Gửi câu hỏi Xóa trắng

TS Nguyễn Văn Minh, Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam phát biểu khai mạc Tọa đàm

Kính thưa các đồng chí và các bạn!

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ là việc làm cần thiết, cấp bách luôn được Đảng, Nhà nước, gia đình, nhà trường và toàn xã hội quan tâm. Sự ra đời Chỉ thị số 42 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015- 2030”, là cơ sở định hướng quan trọng cho việc xác định trách nhiệm của các cấp uỷ đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các đoàn thể nhân dân và toàn xã hội đối với công tác giáo dục thanh niên; Xây dựng môi trường lành mạnh, tạo điều kiện để thế hệ trẻ học tập, rèn luyện, phấn đấu, trưởng thành; Tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, giữa các ban, ngành, đoàn thể trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá cho thế hệ trẻ; Đổi mới nội dung, phương thức, nâng cao hiệu quả công tác giáo dục của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức của thanh, thiếu niên, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.

Với vị trí, ý nghĩa quan trọng đó, hôm nay, ngày 8/10, tại Trụ sở Tòa soạn, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức Tọa đàm trực tuyến “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay”.

Tham gia chỉ đạo và trả lời Tọa đàm trực tuyến, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu:

Đồng chí TS. Trần Doãn Tiến – Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam; các đồng chí trong Ban biên tập.

GS.TS Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

Đồng chí Vũ Tiến Tiệp, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đoàn.

TS. BS Đào Văn Tú, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu lâm sàng, Bệnh viện K Hà Nội.

Kỹ sư Tạ Văn Thịnh, Viện Phòng Khoan và Sửa giếng, Viện Nghiên cứu khoa học và thiết kế, Liên doanh Việt -  Nga Vietsovpetro.

Em Trần Thế Trung, Quán quân Đường lên đỉnh Olympia năm 2019

Ban Tổ chức Tọa đàm chân thành cảm ơn sự đóng góp quý báu của các nhà khoa học, các Quý vị đại biểu đã tham gia trả lời Tọa đàm trực tuyến.

Kính chúc sức khỏe Quí vị đại biểu và chúc cho buổi Tọa đàm trực tuyến của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt đẹp.

Trân trọng cảm ơn!

Tiến sĩ Trần Doãn Tiến, Tổng Biên tập Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam phát biểu đề dẫn

- Kính thưa các đồng chí và quý độc giả!

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng đến vai trò của thanh niên đối với sự nghiệp cách mạng. Vì vậy, xuyên suốt, nhất quán trong tư tưởng và hành động, Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ cuốn hút họ bằng chính những năm tháng tuổi trẻ đầy nhiệt huyết cách mạng của mình mà còn kêu gọi, đánh thức, giác ngộ và cổ vũ họ tham gia cách mạng; chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, sẵn sàng giao nhiệm vụ và tạo điều kiện để họ được học tập, lao động, cống hiến…

Theo Người, vận mệnh của quốc gia, dân tộc thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do thanh niên - những người có trách nhiệm thực hiện sứ mệnh lịch sử vẻ vang mà các thế hệ cha anh đã chuyển giao vào tay mình. Do đó, nhất định thanh niên phải trở thành một lực lượng to lớn, vững chắc; phải là những người không chỉ gánh vác mà phải còn vượt lên những gì thế hệ trước mong muốn…

Chính vì thế, trong Di chúc, ngay sau phần nói về Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”. Người nhấn mạnh: Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa "hồng" vừa "chuyên". Người nhấn mạnh “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”.

Thấm nhuần và thực hiện những chỉ dẫn của Người, Đảng ta luôn đánh giá cao vai trò, vị trí của thanh niên trong các giai đoạn của cuộc cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đổi mới đất nước. Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người.Chăm lo, phát triển thanh niên vừa là mục tiêu, vừa là động lực bảo đảm cho sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng; chú trọng chỉ đạo xây dựng tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, xứng đáng là cánh tay đắc lực và đội hậu bị tin cậy của Đảng.

Đảng ta đã chỉ rõ: Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo con đường xã hội chủ nghĩa hay không, phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên. Tại Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương lần thứ 7 khóa X, Đảng ta tiếp tục khẳng định: Xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước; tự cường dân tộc; kiên định lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Hội nghị cũng chỉ ra mục tiêu cho thanh niên phấn đấu là: Dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

Thưa các đồng chí và các bạn!

Không phụ lòng mong mỏi của Bác và sự quan tâm của Đảng, lớp lớp thế hệ trẻ Việt Nam đã nỗ lực học tập, lao động, phấn đấu, lập thân, lập nghiệp. Phần lớn thanh niên nhiệt huyết, tự giác rèn luyện, sống có lý tưởng, lập trường tư tưởng  chính trị vững vàng, trung thành với nền tảng tư tưởng của Đảng - chủ nghĩa Mác- Lê Nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tuyệt đối tin tưởng vào mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, vào sự lãnh đạo, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước; đạo đức, lối sống trong sáng, sống có trách nhiệm với Tổ quốc, gia đình và bản thân.

Các vị khách mời tham dự buổi tọa đàm

Phát huy truyền thống cách mạng của các thế hệ đi trước, trong sự nghiệp đổi mới, hội nhập quốc tế ngày nay, các lớp thế hệ thanh niên tiếp tục là lực lượng xung kích trên tất cả các mặt trận quân sự, kinh tế, chính trị, văn hoá, ngoại giao… đất nước; xuất hiện ngày càng nhiều những tấm gương sáng điển hình, tiêu biểu trên các lĩnh vực. Nhiều đội thanh niên, sinh viên tình nguyện đã không ngại khó khăn, gian khổ để đến với đồng bào vùng cao, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng để có các hoạt động thiết thực giúp đỡ bà con như: dạy học, làm lại nhà cửa, khám chữa bệnh cho bà con... Nhiều trí thức trẻ trong các lĩnh vực kinh tế-xã hội đã về những nơi khó khăn, gian khổ, cầm tay, chỉ việc, giúp bà con nông dân, người dân phát triển kinh tế, thoát nghèo... Những việc làm và hoạt động của thanh niên được thể hiện rõ nhất ở các phong trào hành động cách mạng: “Thanh niên tình nguyện”, “Tuổi trẻ sáng tạo”, “Tuổi trẻ xung kích bảo vệ Tổ quốc”… Cùng các cuộc vận động “Nghĩa tình biên giới hải đảo”, với các hoạt động, như: “Hành trình tuổi trẻ vì biển đảo quê hương”, “Đồng hành cùng ngư dân trẻ ra khơi”,… đã để lại những dấu ấn sâu đậm trong lòng thế hệ trẻ và Nhân dân cả nước; góp phần làm thay đổi thái độ và nhận thức chính trị của thanh niên.

Những cống hiến và những đóng góp của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới đất nước là minh chứng khẳng định thanh niên luôn là rường cột, đội hậu bị xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng từ những mặt trái của nền kinh tế thị trường, do thiếu bản lĩnh và không nghiêm túc trong rèn luyện, phấn đấu, một bộ phận thanh niên đã phai nhạt lý tưởng, giảm sút niềm tin. Thậm chí một số ít thanh niên dao động, tin theo những luận điệu của các thế lực thù địch, xuyên tạc, nói xấu, bôi nhọ Đảng và chế độ.

Một bộ phận thanh niên thiếu ý thức chấp hành pháp luật, sống buông thả, sa vào chủ nghĩa cá nhân, thực dụng, coi đồng tiền là trên hết, lười học tập và tu dưỡng đạo đức, ra rời truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Đáng báo động hiện nay là sự xuống cấp đạo đức  xã hội đã và đang trở nên trầm  trọng ở một bộ phận thanh niên. Xuất hiện nhiều tội phạm với nhiều đối tượng “ngày càng trẻ hóa” với tính  chất man rợ làm rúng động xã hội. Không ít vụ án mà đối tượng cầm đầu là thanh thiếu niên diễn biến phức tạp, ly kỳ, rùng  rợn như các phim xã hội đen; giết người chỉ vì vài triệu, vài trăm ngàn đồng…

Sự phai nhạt lý tưởng cách mạng và suy thoái về đạo đức, lối sống, một mặt ảnh hưởng đến tương lai của chính họ, gây cản trở sự phát triển lành mạnh của xã hội, bền vững của đất nước; mặt khác dễ bị các thế lực thù địch khai thác, lợi dụng để tiến hành chiến lược “diễn biến hòa bình”, hòng chống phá và ngăn chặn sự phát triển của cách mạng Việt Nam.

Nguyên nhân của tình trạng này xuất phát từ  nhiều nguyên nhân. Một là, do tác động của mặt trái cơ chế  thị trường, sự xuống cấp, suy thoái về đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên đã và đang gây tác động tiêu cực đến thế hệ trẻ. Không ít các vụ đại án liên quan  đến tham nhũng liên quan đến một số cán bộ cấp cao đang gây nhức  nhối, tác động mạnh đến tư tưởng, tình cảm của lớp trẻ. Các vụ đại án tham nhũng hiện nay trực tiếp tác động, làm giảm lòng tin của một bộ phận thanh niên với Đảng và  Nhà nước và chế độ XHCN. Hai là,bản thân một bộ phận giới trẻ không tự giác rèn luyện nên sa sút ý chí phấn đấu; thiếu sức đề kháng, sức miễn dịch trước tác động của mạng xã hội, của phim ảnh, của thông tin xấu độc nên đã sa vào các tệ nạn xã hội, sống không có lý tưởng, coi đồng tiền là trên hết. Ba là, nguyên nhân của mọi nguyên nhân là tình trạng “khoán trắng” công tác giáo dục lý tưởng cách mạng cho các cấp bộ Đoàn và các cơ sở giáo dục  đào tạo;   thiếu gắn kết giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong giáo dục lý tưởng cách mạng và đạo đức lối sống cho thanh niên. Đó còn là tình trạng thái quá khi quá quan tâm đến các lĩnh vực, các cuộc vận động, các phong trào thi đua bề nổi nhưng lại “bỏ quên” nhiệm vụ quan trọng nhất, chiều sâu nhất đối với thanh niên là giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho chính họ.

Ban tổ chức tọa đàm chụp ảnh với các đại biểu

Kính thưa các đồng chí và các bạn!

Với cách tiếp cận trên và để góp thêm tiếng nói trong hành trình giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam tổ chức Tọa đàm trực tuyến “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay”.

Tọa đàm trực tuyến nhằm góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và của cán bộ, đảng viên cũng như chính thế hệ trẻ về vai trò, ý nghĩa của việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên, cũng như trách nhiệm của thanh niên đối với sự phát triển của đất nước.

Với tinh thần ấy, tại buổi Tọa đàm trực tuyến hôm nay, Ban Tổ chức rất mong muốn các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các điển hình tiên tiến tập trung phân tích, trao đổi làm sâu sắc thêm 3 nhóm nội dung cơ bản sau:

1. Tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau;

2. Đánh giá việc thực hiện chỉ thị, nghị quyết của Đảng, những vấn đề đặt ra và giải pháp đổi mới nội dung, phương thức giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay;

3. Chia sẻ, trao đổi của một số điển hình tiên tiến với những mô hình mới, sáng tạo trong phong trào thi đua yêu nước, trong học và làm theo Bác. Sức thu hút, lan tỏa của họ đối với những người xung quanh và từ các hoạt động cụ thể.

Thay mặt lãnh đạo Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam, tôi xin cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các nhà khoa học, các điển hình đã dành thời gian tham gia buổi Tọa đàm trực tuyến quan trọng, đầy ý nghĩa này. 

Xin cảm ơn Quý độc giả của Báo điện tử ĐCSVN đã tích cực và sẽ tiếp tục tham gia Tọa trực tuyến, đặt thêm nhiều câu hỏi xoay quanh các nội dung, chủ đề của Tọa đàm hôm nay.

Kính chúc sức khỏe Quý vị đại biểu và chúc cho buổi Tọa đàm trực tuyến của chúng ta sẽ đạt kết quả tốt đẹp.

Trân trọng cảm ơn!

 

Vâng thưa quý vị và các bạn! Như phát biểu của đồng chí Trần Doãn Tiến, thực hiện Chỉ thị số 42 của Ban Bí thư Trung ương Đảng “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015- 2030”, Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam xây dựng kế hoạch tổ chức Tọa đàm trực tuyến “Giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay”.

Một lần nữa, chúng tôi xin được trân trọng giới thiệu khách mời:

- GS.TS Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.

- Đồng chí Vũ Tiến Tiệp, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Đoàn.

- TS. BS Đào Văn Tú, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu lâm sàng Bệnh viện K Hà Nội.

- Kỹ sư Tạ Văn Thịnh, Viện Phòng Khoan và Sửa giếng, Viện Nghiên cứu khoa học và thiết kế, Liên doanh Việt -  Nga Vietsovpetro.

Em Trần Thế Trung, Quán quân đường lên đỉnh Olympia năm 2019...

Xin được nồng nhiệt chào mừng và trân trọng cảm ơn các vị khách quí đã tham dự buổi Tọa đàm trực tuyến hôm nay!

Các phóng viên tiếp nhận các câu hỏi của độc giả chuyển tới vị khách mời

GS.TS Hoàng Chí Bảo:

Trong Di chúc, ngay sau phần nói về Đảng, Bác đã đặc biệt nhấn mạnh vấn đề thanh niên, đoàn viên thanh niên, thế hệ trẻ nói chung, đặc biệt là bồi dưỡng thế hệ cách mạng đời sau. Theo Bác, đây là việc vô cùng quan trọng và rất cần thiết.

Chúng ta biết năm nay là năm có nhiều sự kiện quan trọng: Tròn 50 năm
Bác mất, cũng là 50 năm toàn Đảng, toàn dân, toàn quân thực hiện Bản Di chúc linh thiêng Bác để lại.

Chúng ta biết Bác chỉ coi đây là một bức thư, là mấy lời để lại cho đồng bào, đồng chí trước lúc Bác đi xa, còn đối với Đảng ta, đây là tác phẩm vĩ đại dù chỉ có 1.000 từ. Tầm vóc tư tưởng của tác phẩm nói lên giá trị, ý nghĩa trường tồn của nó chứ không phải căn cứ vào ngôn từ.

Bản Di chúc vỏn vẹn chỉ có 1.000 từ mà Bác đã đầu tư công sức 4 năm liền, từ năm 75 tuổi đến năm 79 tuổi để viết, sửa chữa hoàn thiện. Trong 1.000 từ đó, Bác đặc biệt nhấn mạnh là trước hết nói về Đảng và đầu tiên là công việc với con người, trong đó đặc biệt quan tâm đến bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau.

Tại sao sau những điều chỉ dẫn về Đảng, nhất là xây dựng Đảng cầm quyền thật trong sạch, vững mạnh phải xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên thật sự cần, kiệm liêm, chính, chí công vô tư, Đảng cầm quyền thật sự tiêu biểu cho đạo đức cách mạng để xứng đáng là người lãnh đạo, người cầm quyền, người đầy tớ trung thành của nhân dân thì Bác đặt vấn đề ngay về tuổi trẻ?  Đây là điều cần suy nghĩ trong khi nghiên cứu về toàn bộ di sản của Bác.

Các đồng chí đều biết, Đảng ta ra đời bắt đầu từ tổ chức thanh niên cách mạng. Chính Bác là người công phu rèn luyện, bồi dưỡng thế hệ trẻ ngay từ đầu - những hạt giống đầu tiên của cách mạng.

Ta nhớ lại khi Bác chăm chút các thanh niên Cộng sản đầu tiên, Việt Nam thanh niên cách mạng đồng chí hội thì Bác có nói rằng: Từ những con chim non Cộng sản này rồi sẽ nảy nở ra cả bầy chim cộng sản. Việc Đảng ta ra đời từ một tổ chức tuổi trẻ như vậy là điểm rất đặc sắc trong quy luật hình thành, ra đời của Đảng. Bác cũng là người phát hiện ra quy luật là Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời trên cơ sở sự kết hợp chủ nghĩa Mác – Lê nin, phong trào công nhân như các đảng cộng sản khác trên thế giới nhưng đặc thù của Việt Nam là trên nền tảng của chủ nghĩa yêu nước chân chính mà thanh niên là bộ phận cốt lõi của dân tộc Việt Nam, từ xa xưa trong lịch sử cũng vậy mà ngày nay cũng vậy.

Chính vì vậy, Bác đặc biệt nhấn mạnh đến thế hệ trẻ, bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau, Bác coi đây là việc làm rất quan trọng, rất cần thiết. Đây là tư tưởng lớn, một luận điểm quan trọng Bác ghi trong Di chúc thiêng liêng này. Đảng luôn luôn tin cậy ở lớp trẻ. Thế hệ trẻ chính là lực lượng hậu bị của Đảng, lực lượng dự trữ của Đảng cung cấp cho Đảng nguồn nhân lực trẻ có trí tuệ, đạo đức để tiếp tục sự nghiệp của cha anh. Lời Bác dạy về bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là lời dạy thiêng liêng với Đảng ta khi Bác vĩnh biệt chúng ta.

GS. TS Hoàng Chí Bảo: 

Điều này cho thấy Bác và Đảng ta kỳ vọng vào thanh niên như thế nào, đánh giá cao vai trò của thanh niên ra sao, nhất là trong điều kiện hiện nay khi đất nước đi vào đổi mới theo chiều sâu, chủ động tích cực hội nhập quốc tế thì chất lượng nguồn nhân lực trẻ có thể coi là một nhân tố quyết định thành bại sự nghiệp đổi mới đất nước.
Điều Bác nói bồi dưỡng thế hệ trẻ cho đời sau là vô cùng quan trọng và rất cần thiết, cũng chính là tiếp nối mạch suy nghĩ của Bác trong cả cuộc đời. Di chúc là bản kết tinh cả cuộc đời, tư tưởng, sự nghiệp của Bác . Dường như những lời đẹp nhất, những lời căn dặn thấm thía Bác đều dành cho tuổi trẻ.

“Một năm khởi đầu từ mùa xuân, một đời khởi đầu từ tuổi trẻ” , tuổi trẻ là niềm tin, hy vọng của dân tộc.

Bác còn dặn tuổi trẻ của chúng ta là: Thanh niên không bao giờ đòi hỏi Tổ quốc đã cho mình những gì mà phải luôn luôn tự hỏi mình đã làm gì cho Tổ quốc.

Lời căn dặn của Bác giờ đã trở thành lời ca trong bài ca truyền thống của thanh niên.

Điều này hằng nhắc nhở chúng ta suốt đời tu dưỡng, rèn luyện để noi gương Bác, thực hiện đúng như lời Bác dạy, thực hiện cho được niềm tin, hy vọng Bác giành cho tuổi trẻ chúng ta.

Một đặc điểm nữa, hiện nay, chúng ta biết là đất nước đã đi vào chiều sâu và hội nhập quốc tế, thời cơ rất to lớn, đồng thời đan xen nhiều thách thức. Muốn vượt qua được thì cần chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực trẻ chất lượng cao với bản lĩnh chính trị, trí tuệ, đạo đức, nói rộng ra là văn hóa.

Trong Di chúc, Bác  căn dặn Đảng ta  phải tiếp tục chăm lo thế hệ trẻ, giáo dục niềm tin, lý tưởng cách mạng, giáo dục bản lĩnh chính trị, giữ vững mãi mãi niềm tin, lý tưởng với thế hệ trẻ.

Những lời căn dặn cho thấy trọng trách của thế hệ trẻ trước tương lai của dân tộc , trách nhiêm của Đảng trong bồi dưỡng thế hệ trẻ . Chính vì vậy, một trong những tư tưởng lớn cao quý và tầm chiến lược của Bác ghi trong bản Di chúc là hướng thế hệ  trẻ để hoàn toàn giành thắng lợi trong sự nghiệp tái thiết đất nước sau chiến tranh, bảo đảm cho đất nước ta đàng hoàng hơn to đẹp hơn như Bác Hồ mong muốn, củng cố niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và tình cảm cao quý  của Bác Hồ dành cho thế hệ trẻ, trách nhiệm của tuổi trẻ trước tương lai, vận mệnh của đất nước.

Đồng chí Vũ Tiến Tiệp : Trước hết, tôi xin gửi lời chào đến các độc giả. Tôi rất vinh dự được tham gia Tọa đàm và lắng nghe, lĩnh hội những vấn đề về lý luận mà Giáo sư Hoàng Chí Bảo trao đổi.

Về câu hỏi của bạn đọc, Đoàn là “trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên”, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh xác định công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hoá cho đoàn viên, thanh niên như thế nào trong tổng thể công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi”.

 Trước hết, chúng ta phải khẳng định  chức năng giáo dục là chức năng cơ bản của công tác Đoàn  được thể hiện trong Điều lệ Đoàn: “Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên nhằm xây dựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, có đạo đức cách mạng, lối sống văn hóa, chấp hành tốt hiến pháp và pháp luật”. Tổ chức Đoàn trong những năm qua luôn coi trọng giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên. Trong thời gian qua, việc giáo dục đã góp phần xây dựng lý tưởng, góp phần củng cố niềm tin của thanh niên đối với Đảng, với con đường phát triển, đường lối đổi mới của cách mạng Việt Nam. Từ đó, xây dựng thế hệ thanh niên có bản lĩnh, có lý tưởng khát vọng, có trách nhiệm với đất nước. Với ý nghĩa đó, Ban Chấp hành Trung ương Đoàn đã ban hành Kết luận số 05 nêu rõ “công tác giáo dục là công tác quan trọng nhất, trong công tác Đoàn”.

Trong bối cảnh hiện nay, trước những âm mưu của thế lực thù địch, mặt trái của nền kinh tế thị trường có tác động không nhỏ đến tâm tư, tình cảm, đạo đức, lối sống của thanh niên.  Do đó, công tác giáo dục có vai trò đặc biệt quan trọng.

Đảng và Nhà nước ta cũng như tổ chức Đoàn đã cụ thể hóa quan điểm đó thành những chương trình hành động, coi đây là nhiệm vụ cấp bách và lâu dài. Hằng năm, Trung ương Đoàn luôn coi công tác giáo dục là nhiệm vụ đầu tiên và trước hết với số lượng các hoạt động về công tác này nhiều hơn.

Bộ tiêu chí của Trung ương Đoàn đã triển khai, số điểm cũng có cơ cấu hợp lý, có tính trọng tâm. Thực tiễn cho thấy, giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên là nhiệm vụ trọng tâm, hàng đầu, cơ bản trong công tác Đoàn.

Đồng chí Vũ Tiến Tiệp: Trong Di chúc, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo họ thành những người thừa kế vừa hồng, vừa chuyên; Nghị quyết số 25-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” khẳng định, công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc.

Có thể nói, Chỉ thị số 42-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 - 2030” là sự cụ thể hóa, tiếp nối tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng trong các giai đoạn trước. Sự tiếp nối này có sự nhất quán, trọng tâm và cụ thể hóa.

Các phóng viên đang tốc ký câu trả lời của các vị khách mời

Thưa các đồng chí, vì sao việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa có tác động mạnh mẽ đến sự nghiệp cách mạng này của dân tộc? Bởi lực lượng thanh niên là lực lượng to lớn của xã hội. Nếu lực lương to lớn này có bản lĩnh chính trị vững vàng, có lối sống văn hóa, có sự cống hiến, trách nhiệm, nhiệt huyết, đi bất cứ nơi đâu, làm bất cứ điều gì khi Tổ quốc cần sẽ tạo nên sức mạnh to lớn, tạo thành nhân tố quan trọng thực hiện thành công công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đi lên con đường xã hội chủ nghĩa. Ngược lại, nếu lực lượng to lớn đó bản lĩnh chính trị không vững vàng, bị lôi kéo, kích động, suy thoái về tư tưởng chính trị, về đạo đức, lối sống thì lực lượng to lớn đó sẽ bị vô hiệu hóa sức mạnh; thậm chí có những hành động đi ngược lại chủ trương, đường lối của Đảng, với mục tiêu, lý tưởng của dân tộc thì thậm chí có thể gây phương hại an ninh của quốc gia, dân tộc.

Cho nên, Chỉ thị số 42-CT/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng khóa XI về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015 - 2030” là một Chỉ thị có tác động mạnh mẽ đến việc nâng cao chất và lượng đối với thanh niên, để từ đó phát huy vai trò xung kích của thanh niên để tham gia xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Sau khi Chỉ thị 42 được ban hành, tiếp sau đó được cụ thể bằng Đề án 1501 của Thủ tường Chính phủ  về "Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, thiếu niên và nhi đồng giai đoạn 2015 - 2020", từ đó, Trung ương Đoàn cũng có các văn bản, chương trình để triển khai như: Chương trình hành động thực hiện Chỉ thị 42, các kế hoạch, văn bản chỉ đạo... Các nội dung đều nhằm nâng cao nhận thức của cấp ủy, chính quyền và toàn xã hội về vai trò trong việc giáo dục lý tưởng cách mạng cho đoàn viên; bên cạnh đó, tạo môi trường lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi cho thế hệ trẻ được học tập, rèn luyện phấn đấu và trưởng thành.

Nội dung trọng tâm thứ ba của việc thực hiện giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ là tăng cường sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, xã hội, các tổ chức, cơ quan, đơn vị; để từ đó, huy động được nguồn lực to lớn cho thanh niên phát triển về chất lượng, số lượng, được quan tâm chăm lo về tinh thần cũng như về cơ sở vật chất.

Sau khi Chỉ thị 42 ra đời, liền với đó là các văn bản cụ thể hóa đã tạo nên cơ sở vững chắc để toàn xã hội có sự quan tâm đặc biệt đến thế hệ trẻ, góp phần xây dựng nên những thế hệ trẻ vững vàng về bản lĩnh, tư tưởng chính trị, lối sống văn hóa, đạo đức tốt, có tinh thần sống vì cộng đồng; góp sức trẻ của mình trong phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đai hóa đất nước và đi lên chủ nghĩa xã hội.

Bác sĩ Đào Văn Tú : Tôi rất vui có mặt ở đây đề chia sẻ những ý kiến của mình với các bạn trẻ về lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ hiện nay. Đối với một người bác sĩ, tôi nhận thấy rằng, việc đầu tiên là tôi hoàn toàn tin tưởng vào đường lối của Ban lãnh đạo Bệnh viên nhằm hướng đến mục đích lớn nhất là cải thiện chất lượng điều trị cho bệnh nhân.

Không ngừng chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm với đồng nghiệp; chia sẻ với bệnh nhân, đặc biệt là giúp bệnh nhân nghèo, bệnh nhân vùng sâu, vùng xa chưa có khả năng tiếp cận với dịch vụ y tế được hỗ trợ từ ngân sách cũng như sự giúp đỡ của các nhà hảo tâm để có cơ hội được điều trị bệnh bằng các ứng dụng y học hiện đại.

Nhớ lại cách đây hơn 10 năm khi chúng tôi còn là sinh viên Đại học Y, đi thực tế gặp một số bệnh nhân có khối u lớn cần được điều trị luôn là nỗi trăn trở của chúng tôi làm sao để có thể ứng dụng y học hiện đại, giúp người bệnh thoát khỏi bệnh tật.

Do đó, tôi luôn có ý thức trau dồi chuyên môn, đóng góp nghiên cứu khoa học để có phương pháp điều trị tốt nhất, tối ưu nhất trong điều trị đối với bệnh nhân Viêt Nam được tiếp cận với y học hiện đại.

Đồng thời, là một bác sĩ trẻ, tôi luôn năng nổ trong hợp tác quốc tế với trên 50 quốc gia và nhiều bác sĩ đầu ngành trên thế giới để hội hội nhập, thừa hưởng, nắm bắt những tiến bộ y học trên thế giới để áp dụng trong công tác nghiên cứu và khám chữa bệnh cho bệnh nhân. Cùng với đó, tôi cũng xác định phải luôn trau dồi đạo đức, lối sống lành mạnh, có lý tưởng tuổi trẻ.

Nhà báo Hiền Hòa: Vâng, còn với kỹ sư Tạ Văn Thịnh thì sao?

 

Kỹ sư Tạ Văn Thịnh: Các thế hệ cha anh chúng ta đã không tiếc máu xương để giành độc lập, tự do cho dân tộc. Ngày nay, bên cạnh nhiệm vụ bảo vệ đất nước thì nhiệm vụ xây dựng và phát triển kinh tế là rất quan trọng. Vì thế, tôi luôn suy nghĩ và tự định hướng mình phải cập nhật khoa học kỹ thuật mới nhất để ứng dụng phục vụ cho công việc của bản thân tôi ở Viện Nghiên cứu khoa học và thiết kế, Liên doanh Việt -  Nga Vietsovpetro; đồng thời, lan tỏa tinh thần tích cực, lý tưởng cách mạng đến các bạn trẻ để tạo phong trào xây dựng và phát triển kinh tế.

Nhà báo Hiền Hòa: Còn đối với Trần Thế Trung thì sao?

Trần Thế Trung: Được may mắn sinh ra tại mảnh đất Nghệ An anh hùng, trong một gia đình có truyền thống cách mạng, từ nhỏ bản thân em đã được nuôi dưỡng, giáo dục từ rất sớm về lý tưởng cách mạng của Đảng, nên em luôn cố gắng trau dồi về đạo đức và tìm hiểu thêm về lịch sử dân tộc cũng như lịch sử cách mạng Việt Nam; qua đó hiểu thêm về công lao của Đảng, của Bác với vận mệnh của dân tộc.

Là một học sinh, thời gian qua, em luôn nỗ lực hết mình học tập và rèn luyện để  có một bản lĩnh chính trị vững vàng, hoàn thành tốt nhiệm vụ của một người con, cháu trong gia đình, một người đoàn viên thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.

Em luôn cố gắng đề ra cho mình những giải pháp trong học tập, làm sao đạt hiệu quả cao nhất. Cùng với đó, em cũng thiết thực tham gia, tổ chức các hoạt động Đoàn, hoạt động thiện nguyện ngoại khóa để cùng các bạn đoàn viên  nâng cao phong trào học tập, trau dồi kiến thức, đạo đức hiểu biết thêm về lịch sử, văn hóa của đất nước.

Theo em, mỗi đoàn viên, mỗi học sinh cần có hành động cụ thể để nhân rộng các hoạt động thiết thực, bổ ích.

Tạ Văn Thịnh: Đối với vấn đề bảo vệ biển đảo quê hương thì tất cả chúng ta đều biết đến câu nói không có gì quý hơn độc lập tự do. Và để có được độc lập như ngày hôm nay thì thế hệ cha ông ta đã phải đổ nhiều máu xương để giành được độc lập. Chính vì vậy, đối với thế hệ trẻ hôm nay cũng như cá nhân tôi đều nhận thức sâu sắc sự thiêng liêng của chủ quyền dân tộc, nhận thức rõ đây là vấn đề cần được đặt lên hàng đầu.

Đối với vấn đề biển đảo có những diễn biến phức tạp như hiện nay thì cá nhân tôi nhận thấy cần thực hiện nghiêm các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, tuyệt đối không tự phát có những hành động cá nhân làm phức tạp hơn tình hình.

Với bản thân mỗi cá nhân cần cố gắng hơn nữa trong lao động, cống hiến nhiều hơn nữa để góp phần vào sự phát triển mạnh mẽ về kinh tế, quốc phòng đất nước, bởi dân có giàu thì nước mới mạnh.

GS.TS Hoàng Chí Bảo:

Một đôi lời cảm nhận của tôi từ đồng chí Vũ Tiến Tiệp đến bác sĩ Đào Văn Tú, kỹ sư Tạ Văn Thịnh và cháu Trần Thế Trung. Khi nói đến lý tưởng cách mạng là nói đến niềm tin, nói về sự lựa chọn lẽ sống của mình, giá trị của việc thể hiện lý tưởng cách mạng của mỗi người gắn với việc mỗi con người cụ thể, thể hiện thông qua nghề nghiệp của mình.

Ý kiến phát biểu của Tú, Thịnh nói rõ điều đó, hoặc ngay ý kiến của em Trung – quán quân Đường lên đỉnh Olimpia vừa  qua – là lý tưởng say mê học tập, nghị lực vượt khó vươn đến đỉnh cao. Em cũng là một người con được sinh ra trong gia đình cách mạng, là người con của quê hương Bác. Chính những điều này đã tạo nên niềm tin để chúng ta noi theo.

Trở lại câu hỏi của bạn đọc về việc ra đi tìm đường cứu nước của Bác năm 1911. Khi đó, Bác mới là một thanh niên 21 tuổi, kéo dài 30 năm khi Bác còn tuổi thanh xuân đến lúc về, Người đã 51 tuổi, khi tuổi trẻ đã đi qua. Từ khi Người về nước, cách mạng Việt Nam có sự lãnh đạo của Đảng, của Bác, đã có bước ngoặt vĩ đại.

Cội nguồn nào khiến Bác đã có niềm tin, ý chí ra đi tìm đường cứu nước? Ta phải nói đến hai lý do khách quan và chủ quan.

Một là, hoàn cảnh khách quan, lúc này, đất nước và nhân dân ta lâm vào cảnh lầm than. Khi ấy, Bác còn là một thanh niên trẻ, có tình yêu đất nước cháy bỏng.

Khi còn là cậu bé 13 tuổi, Bác đã hoài nghi những ý trong châm ngôn trong Tuyên ngôn Cộng sản Pháp. Trong đầu cậu bé 13 tuổi đã đặt ra câu hỏi “ẩn chứa sau những lời đẹp đẽ của Tuyên ngôn là gì? Tại sao nước Pháp sản sinh ra những tư tưởng cao quý như vậy mà lại âm mưu chiếm đoạt nước khác?”.

Từ đó, Bác ra đi bắt đầu tìm hiểu sự thật nhằm thay đổi số phận của nhân dân, của đất nước. Khát vọng của đời Bác chính là giải phóng dân tộc, để nhân dân làm  chủ cuộc sống của mình.

Ngay sau Cách mạng tháng Tám thành công, khi một nhà báo hỏi Bác: Trong cuộc đời của Chủ tịch, đâu là điều quan trọng nhất?, Người đã trả lời: Độc lập cho Tổ quốc tôi, tự do cho đất nước tôi, hạnh phúc cho đồng bào tôi. Đó là tất cả những gì mà tôi mong muốn.

 Câu trả lời đó vừa là khát vọng, vừa là trí tuệ, không phải ngẫu nhiên mà có, mà được nuôi dưỡng từ cái nôi cách  mạng.

Dân tộc Việt Nam ngay từ khi ra đời đã có chiến tranh. Nhân dân ta luôn phải  chống trả lại thế lực từ bên ngoài, do đó, phẩm chất yêu nước thương dân, anh hùng bất khuất, tôn trọng phẩm giá con người là ngọn nguồn, là nguyên nhân sâu xa để Bác ra đi tìm đường cứu nước.

Hai là, chúng ta đã biết cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, dân tộc Việt Nam khủng hoảng về đường lối cứu nước. Đã có bao nhiêu những chí sĩ không thiếu hoài bão song cuối cùng đều không thành công do không đi đúng con đường.

Từ tinh thần của những chí sĩ yêu nước bậc tiền bối, Bác Hồ đã quyết tâm ra đi để tìm con đường cứu nước đúng đắn. Đây là yêu cầu của lịch sử.

Bác ra nước ngoài để quan sát nhân dân lao động của các dân tộc khác sống như thế nào? Vì sao lại có cảnh nghèo khổ bất công đến như vậy để cuối cùng tìm ra được bản chất của kẻ thù xâm lược và tìm ra được con đường cứu nước đó. Bác đi về phương Tây như Pháp và châu Âu chứ không đi về con đường phương Đông như các bậc tiền bối của ta đã lựa chọn. Con đường cách mạng của Bác ngay từ đầu đã bắt gặp ánh sáng của Cách mạng tháng Mười Nga; đã bắt gặp tư tưởng tự quyền, tự quyết dân tộc của Lênin; đã bắt gặp được chân lý cách mạng mới mà sau này khi giác ngộ cách mạng, Người đã suốt đời theo đuổi - chủ nghĩa Mác – Lênin, Người coi đây là chủ nghĩa chân chính nhất, cách mạng nhất để giúp cho chúng ta tìm được con đường cứu nước; do đó, Bác đã viết tác phẩm Đường Cách mệnh ngay sau cuộc hành trình tìm đường cứu nước 10 năm đầu.

Ngoài những điều kiện khách quan đó, thì phẩm chất chủ quan của Hồ Chí Minh rất quan trọng mà lúc bấy giờ, Người thanh niên nhiệt huyết từ Nguyễn Sinh Cung thời thơ ấu đến Nguyễn Tất Thành là tên cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc đặt tên cho Người với mong muốn, hoài bão khát vọng để thành đạt trong sự nghiệp cứu nước, cứu dân chứ không phải thành đạt cho chính bản thân.

Từ hai bàn tay trắng, Bác đã phải vượt qua bao gian khổ, khó khăn để tìm được con đường cứu nước. Khi ở bến nhà Rồng, Bác cũng đã rủ một số người bạn đi cùng. Lúc đầu ai cũng nhận lời, nhưng đến phút chót chỉ còn mình Bác. Họ hỏi “Tiền đâu mà đi?”, Bác giơ hai bàn tay lên “Tất cả là ở đây”. Như vậy, con đường dấn thân của Bác là lao động, học tập, đấu tranh để tìm chân lý cách mạng và suốt đời thực hiện cái chân lý ấy. Sự ra đi tìm đường cứu nước của Bác là hoàn toàn đúng đắn, đã mở ra bước ngoặt của sự phát triển dân tộc Việt Nam sau này; chấm dứt tình cảnh nô lệ, mở ra một chân trời tự do cho đất nước.