(ĐCSVN) - Số việc, tiền có điều kiện thi hành chưa thi hành xong trong 6 tháng đầu năm 2012 chiếm tỷ lệ lớn trong số chuyển kỳ sau đã cho thấy cần phải quyết liệt, đẩy nhanh hơn nữa tiến độ giảm án dân sự tồn đọng.

Tỷ lệ thi hành án xong cả về việc và tiền đều thấp

Theo báo cáo của Tổng cục thi hành án dân sự (Bộ Tư pháp), trong 6 tháng gần đây (từ 1-10-2011 đến 31-3-2012), kết quả thi hành án chung trong toàn quốc đạt thấp, kết quả không đồng đều, đặc biệt tỷ lệ về tiền đạt rất thấp. Cụ thể, trong 6 tháng qua, các cơ quan thi hành án đã thi hành xong 148.389/274.231 việc có điều kiện thi hành với số tiền hơn 3.300 tỷ đồng, đạt tỷ lệ 54,11% về việc (thấp hơn 3,94% so với cùng kỳ năm 2011) và 29,73% về tiền (thấp hơn cùng kỳ năm trước 10,3%) so với số có điều kiện thi hành. Trong đó, một số địa phương tỷ lệ thi hành án rất thấp về việc như Tây Ninh (30,75%), Ninh Thuận (30,07%); về tiền như Hà Nam (11,47%), An Giang (15,38%)...

Một buổi thi hành án dân sự. (Ảnh: phapluatvn.vn)

Trong khi đó, số chuyển kỳ sau cả về việc và tiền phải thi hành đều tăng hơn so với năm 2011. Về việc tăng 3.319 việc, về tiền tăng hơn 4 tỷ nghìn đồng.

Đáng lưu ý việc tăng tập trung nhiều vào số hoãn thi hành án. Số việc, tiền có điều kiện thi hành chưa thi hành xong chiếm tỷ lệ lớn trong số chuyển kỳ sau (40,47% về việc, 33% về tiền).

Ông Nguyễn Văn Luyện, Tổng cục trưởng Tổng cục Thi hành án dân sự đã chỉ ra bên cạnh những nguyên nhân khách quan như: thiếu chấp hành viên, ảnh hưởng khủng hoảng kinh tế, cũng như văn bản hướng dẫn Luật chậm được ban hành, một số quy định của pháp luật có liên quan đến công tác thi hành án (về chuyển nhượng đất đai, tài sản, công chứng, đấu giá tài sản...) chưa thống nhất, còn nhiều bất cập làm ảnh hưởng đến kết quả thi hành án, thì còn có những nguyên nhân chủ quan khác. Cụ thể, vẫn còn một bộ phận không nhỏ chấp hành viên, cán bộ, công chức làm công tác thi hành án dân sự năng lực, trình độ hạn chế, thiếu trách nhiệm trong công việc. Công tác chỉ đạo, điều hành chưa thực sự nề nếp, có nơi, có lúc còn buông lỏng, kỷ luật kỷ cương hành chính chưa nghiêm. Đặc biệt, kiểm tra để phát hiện sai sót trong hoạt động Thi hành án dân sự là rất cần thiết, tuy nhiên một số trường hợp kiểm tra còn mang tính hình thức, còn nể nang. Một số trường hợp khi có biểu hiện sai phạm chưa được phát hiện kịp thời.

Bên cạnh đó, vẫn còn một số việc còn có ý kiến khác nhau giữa các ngành, chính quyền địa phương chưa kịp thời được giải quyết trong khi loại này chiếm khối lượng lớn; nhiều việc đang bị hoãn, tạm đình chỉ thi hành theo yêu cầu của Viện Kiểm sát, Tòa án có thẩm quyền nhưng chậm có kết quả, người đã yêu cầu hoãn cũng không thông báo cho cơ quan Thi hành án dân sự kết quả xem xét kháng nghị nên gây khó khăn cho việc thi hành án...

Làm rõ nguyên nhân dẫn đến thực trạng tồn đọng

Theo ông Nguyễn Văn Luyện, số việc hoãn tăng đột biến và chiếm tỷ lệ không nhỏ trong số việc chuyển kỳ sau (30,26%) là vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ trong việc rà soát, phân loại thi hành nhằm tránh việc hoãn thi hành án không đúng quy định để giảm số việc có điều kiện thi hành dẫn đến việc tỷ lệ kết quả thi hành án không chính xác.

Về lâu dài, để giảm án tồn đọng phải sửa Luật Thi hành án dân sự và các văn bản liên quan, trong đó tiếp tục duy trì biện pháp miễn, giảm thi hành án đối với những khoản thu cho ngân sách nhà nước mà đương sự không có tài sản để thi hành án. Đồng thời, nghiên cứu bổ sung và cụ thể hóa các điều kiện về miễn, giảm thi hành án theo hướng mở rộng đối tượng, điều kiện miễn giảm thi hành án dân sự; đơn giản hóa thủ tục miễn, giảm.

Mặt khác, cần nghiên cứu bổ sung quy định cho phép cơ quan Thi hành án dân sự được ra quyết định đình chỉ thi hành án đối với những trường hợp đã áp dụng mọi biện pháp nhưng vẫn không thi hành án được.

Nói đến cái “khó” trong quá trình thực hiện thi hành án, ông Phạm Ngọc Nghinh, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự Hải Phòng “than”: Trung bình mỗi năm Hải Phòng phải thụ lý từ 15.000 đến 16.000 vụ việc, trong khi đó hiện Hải Phòng chỉ có vỏn vẹn 69 chấp hành viên. Vậy chúng tôi phải xoay sở thế nào?

Có thể thấy đây là vấn đề “khó “ chung trong toàn ngành thi hành án. Bởi, ông Lê Quang Tiến, Cục trưởng Cục Thi hành án dân sự Hà Nội cũng dẫn chứng: Với 182 chấp hành viên, 30 thẩm tra viên trong khi số lượng vụ việc phải thi hành lớn, nhiều vụ khó khăn phức tạp như vậy dễ dẫn đến tình trạng quá tải đối với chấp hành viên. Ông Tiến cũng đề nghị Bộ Tư pháp và Tổng cục Thi hành án dân sự quan tâm, tiếp tục triển khai việc sát hạch bổ nhiệm Chấp hành viên để khắc phục tình trạng quá tải hồ sơ thi hành án; giảm áp lực trong công việc.

Là một trong những thành phố có số vụ/việc (53.338 việc) và số tiền phải thi hành án lớn nhất cả nước, Cục trưởng Thi hành án dân sự TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Văn Lực cho rằng, cần xem lại mô hình tổ chức của Chi cục Thi hành án dân sự bởi hiện nay TP. Hồ Chí Minh nhiều chi cục lên tới trên 30 người nhưng chưa được thành lập các bộ phận như văn phòng, nghiệp vụ dẫn khó khăn trong việc quản lý và tổ chức thực hiện. Trước mắt, việc quan trọng là cần xây dựng cơ chế đảm bảo chấp hành viên. Bên cạnh đó cần phân tích rõ nguyên nhân dẫn đến thực trạng tồn đọng để có giải pháp giải quyết một cách hiệu quả.

Tại hội nghị sơ kết công tác thi hành án dân sự 6 tháng đầu năm 2012 tổ chức ngày 8/5, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Đức Chính đã yêu cầu “phải làm rõ nguyên nhân vì sao đạt tỷ lệ thấp, có hay không việc thi hành án đang “chùng” xuống?”.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chính thì việc xây dựng các đề án, văn bản vừa qua được triển khai rất chậm, trong đó có Đề án xử lý án tồn đọng đến nay đã không kịp trình Quốc hội tại kỳ họp thứ ba theo dự kiến, do đó cần phải tiếp tục tập trung sức lực để hoàn thiện thể chế về thi hành án.

Đề cập đến tình trạng chấp hành viên, lãnh đạo cơ quan thi hành án bị khởi tố có chiều hướng gia tăng, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chính cũng lưu ý, cần phân tích rõ nguyên nhân, có biện pháp phòng tránh, đánh giá đầy đủ công tác phòng, chống tham nhũng trong thi hành án, xác định rõ các khâu dễ phát sinh tham nhũng, tăng cường kỷ cương, kỷ luật trong toàn ngành.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chính đề nghị: “Thi hành án phải quyết liệt hơn, đẩy nhanh hơn nữa tiến độ, nâng cao kết quả thi hành án về việc, tiền và đảm bảo phân loại việc thi hành án có điều kiện, chưa có điều kiện chính xác, trong đó tập trung vào các khu vực có khối lượng việc, tiền phải thi hành án lớn.”./.