(ĐCSVN) -  Trước đây khi loại tiền ảo Bitcoin đang gây sốt tại Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước đã đưa ra khẳng định đây là một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo vệ và khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền ảo. Tuy nhiên, nhiều tháng trở lại đây cơn sốt tiền ảo đã quay trở lại với một loại tiền ảo mới mang tên Onecoin với những đợt truyền thông rầm rộ.

 

                                                                                                    Ảnh minh họa. ( Nguồn: TL)


Đem tiền thật đổi lấy tiền ảo

Onecoin là đồng tiền ảo được giới thiệu vào cuối năm 2014 và đến giữa năm 2015 bắt đầu có giao dịch tại Việt Nam. Theo thông tin từ những người đầu tư Onecoine tại Việt Nam, hình thức kinh doanh tiền ảo này mang dáng dấp của kinh doanh đa cấp. Các nhà đầu tư  có 2 khoản lời là đồng tiền ảo tăng giá và nhận hoa hồng khi mời thêm người cùng đầu tư .

Tại các cuộc hội thảo, trên nhiều trang web quảng cáo nhằm lôi kéo các nhà đầu tư tham gia những lời mời chào hấp dẫn được đưa ra  : “Trong vòng 11 tháng qua chúng tôi đã tư vấn cho hơn 23.000 nhà đầu tư ở Việt Nam có được lợi nhuận 22%/tháng , hơn 16.000 nhà đầu tư đã có được lợi nhuận 100%, hơn 10.000 nhà đầu tư đã đạt lợi nhuận 400% chỉ trong vòng 11 tháng”.  Hay “chỉ cần bỏ ra 1 khoản đầu tư nhỏ sẽ thu về gấp bội lần” (?!)

Theo tìm hiểu được biết, đầu tiên, nhà đầu tư nộp lệ phí tham gia một khóa học tài chính và được tặng token, lượng token thu về tùy từng gói đầu tư mà người chơi tham gia để “đào” Onecoin. Theo lời giới thiệu của các nhà tư vấn, người môi giới đầu tư giá Onecoin sẽ tăng từ mức dưới 1 euro/coin hiện nay lên 50-100 USD/coin trong vài ba năm tới, nên chả mấy chốc, nhà đầu tư sẽ có mức lãi siêu khủng nếu đầu tư….

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư sẽ được lượng hoa hồng hấp dẫn nếu mời gọi thêm người tham gia theo mô hình giống kinh doanh đa cấp. Người tham gia kinh doanh Onecoin được chia ra 4 cấp độ và hưởng lợi nhuận lũy tiến bậc thang. Người ở cấp độ 1-  2 sẽ được hưởng 10% giá tiền đầu tư, cấp độ 3 được hưởng 20% và cấp độ 4 được hưởng 25% trên tổng số vốn số người tham gia cấp độ 4. 

Với những lời mời hấp dẫn này mà nhiều người đã bị dụ dỗ vào vòng xoáy với viễn cảnh trở thành tỉ phú sau 1 cú “click chuột”. Và nạn nhân bị lôi kéo vào vòng xoáy đầu tiên không ai khác chính là những bạn bè và người thân của họ.

Các nhà quản lý và các chuyên gia nói gì?

Ngân hàng Nhà nước đã từng đưa ra khuyến cáo các tổ chức, cá nhân về những rủi ro trong việc sử dụng các loại tiền ảo làm phương tiện thanh toán. Theo các quy định của pháp luật hiện hành về tiền tệ và ngân hàng, các loại tiền ảo không phải là tiền tệ và không phải là phương tiện thanh toán hợp pháp tại Việt Nam. Do vậy, việc sử dụng các loại tiền ảo làm phương tiện thanh toán không được pháp luật thừa nhận và bảo vệ. Các tổ chức tín dụng không được phép sử dụng tiền ảo như một loại tiền tệ hoặc phương tiện thanh toán khi cung ứng dịch vụ cho khách hàng.

Việc sở hữu, mua bán, tiền ảo như là một loại tài sản tiềm ẩn rất nhiều rủi ro cho người dân và không được pháp luật bảo vệ. Do vậy, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khuyến cáo các tổ chức, cá nhân không nên đầu tư, nắm giữ, thực hiện các giao dịch liên quan đến các loại tiền ảo.

Trao đổi với phóng viên Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, Luật sư Trương Thanh Đức, Chủ tịch Câu lạc bộ Pháp chế Ngân hàng, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) - Chủ tịch Công ty Luật BASICO nhận định, lợi nhuận của một hoạt động kinh doanh có thể mang lại từ việc mua bán giá trị thật của hàng hoá, dịch vụ hoặc cũng có thể chỉ là giá trị ảo. Trường hợp này thì chỉ là giá trị ảo. Và một khi đã là giá trị ảo, thì nó chỉ mang lại lợi nhuận tạm thời trong những điều kiện, hoàn cảnh tức thời và chỉ cho một số ít trong số nhiều người tham gia. Sẽ không bao giờ có chuyện giá trị ảo mang lại lợi nhuận lớn, ổn định, lâu dài và cho tất cả mọi người tham gia. Hay nói cách khác, đến lúc giá trị ảo tăng quá cao và hoàn toàn thoát ly khỏi giá trị thật, thì “nhà đầu tư” mới nhận “trái đắng”. Khi đó mới bừng tỉnh, thấy mình bị mất tiền oan, mình bị lừa, vì bỏ tiền ra mà không thu lại bất cứ giá trị vật chất hay tinh thần nào, mà chỉ mang lại lợi nhuận cho người khác.

Luật sư Trương Thanh Đức cho biết thêm, hoạt động kinh doanh, trong đó có việc tổ chức thuyết trình, chính là hành vi bán hàng đa cấp trái phép, vi phạm quy định tại khoản 3, Điều 4 về “Đối tượng kinh doanh theo phương thức đa cấp”, Nghị định 42/2014 ngày 14-05-2014 của Chính phủ về Quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, thì “Mọi loại hình dịch vụ hoặc các loại hình kinh doanh khác không phải là mua bán hàng hóa, không được tiến hành kinh doanh theo phương thức đa cấp, trừ trường hợp pháp luật cho phép.”

Theo T.S Nguyễn Chí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng cho rằng, cũng giống như Bitcoin, Onecoin có tính chất ẩn danh khi tham gia giao dịch nên có thể trở thành công cụ cho tội phạm như rửa tiền, buôn bán ma túy, trốn thuế, giao dịch, thanh toán tài sản phi pháp. Cùng với đó, tiền ảo biến động mạnh và phức tạp trong thời gian ngắn nên hoạt động đầu tư ẩn chứa nhiều nguy cơ rủi ro gây thiệt hại cho người đầu tư. Ngoài ra, T.S Nguyễn Chí Hiếu cho rằng tiền ảo giao dịch điện toán không có giấy tờ văn bản nào cả chỉ có số liệu lưu trữ trên điện toán, nên nếu như những dữ liệu đó bị mất đi thì việc thu hồi lại rất khó.

                                                                                                                                                                                                                                               M.Phương