Một góc Formosa Hà Tĩnh. (Ảnh: Pháp luật TP Hồ Chí Minh)

Trong những ngày gần đây, một số cơ quan thông tấn báo chí đăng tải nội dung thông tin về việc sử dụng xỉ thép đã hợp chuẩn làm vật liệu xây dựng cho các công trình xây dựng của FHS.

Các bài viết bày tỏ ý kiến lo ngại về vấn đề môi trường của FHS sử dụng xỉ thép cho các công trình xây dựng và hoạt động san nền trong nội bộ khu liên hợp. Để làm rõ hơn các thông tin cơ quan thông tấn báo chí đề cập, tối ngày 18/3, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đã chính thức thông tin về vấn đề này.

Phù hợp tiêu chuẩn Nhật Bản, Anh

Xung quanh việc FHS dùng xỉ thép làm đường và đề xuất tận dụng xỉ thép san nền làm nhà xưởng, Bộ TN&MT cho biết từ năm 2018,  FHS đã phối hợp Viện Vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) nghiên cứu, đánh giá và được chứng nhận chất lượng sản phẩm vật liệu cấp phối xỉ thép của FHS gồm: xỉ lò chuyển, xỉ đúc và xỉ khử lưu huỳnh.

Bộ TN&MT khẳng định xỉ thép của FHS được Viện Vật liệu xây dựng chứng nhận phù hợp với tiêu chuẩn của Nhật Bản để làm lớp subbase cho đường giao thông, phù hợp với tiêu chuẩn của Anh để làm vật liệu san lấp cho công trình xây dựng, công trình giao thông và phù hợp với tiêu chuẩn của Việt Nam làm phụ gia cho ximăng.

Vì thế, các sản phẩm xỉ thép nêu trên đã được Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Hà Tĩnh thông báo tiếp nhận hồ sơ công bố hợp chuẩn theo quy định.

Theo Bộ TN&MT, thực hiện yêu cầu tăng cường tái chế, tái sử dụng chất thải trong nội bộ khu liên hợp nhằm hạn chế tối đa lượng chất thải phải lưu chứa tại bãi tro xỉ lấn biển đã được quy hoạch, FHS đã chủ động đề xuất thu hẹp bãi tro xỉ lấn biển từ 317,6ha xuống còn 143ha.

Mặc dù bãi lưu giữ này đã được xác định, theo Bộ TN&MT, trước mắt FHS vẫn thực hiện lưu giữ xỉ thép cùng các loại chất thải khác tại các kho, bãi lưu giữ trên bờ để nghiên cứu thực hiện việc tái chế.

Bộ TN&MT cũng cho biết, báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án được phê duyệt năm 2008 đã quy hoạch khu vực trồng cây xanh trong khu vực sản xuất có diện tích là 984.556m2, trong đó bao gồm khu vực trồng cây tại tuyến đường công vụ ở phía Nam khu liên hợp. Học tập kinh nghiệm triển khai thực tế tại Công ty Thép JFE Nhật Bản, FHS đã đề xuất triển khai công trình vành đai cây xanh dọc tuyến đường công vụ ở phía Nam khu liên hợp với tổng chiều dài hơn 2km.

Công trình này được thiết kế tối ưu hơn so với công trình đã thực hiện tại Nhật Bản như: sử dụng lớp xỉ hạt lò cao đã được hợp quy làm phụ gia xi măng đầm chặt phía đáy để chống thấm, thiết kế lớp đất sét bọc 2 bên sườn công trình và có tuyến thu gom nước mưa chảy tràn về giếng quan trắc và hồ xả lũ để đánh giá chất lượng nước mưa chảy tràn trước khi xả ra ngoài môi trường.

Mục tiêu chính của công trình nhằm tăng cường diện tích cây xanh, thảm thực vật trong khu liên hợp nhằm cải thiện môi trường sinh thái khu vực và tăng cường hoạt động tái chế, tái sử dụng xỉ thép của FHS.

Xem xét, đánh giá đề xuất của FHS

Theo Bộ TN&MT, tháng 11/2018, Hội đồng liên ngành của Bộ cùng đại diện nhiều bộ, ngành, UBND tỉnh Hà Tĩnh, các nhà khoa học đã họp để xem xét, đánh giá việc khắc phục vi phạm của FHS, trong đó có công trình vành đai cây xanh dọc tuyến đường công vụ.

Kết quả đã thống nhất về mặt môi trường, đồng ý nguyên tắc cho FHS tiếp tục thi công tuyến đường công vụ sau khi hoàn thiện báo cáo chi tiết đánh giá các vấn đề môi trường, các giải pháp giám sát quá trình thi công cũng như giải pháp thiết kế đảm bảo đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật về xây dựng.

Thực hiện yêu cầu của Hội đồng, FHS đã báo cáo Bộ Xây dựng và được hướng dẫn tại Công văn số 06/BXD-VLXD ngày 1/2/2019. Theo đó, các loại xỉ thép của FHS phù hợp với tiêu chuẩn được viện dẫn tại Quyết định số 430/QĐ-BXD thì được sử dụng như quy định của các tiêu chuẩn, đồng thời phải đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Hiện tại, Tổng cục Môi trường đang báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường phê duyệt nguyên tắc kế hoạch triển khai công trình với yêu cầu FHS phải thực hiện các biện pháp, giải pháp công nghệ bảo vệ môi trường, đảm bảo đạt quy chuẩn kỹ thuật về môi trường theo quy định.

Ngoài ra, FHS phải phối hợp với đơn vị giám sát độc lập có đầy đủ năng lực để theo dõi, giám sát việc tuân thủ các quy định của pháp luật về xây dựng và giám sát các cam kết về bảo vệ môi trường trong suốt quá trình triển khai hạng mục.

“Hiện nay, FHS có gửi báo cáo Bộ TN&MT đề nghị sử dụng các loại xỉ thép đã hợp chuẩn là vật liệu xây dựng dùng san nền khu lưu trữ ngoài trời giai đoạn II của Xưởng luyện thép. Theo chỉ đạo của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tổng cục Môi trường sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan và các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá chi tiết đề xuất của FHS trước khi báo cáo Bộ TN&MT có ý kiến chính thức về vấn đề này”, Bộ này cho hay.

Trong thời gian tới, Bộ TN&MT sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, UBND tỉnh Hà Tĩnh và các chuyên gia, nhà khoa học giám sát chặt chẽ quá trình khắc phục hậu quả vi phạm của FHS; đôn đốc FHS khẩn trương hoàn thành các hạng mục cải thiện, bổ sung công trình bảo vệ môi trường theo cam kết với Chính phủ Việt Nam; đồng thời yêu cầu FHS phải quản lý, xử lý các loại chất thải phát sinh đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật về môi trường quy định./.

Bích Liên