Trang chủ   |   Giới thiệu   |   Sơ đồ báo   |   English   |   Français  | 
Hôm nay, ngày 30 tháng 10 năm 2014
Tìm kiếm     

Ðiện thoại
  +084 8048916
+084 8048161
+084 8048160
Fax:08044175
e-Mail:
  dangcongsan@cpv.org.vn
bandoc.dcsvn@gmail.com
Hội nhập quốc tế và giữ gìn bản sắc văn hóa Việt Nam
Phát biểu của Đoàn Việt Nam tại Hội nghị đối tác Nghị viện Á- Âu ASEP 3, tổ chức tại Huế, ngày 25-26/3/2004

22:09 | 12/12/2004
Nhân loại đang bước vào thế kỷ 21 với hành trang văn hóa và văn minh hết sức đa dạng, phong phú. Chúng ta đã chứng kiến những thành tựu vô cùng to lớn, nhiều mặt mà nhân loại đã đạt được trong suốt chiều dài lịch sử, trong đó nền văn hóa, văn minh châu Á và châu Âu giữ vị trí hết sức quan trọng. Trong thời đại toàn cầu hóa hiện nay, mỗi dân tộc đều có điều kiện và cơ hội để thúc đẩy sự phát triển, đồng thời cũng đứng trước những nguy cơ, thách thức mới, đặc biệt là việc bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc và phát huy các giá trị văn hóa, văn minh trong môi trường mở rộng giao lưu và hội nhập quốc tế.
Văn hóa Việt Nam là một nền văn hóa đa dạng, được thể hiện qua nền văn hóa của 54 dân tộc anh em. Bản sắc dân tộc của văn hóa Việt Nam và tính đa dạng của nó ngày càng được củng cố thông qua sự tôn trọng và hiểu biết lẫn nhau giữa các dân tộc anh em về phong tục tập quán, về truyền thống đạo đức, về tín ngưỡng tôn giáo, về các loại hình nghệ thuật phong phú. Từ thơ văn, âm nhạc, ca vũ, hội họa, điêu khắc, kiến trúc cho đến những đặc trưng về trang phục, về ẩm thực, về cách ứng xử trong gia đình và ngoài xã hội, tất cả đã tạo nên bức tranh muôn màu của nền văn hóa Việt Nam.
Từ kinh nghiệm lịch sử của mình, Việt Nam nhận thấy rằng, cần phải có sự tôn trọng và bình đẳng lẫn nhau giữa các nền văn hóa thì mới có thể giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của mỗi tộc người, cũng tức là giữ gìn sự đa nguồn dẫn đến sự đa dạng văn hóa. Đó là cơ sở cho việc giao lưu – hội nhập, trong đó, bản sắc văn hóa của mỗi tộc người, được hiểu, được tôn trọng đúng như giá trị nhân văn của nó, đã làm giàu bản sắc văn hóa các dân tộc khác và hình thành một bản sắc văn hóa chung cho văn hóa Việt Nam. Và đó cũng là bản lĩnh và đặc thù văn hóa Việt Nam.
Việt Nam là một lãnh thổ có sự giao thoa giữa nhiều nền văn hóa. Từ thuở xa xưa, đó là nơi giao lưu giữa văn hóa Đông Á và văn hóa Đông Nam Á, giữa văn hóa Ấn Độ và văn hóa Trung Hoa. Đến thời cận đại là giữa văn hóa châu Á và văn hóa châu Âu. Trong thời gian nửa cuối thế kỷ XIX – nửa đầu thế kỷ XX, văn hóa Việt Nam trải qua một quá trình tiếp xúc rồi đụng độ với văn hóa Tây Âu, chủ yếu thông qua văn hóa Pháp. Trong hoàn cảnh rất khó khăn, khắc nghiệt của chủ nghĩa thực dân cũ, trên cơ sở nội lực và bản lĩnh văn hóa của mình, người Việt Nam đã lựa chọn và tiếp nhận những giá trị tối ưu của văn hóa phương Tây. Tiếp theo đó là các nhân tố văn hóa Xô Viết, văn hóa Nga và các nước Đông Âu. Kết quả là, bản sắc văn hóa Việt Nam đã được làm giàu hơn và mang màu sắc thời đại hơn. Bây giờ trong hành trang văn hóa của người Việt Nam ngoài những giá trị bản địa của mình, bên cạnh những Tứ thư, Ngũ kinh của Khổng Thuyết, đã có mặt những thiên truyện, chẳng hạn như của Victo Hugo, Alexandre Dumas, Jack London, Marktwain, Lev Tolstoi, Tchékov; thơ của Lamartine, Baudelare, Simonov, Petrophi; giao hưởng của Beethoven, Mozart, Berlios, Tchaikovsky, Procophiev v.v… Trong lúc đó, những tinh hoa trong bản sắc văn hóa Việt Nam vẫn được giữ gìn và phát huy. Trong suốt chiều dài lịch sử của mình cho đến nay, văn hóa Việt Nam đã tiếp thu rất nhiều giá trị từ các nền văn hóa khác, trên cơ sở phù hợp với việc tôn trọng truyền thống và bản sắc văn hóa dân tộc. Và đây là điều kiện quan trọng để ngày nay, văn hóa Việt Nam có thể tiếp tục mở rộng giao lưu và “nối vòng tay lớn” với văn hóa các nước khác nhau trên thế giới.
Ngày nay, Việt Nam bước vào thời kỳ đổi mới mạnh mẽ với nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN, tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh toàn cầu hoá, đô thị hóa mạnh mẽ, với làn sóng thông tin ồ ạt từ các mạng lưới thông tin đại chúng tiện lợi. Tình hình này đặt nền văn hóa đương đại (contemporary) Việt Nam trước những cơ hội cũng như thách thức mới. Việc hội nhập khu vực và quốc tế đã giúp rút ngắn khoảng cách địa lý và giao lưu phong tục giữa các cộng đồng tộc người. Mức sống đang được cải thiện dần và công cuộc “xóa đói giảm nghèo” ngày càng có hiệu quả. Đây là những điều kiện mới để các giá trị văn hóa của các cộng đồng thuộc các nhóm dân tộc trong nước và của các nước trên thế giới được phổ biến nhanh hơn, đầy đủ hơn, rộng khắp và thường xuyên hơn, tạo ra một nhịp độ mới trong giao lưu văn hóa mà hầu như không chịu bất cứ hạn chế nào về không gian và thời gian. Trong nội bộ một đất nước có những dân tộc cùng chung sống như Việt Nam, đang xuất hiện một quá trình với cường độ cao chưa từng có trong lịch sử của việc “quốc gia hoá” các giá trị văn hóa thuộc các nhóm dân tộc, đồng thời cũng là quá trình “cộng đồng tộc người hóa” (ethnicalization) các giá trị của các cộng đồng khác và của quốc gia (chẳng hạn như việc áp dụng tính tự chủ của các hộ nông dân vùng đồng bằng vào việc giao đất, giao rừng cho người nông dân các tộc thiểu số đã hạn chế rất nhiều việc phá rừng làm nương rẫy trước đây). Quá trình này cũng dẫn đến việc xích lại gần nhau hơn, hiểu biết nhau hơn về văn hóa giữa các quốc gia, dân tộc, nhóm xã hội trong một khu vực và đặc biệt giữa Đông và Tây. Với cơ hội này, văn hóa có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giữ gìn hoà bình và hữu nghị trên thế giới. Toàn cầu hóa có nguy cơ phá hoại bản sắc văn hóa dân tộc, nhưng không phải là không có khả năng làm cho nó phong phú thêm. Bên cạnh mặt tiêu cực, toàn cầu hóa mang cơ hội đến cho sự phát triển văn hoá, giúp cho một dân tộc bảo tồn và phát huy được bản sác văn hóa dân tộc, đồng thời tạo ra được một sản phẩm văn hóa mới do tiếp xúc với một nền văn hóa khác. Với tinh thần ấy, Việt Nam đã tranh thủ sự giúp đỡ của các nước để bảo tồn di sản văn hóa cũng như làm giàu cho bản sắc dân tộc trong quá trình hội nhập và cũng đã có những thành công trong mặt này mà Huế là một minh chứng. Các lăng tẩm của cố đô Huế, nơi chúng ta đang có mặt, được UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới năm 1994, đã được trùng tu và tôn tạo bằng các phương tiện kỹ thuật hiện đại và bởi các chuyên gia đến từ một số nước thuộc cả hai châu lục. Điều này gợi mở hướng hợp tác các nước á - Âu trong việc bảo vệ di sản văn hóa dân tộc cũng như các hoạt động văn hóa khác.
Tuy nhiên, quá trình hội nhập hiện nay cũng có mặt trái của nó, đó là nguy cơ xuất hiện ở một bộ phận không nhỏ công chúng các nước đang phát triển hoặc chậm phát triển một sự ngộ nhận rằng, để trở thành các nước phát triển, cần phải lấy mô hình và những biểu hiện văn hóa của các nước phát triển làm mẫu mực. Không hiếm những biểu hiện của thói hướng ngoại của một nhóm người nào đó sùng bái những gì đến từ phương Tây xuất hiện ở Việt Nam, cũng như các nước đang phát triển, nhất là trong các thế hệ trẻ.
Ở Việt Nam, bảo vệ sự đa dạng văn hóa của các dân tộc anh em luôn được Nhà nước quan tâm, tạo điều kiện để giữ gìn và phát triển, nhất là trong giai đoạn hiện nay khi mà xu hướng toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế đang diễn ra mạnh mẽ đã tác động lớn đến lối sống, cách ăn mặc, tâm linh tín ngưỡng… của các dân tộc kể cả các dân tộc thiểu số. Nhà nước Việt Nam đang có những chính sách cụ thể nhằm bảo tồn ngôn ngữ, chữ viết, giữ gìn và duy trì các lễ hội dân gian truyền thống, các phong tục quán tốt đẹp, các di sản quý báu về văn học nghệ thuật, về trang phục, nghề thủ công truyền thống, nghệ thuật ẩm thực và các tri thức dân gian…
Việt Nam nhất trí với những quan điểm được đề cập tại Hội nghị Bộ trưởng phụ trách văn hóa các nước ASEM về các nền văn hóa và văn minh, họp tại Trung Quốc tháng 12/2003 vừa qua, khẳng định đa dạng văn hóa là đặc tính cơ bản của nền văn hóa thế giới và là một hình thức biểu hiện của văn hóa thế giới. Chúng ta coi trọng đối thoại giữa các nền văn hóa và văn minh giữa các quốc gia và coi đó là những nhân tố tích cực của toàn cầu hóa nhằm bảo vệ đa dạng văn hóa. Bản sắc văn hóa và đa dạng văn hóa gắn bó hữu cơ với nhau. Cần tôn trọng, phát huy bản sắc và đa dạng văn hoá, coi đó là một nhân tố không thể thiếu trong quá trình phát triển của một đất nước, góp phần duy trì hoà bình, an ninh giữa các dân tộc. Việt Nam coi đa dạng văn hóa là một nhu cầu khách quan và là điều kiện đem lại cho mọi dân tộc khả năng lựa chọn con đường phát triển phù hợp với bản sắc và năng lực của mình. Đa dạng văn hóa gắn liền với việc đảm bảo các quyền cơ bản của các dân tộc, của mỗi con người nhằm mưu cầu sự phồn vinh của mỗi quốc gia.
Việc nâng cao năng lực nhằm bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong tiến trình hội nhập quốc tế, toàn cầu hóa hiện nay là vấn đề bức xúc của tất cả các quốc gia, nhất là đối với các nước đang phát triển đang trong quá trình đổi mới để phát triển như Việt Nam. Vai trò của các nghị sĩ trong việc định hướng cho chính sách của Nhà nước cũng như giám sát việc thực hiện các chính sách liên quan đến giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trước nguy cơ toàn cầu hóa là hết sức quan trọng.
Việt Nam cũng hoàn toàn ủng hộ tuyên bố toàn cầu của unesco về đa dạng văn hóa và đặc biệt nhấn mạnh các nước cần “củng cố sự hợp tác và đoàn kết quốc tế nhằm tạo điều kiện cho mọi quốc gia, đặc biệt các nước đang phát triển và các nước trong thời kỳ chuyển đổi, xây dựng các ngành công nghiệp văn hóa có sức sống và đủ khả năng cạnh tranh ở cấp độ quốc gia và quốc tế”, giúp các nước có điều kiện giữ gìn bản sắc văn hóa của mình trong bối cảnh diễn ra sự mất cân đối hiện nay về lưu thông và trao đổi hàng hóa dịch vụ ở cấp độ toàn cầu.
Chúng tôi thấy rằng cần tăng cường hợp tác, trao đổi kinh nghiệm và đối thoại song phương, đa phương, trong khuôn khổ asep liên quan đến các hoạt động lập pháp thích hợp, nhằm làm cho tinh thần và các nguyên tắc của tuyên bố toàn cầu về đa dạng văn hóa được tôn trọng và phản ánh đầy đủ trong các văn bản pháp luật, các chính sách văn hóa và phát triển quốc gia, Việt Nam ủng hộ việc tìm kiếm những phương thức mới về hợp tác và đối thoại giữa các nghị viện thành viên của ASEP nhằm góp phần làm nổi bật tấm gương “tôn trọng và phát huy sự đa dạng văn hóa” của diễn đàn Á- Âu. Với tinh thần đó, chúng tôi kiến nghị:
1. Trong khuôn khổ hoạt động của ASEP:
ASEP phối hợp với Liên minh nghị viện thế giới IPU, UNESCO… tổ chức một diễn đàn “Các nghị sĩ với việc thúc đẩu giao lưu giữa các nền văn hóa” vào năm 2005 như là một hoạt động tiếp theo của hội nghị ASEP III. Diễn đàn này nhằm đóng góp vào các nỗ lực hiện nay của ASEM, UNESCO hướng tới hoàn tất một công cụ pháp lý quốc tế về đa dạng văn hoá. Chúng ta cũng kêu gọi các nước xây dựng hành lang pháp lý phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho việc trao đổi giao lưu văn hóa giữa các nước Á- Âu, song phương hoặc đa phương hoặc giữa các nhóm nước trong ASEM. Mặt khác, tại từng quốc gia cần phải bảo đảm quyền tiếp cận của công chúng đối với các tinh hoa văn hóa của các dân tộc.
2. Trong khuôn khổ hoạt động của ASEM
Đề nghị các quốc gia thành viên ASEM trong khuôn khổ hợp tác chung tiến hành một số hoạt động sau:
- Các nước thành viên tổ chức Ngày ASEM với đa dạng văn hóa ở mỗi nước thành viên vào dịp 21/5 hàng năm.
- Tổ chức Festival dân gian ASEM hàng năm tại các nước thành viên trên cơ sở luân phiên. Việt Nam sẽ xem xét đăng cai vào năm 2006 tại Huế.
- Tổ chức triển lãm trưng bày di sản văn hóa Á- Âu tại các nước thành viên.
- Tổ chức Festival thanh niên ASEM tại các nước thành viên.

Các từ khóa theo tin:

In trang | Gửi góp ý


Các tin trước
Tin đối ngoại (24/12/2004)
Về chuyến thăm lịch sử của Chủ tịch nước Trần Đức Lương tới miền đất Nam Mỹ (20/12/2004)
Bức tranh về đối ngoại nhân dân 2003
Linh hoạt, chủ động, tích cực và hiệu quả (12/12/2004)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin tiếp
Hoạt động đối ngoại của Đảng và Nhà nước Quí I năm 2004
Những sự kiện chính trị quan trọng (12/12/2004)
Phải thức tỉnh lương tri của những người đã gây ra đau khổ cho các nạn nhân chất độc da cam (24/06/2004)
Thế giới cần lên tiếng ủng hộ, giúp đỡ nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam (24/06/2004)
Một số hoạt động đối ngoại chủ yếu của lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam trong tháng 5/2004 (24/06/2004)
 Trang 1 / 1 Trang đầu | Trước | Sau | Trang cuối
Các tin/bài đọc nhiều nhất
· Đồng chí Nguyễn Chiến Thắng được giới thiệu để bầu giữ chức Phó Chủ tịch UBND tỉnh Yên Bái
· Lễ động thổ xây dựng sân Golf Tuần Châu – Hạ Long
· Mưa lớn, nhiều tuyến đường tại thành phố Hải Dương chìm trong nước
· Công tác phòng cháy chữa cháy ở Hà Nội còn nhiều bất cập
· Ukraine chỉ trích lập trường của Nga về các cuộc bầu cử sắp tới tại vùng Donbass
· Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam tiếp Đại sứ Hà Lan
· Miền Bắc giảm mưa, nhiệt độ tăng nhẹ trong những ngày tới
· Văn phòng Chính phủ họp báo thường kỳ tháng 10/2014
· Bình Dương: 1398 dự án đầu tư nước ngoài còn hiệu lực
Bản quyền thuộc Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
Toà soạn: 381 Đội Cấn, Ba Đình, Hà Nội; Điện thoại: 08048161; Fax : 08044175; E-mail : dangcongsan@cpv.org.vn
Giấy phép số 1554/GP-BTTTT ngày 26/9/2011 của Bộ Thông tin và Truyền thông về cung cấp thông tin lên mạng Internet