leftcenterrightdel
Ảnh minh họa. Nguồn: H.T 

PrEP là điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV cho những người có nguy cơ nhiễm HIV cao.  Trong bối cảnh hiện chưa có vắc-xin để phòng ngừa, phương pháp dự phòng bằng thuốc ARV được coi là một giải pháp hữu hiệu.  

Việt Nam là một số ít quốc gia trên thế giới triển khai thí điểm điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV bằng thuốc kháng vi rút ngay từ năm 2017 và sau thí điểm đã mở rộng ra 26 tỉnh, thành phố. Với kết quả ban đầu, trong thời gian tới Bộ Y tế có kế hoạch mở rộng dịch vụ PrEP ra tất cả các tỉnh, thành phố trong cả nước.

Theo TS.BS Hoàng Đức Cảnh, người phụ nữ không nhiễm HIV muốn có thai với chồng hoặc bạn tình đã nhiễm HIV có thể dùng PrEP để bảo vệ bản thân và thai nhi không bị lây nhiễm HIV. Tuy nhiên sẽ không cần dùng PrEP nếu bạn tình đã được điều trị bằng thuốc ARV trên 6 tháng và có tải lượng vi rút dưới ngưỡng phát hiện (dưới 200 bản sao/ml máu).

TS.BS Hoàng Đức Cảnh cũng khẳng định, PrEP không phải là vắc xin. Vắc xin giúp hệ miễn dịch sinh ra kháng thể của cơ thể để chống lại một nhiễm trùng nào đó trong thời gian dài. PrEP là sự kết hợp của 2 loại thuốc kháng vi rút để dự phòng lây nhiễm HIV. PrEP cần được uống mỗi ngày; nếu dừng thuốc sẽ hết tác dụng.

TS.BS Hoàng Đức Cảnh cũng cho biết, ngoài việc sử dụng thuốc ARV dự phòng uống hàng ngày, được biết Bộ Y tế còn có hướng dẫn việc sử dụng PrEP theo tình huống (chỉ dùng cho đối tượng nam quan hệ tình dục đồng giới). Hầu hết người sử dụng PrEP vừa trao đổi là dùng thuốc ARV uống hàng ngày để dự phòng lây nhiễm HIV.

BS. TS Cảnh cũng khuyến cáo, không sử dụng PrEP theo tình huống cho: Phụ nữ hoặc người chuyển giới nữ; Người có viêm gan B mạn tính; Người tiêm chích ma túy... “Về cơ bản, khi một khách hàng muốn dùng PrEP sẽ được bác sĩ trao đổi trước khi đưa ra quyết định dùng PrEP theo tình huống hay PrEP hàng ngày là phù hợp với họ. Lịch khám và theo dõi sử dụng PrEP theo tình huống giống như PrEP hàng ngày”, TS.BS Cảnh cho biết. 

Chia sẻ về việc thời gian dừng sử dụng PrEP đối với người đang dùng, TS.BS Cảnh cho hay, khách hàng có thể chủ động dừng PrEP vì các lý do cá nhân như không còn hành vi nguy cơ lây nhiễm HIV hoặc do tác dụng phụ của thuốc... Tuy nhiên trước khi dừng thuốc, cần trao đổi với bác sĩ để đảm bảo không bị lây nhiễm HIV. Thầy thuốc có thể chỉ định cho khách hàng dừng sử dụng PrEP khi: Khách hàng đã thay đổi hành vi và không còn nguy cơ lây nhiễm HIV; Vợ/chồng hoặc bạn tình nhiễm HIV đã điều trị ARV trên 6 tháng và có tải lượng vi rút đạt dưới ngưỡng phát hiện (dưới 200 bản sao/ml máu)...

Bích Liên