Cụ thể, tăng trưởng kinh tế đạt khá, tốc độ tăng GDP 6 tháng đạt 6,76%, kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, các ngành, lĩnh vực đều có bước chuyển biến tích cực, an sinh xã hội được bảo đảm, quốc phòng, an ninh được giữ vững.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng phát biểu tại Hội nghị (Ảnh: Lê Tiến)

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng khẳng định, có được kết quả như trên là nhờ sự nỗ lực, cố gắng của toàn hệ thống, sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Lãnh đạo Chính phủ, sự ủng hộ, đồng hành của người dân và cộng đồng doanh nghiệp, trong đó, ghi nhận sự đóng góp quan trọng của ngành Kế hoạch, Đầu tư và Thống kê.

Tích cực tổng hợp, kiến nghị bổ sung, hoàn thiện chính sách về đầu tư, kế hoạch

Bộ trưởng cho biết, đáng chú ý nhất trong 6 tháng qua là Luật Đầu tư công (sửa đổi) đã được Quốc hội khóa XIV thông qua tại kỳ họp thứ 7 với tỷ lệ phiếu tán thành đạt 90,7%, thể hiện sự đồng thuận cao của các Đại biểu Quốc hội đối với những đề xuất cải cách, đổi mới của Chính phủ trong công tác quản lý nhà nước về đầu tư công, nhằm tạo thuận lợi, tháo gỡ nhiều khó khăn vướng mắc, nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng vốn đầu tư công, tạo điều kiện khơi thông nguồn lực đầu tư cho phát triển của cả Nhà nước và khu vực tư nhân.

Trong suốt hơn 2 năm xây dựng và hoàn thiện dự án Luật Đầu tư công, Bộ Kế hoạch và Đầu tư với vai trò là cơ quan chủ trì soạn thảo đã nhận được sự chỉ đạo sát sao, quyết liệt của Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ ngay từ những ngày đầu triển khai tổng kết, đánh giá thi hành luật. Nhờ đó, đã huy động được sự phối hợp, tham gia tích cực, rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương với 597 lượt ý kiến góp ý. Đồng thời, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã chủ động nghiên cứu, đề xuất các phương án sửa đổi, bổ sung phù hợp với thực tiễn công tác quản lý đầu tư công trên tinh thần dám nghĩ, dám làm, đổi mới mạnh mẽ, vượt qua chính mình, không vì lợi ích cục bộ; phối hợp chặt chẽ với Ủy ban Tài chính - Ngân sách, cơ quan chủ trì thẩm tra của Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương trong quá trình tiếp thu, giải trình, chỉnh lý hoàn thiện dự thảo Luật để báo cáo Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua tại kỳ họp thứ 7 vừa qua.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, Luật Đầu tư công (sửa đổi) sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 01 năm 2020. Do vậy, công việc tiếp theo từ nay đến cuối năm là hết sức nặng nề. Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tập trung mọi nguồn lực, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương triển khai công tác xây dựng, sửa đổi, bổ sung các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật, trình Chính phủ xem xét, ban hành kịp thời với tiến độ triển khai Luật. Đồng thời, triển khai ngay công tác phổ biến pháp luật đối với Luật Đầu tư công trên tinh thần đổi mới, tiết kiệm, hiệu quả, ứng dụng công nghệ thông tin, tổ chức phổ biến trực tuyến cho tất cả các địa phương.

Tiếp nối bài học kinh nghiệm và những thành công của Luật Đầu tư công, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang tập trung nghiên cứu, đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện dự thảo Luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư và Luật Doanh nghiệp, trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 8. Đây là 02 dự luật quan trọng, có mức độ khó hơn so với Luật Đầu tư công, do có nhiều điểm đổi mới và phạm vi tác động đến nhiều đối tượng, bao gồm cả khu vực nhà nước và khu vực tư nhân, có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình cơ cấu lại nền kinh tế và huy động hiệu quả nguồn vốn đầu tư của toàn nền kinh tế, nhất là vốn đầu tư khu vực tư nhân trong nước và nước ngoài. Bộ Kế hoạch và Đầu tư rất mong tiếp tục nhận được sự tham gia, phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các Bộ, ngành trung ương và địa phương đối với 02 dự án Luật này.

Về công tác triển khai thi hành Luật Quy hoạch, vừa qua, thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thành công Hội nghị toàn quốc triển khai Luật Quy hoạch. Hội nghị đã trao đổi nhiều vấn đề đặt ra trong triển khai thi hành Luật, đòi hỏi không những các bộ, ngành, địa phương cùng nỗ lực, cố gắng mà còn cả công tác hướng dẫn, chỉ đạo, điều hành quyết liệt, hiệu quả của các cấp, các ngành để đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiến độ đã đề ra.

“Đây là một bộ luật phức tạp, mất nhiều thời gian trong công tác hoàn thiện, thông qua cũng như công tác xây dựng các văn bản hướng dẫn thi hành. Tuy nhiên, chúng ta đã đạt được bước tiến quan trọng, trong đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 37/2019/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã ban hành Thông tư số 08/2019/TT-BKHĐT hướng dẫn về định mức cho hoạt động quy hoạch. Đây là những căn cứ quan trọng trong công tác triển khai thực hiện Luật Quy hoạch” – Bộ trưởng cho hay.

Cũng theo Bộ trưởng, mặc dù vẫn còn một số vấn đề về cách hiểu, cách thức triển khai các quy định của Luật Quy hoạch, nguồn lực cho nhiệm vụ quy hoạch, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương trong việc hướng dẫn, giải quyết những vấn đề phát sinh kịp thời, thấu đáo nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai xây dựng các quy hoạch theo quy định. Toàn ngành Kế hoạch, Đầu tư và Thống kê, các bộ, ngành, địa phương có liên quan đến công tác quy hoạch cần quán triệt sâu rộng nội dung của Hội nghị toàn quốc triển khai Luật Quy hoạch đến từng tổ chức, cá nhân liên quan, khẩn trương tổ chức triển khai các hoạt động trên tinh thần không ngại khó, vừa làm vừa rút kinh nghiệm, huy động các nguồn lực hợp pháp bổ sung cho nguồn ngân sách nhà nước nhằm mục tiêu đẩy nhanh tiến độ xây dựng các quy hoạch, loại bỏ tâm lý chờ đợi cả về nguồn lực và hướng dẫn theo kiểu “cầm tay chỉ việc”, đẩy mạnh chủ động, sáng tạo trong triển khai thực hiện.

Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao, hằng tháng, hằng quý, phối hợp chặt chẽ với các Bộ, ngành, địa phương theo dõi sát, phân tích, đánh giá, dự báo tình hình trong nước và thế giới, kịp thời báo cáo Chính phủ tình hình thực hiện Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ, Chỉ thị số 09/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ, báo cáo tình hình kinh tế - xã hội và tham mưu những giải pháp, chính sách cụ thể, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.

Đặc biệt, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tổng hợp, xây dựng Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2018 và tình hình triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2019 trình Chính phủ báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 7. Đồng thời, Bộ đã trực tiếp giải trình và chuẩn bị một số nội dung phát biểu và giải trình của Lãnh đạo Chính phủ tại Kỳ họp của Quốc hội, tổng hợp, hoàn chỉnh văn bản trả lời hàng trăm câu hỏi của cử tri và các đại biểu Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội đối với các vấn đề về phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và các vấn đề liên quan khác.

Để chuẩn bị xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020, Bộ đã chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính xây dựng, trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2020, đồng thời, ban hành Khung hướng dẫn xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2020 để các bộ, ngành và địa phương tổ chức thực hiện. Thời gian để hoàn thiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và Kế hoạch đầu tư công năm 2020 là không còn nhiều. Để kịp tiến độ báo cáo Chính phủ trong tháng 8 năm 2019, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đề nghị các Bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng kế hoạch của ngành, địa phương mình theo hướng dẫn về nội dung và tiến độ đã đề ra. Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ tiếp tục định hướng đổi mới trong công tác xây dựng kế hoạch, tổ chức làm việc với các bộ, ngành, địa phương tiết kiệm, hiệu quả, rút ngắn thời gian như đã làm trong 2 kỳ kế hoạch vừa qua.

Về công tác chuẩn bị xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, trong bối cảnh các quy định của Luật Đầu tư công năm 2014 chuẩn bị hết hiệu lực để chuyển sang thực hiện các quy định mới của Luật Đầu tư công năm 2019 vừa được Quốc hội thông qua, trong khi toàn bộ thời gian lập, thẩm định, quyết định và thực hiện Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 sẽ thực hiện theo các quy định mới, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã nghiên cứu, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, ban hành Chỉ thị xây dựng Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 theo hướng trước mắt tập trung đánh giá các kết quả đạt được, khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân, bài học kinh nghiệm của Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2016-2020, tổng hợp nhu cầu đầu tư công phù hợp với những định hướng lớn về phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn tới, phù hợp với Đề án cơ cấu lại đầu tư công giai đoạn 2017-2020 và định hướng đến năm 2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Song song với quá trình xây dựng, sửa đổi, bổ sung các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đang khẩn trương nghiên cứu, xây dựng dự thảo quy định về Nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương, tiếp thu, hoàn chỉnh trình Thủ tướng Chính phủ trong Quý IV năm 2019.

Không ngừng hỗ trợ cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát triển doanh nghiệp

Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành, địa phương xây dựng, hoàn thiện trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 02/NQ-CP về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2019 và định hướng đến năm 2021. Cùng với Nghị quyết số 01/NQ-CP, đây là một Nghị quyết quan trọng, có ý nghĩa then chốt tác động đến hoạt động đầu tư, sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩy tăng trưởng của nền kinh tế.

Qua công tác theo dõi, báo cáo đánh giá định kỳ hằng tháng, hằng quý, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũng đã tham mưu nhiều giải pháp cụ thể phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ. Đáng chú ý như: trình Chính phủ ban hành Nghị quyết về bổ sung một số ngành, nghề ưu đãi đầu tư; Nghị quyết về giải pháp khuyến khích, thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp hiệu quả, an toàn và bền vững; Kế hoạch phát triển bền vững doanh nghiệp khu vực tư nhân đến năm 2030; Báo cáo đánh giá mức độ thay đổi và tác động thực chất đối với doanh nghiệp của những cải cách, bãi bỏ đơn giản hóa các quy định về điều kiện kinh doanh do các bộ, ngành thực hiện trong năm 2018; biên soạn và công bố Sách trắng doanh nghiệp Việt Nam năm 2019; Báo cáo tình hình phát triển doanh nghiệp năm 2018; Báo cáo 01 năm triển khai Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; trình Chính phủ Nghị định về Tổ hợp tác; ban hành Thông tư hướng dẫn hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Thông tư hướng dẫn quy chế tổ chức và hoạt động của mạng lưới tư vấn viên, hỗ trợ tư vấn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua mạng lưới tư vấn viên;...

Ngoài ra, Bộ đã hoàn thành nhiều báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ về tổng kết tình hình thực hiện, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, công bố thông tin doanh nghiệp nhà nước; chủ trì trình Chính phủ ban hành Nghị định số 10/2019/NĐ-CP về thực hiện quyền, trách nhiệm của đại diện chủ sở hữu nhà nước; tiếp tục hoàn thiện trình Chính phủ ban hành Nghị định về hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, danh mục thoái vốn và cổ phần hóa theo các quyết định của Thủ tướng Chính phủ; sửa đổi, bổ sung Thông tư[3] hướng dẫn về đăng ký doanh nghiệp, với hệ thống biểu mẫu đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hộ kinh doanh theo hướng rõ ràng, minh bạch, thuận lợi hơn cho cả doanh nghiệp và cơ quan đăng ký kinh doanh; Thông tư về đăng ký hợp tác xã và chế độ báo cáo tình hình hoạt động của hợp tác xã, chính thức vận hành hệ thống đăng ký hợp tác xã vào ngày 28/5/2019, giúp giảm bớt thủ tục hành chính, chi phí khi đăng ký hợp tác xã, minh bạch hóa thông tin về khu vực hợp tác xã, tạo sự bình đẳng về thủ tục gia nhập và rút lui khỏi thị trường giữa hợp tác xã và doanh nghiệp...

Thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) một cách chọn lọc, hiệu quả

Sau hơn 30 năm thu hút đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, chúng ta đã thu được nhiều kết quả tích cực, góp phần đáng kể vào tăng trưởng chung của nền kinh tế, giúp thay đổi bộ mặt kinh tế của nhiều địa phương. Bên cạnh đó, chúng ta cũng phải khẳng định, đầu tư nước ngoài tại Việt Nam còn tồn tại nhiều hạn chế, bất cập.

Trên cơ sở đánh giá kết quả của 30 năm, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương liên quan hoàn thiện, trình Thủ tướng Chính phủ đề án “Định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút và sử dụng đầu tư nước ngoài đến năm 2030”, thường được gọi tắt là Chiến lược thu hút FDI thế hệ mới. Trong đó, bám sát định hướng ưu tiên thu hút, hợp tác đầu tư nước ngoài có chọn lọc, chuyển từ số lượng sang chất lượng, có giá trị gia tăng cao, lấy hiệu quả và công nghệ sử dụng làm thước đo chủ yếu, quan trọng nhất đi cùng với bảo vệ môi trường, phát triển bền vững với nhiều giải pháp mạnh mẽ như: xây dựng bộ tiêu chí chọn lọc về suất đầu tư, sử dụng lao động; xây dựng cơ chế đánh giá an ninh và tiến hành rà soát an ninh; nâng cao các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về sản phẩm, môi trường, tài nguyên và tiết kiệm năng lượng phù hợp với tiêu chuẩn của khu vực và thế giới; ưu đãi đầu tư theo kết quả đầu ra; ưu đãi đầu tư gắn với việc đáp ứng các điều kiện, cam kết cụ thể và cơ chế hậu kiểm, yêu cầu bồi hoàn khi vi phạm các cam kết; ưu đãi vượt trội mang tính cạnh tranh quốc tế đối với các dự án lớn, quan trọng; tăng liên kết giữa đầu tư nước ngoài và đầu tư trong nước; phát triển cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị,...

Song song với đó, Bộ đã triển khai tốt công tác xúc tiến đầu tư tại một số quốc gia, vùng lãnh thổ giàu tiềm năng, lợi thế và hỗ trợ các địa phương tổ chức hội nghị xúc tiến đầu tư cả ở trong nước và nước ngoài, được Lãnh đạo Đảng, Nhà nước đánh giá cao và tin tưởng, được các đối tác, nhà đầu tư, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài ủng hộ tích cực.

Trong thời gian tới, việc thu hút, quản lý đầu tư nước ngoài cần đặc biệt lưu ý đến vấn đề về: Công tác chuẩn bị tiếp nhận đầu tư, cần chủ động chuẩn bị cơ sở hạ tầng và các yếu tố đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh; đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với định hướng của địa phương; Thu hút, xúc tiến đầu tư phải chọn lọc, kiên quyết từ chối các dự án công nghệ thấp, lạc hậu, tiêu tốn năng lượng, tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, những dự án có dấu hiệu núp bóng đầu tư để lẩn tránh xuất xứ, gian lận thương mại; những địa phương khó khăn vẫn có thể thu hút dự án thâm dụng lao động nhưng phải bảo đảm các yếu tố về công nghệ, môi trường và tiết kiệm năng lượng; thận trọng trong việc đưa ra các cam kết, ưu đãi;  chú ý khâu thẩm tra, chấp thuận đầu tư, xem xét kỹ các yếu tố công nghệ, môi trường, quốc phòng an ninh, đặc biệt lưu ý phải sử dụng tiết kiệm nguồn lực đất đai; tăng cường quản lý, giám sát, hỗ trợ đầu tư, cải thiện và đơn giản hóa thủ tục đầu tư, đảm bảo sự liên thông và tổ chức thực thi hiệu quả của các cơ quan chuyên môn tại địa phương. Kiên quyết chấm dứt tình trạng đầu tư “chui”, đầu tư “núp bóng”; kiểm soát, ngăn chặn chuyển giá ngay từ khi thành lập doanh nghiệp, nâng khống giá trị máy móc thiết bị; đẩy mạnh kiểm toán tổng mức đầu tư, định giá tài sản hình thành sau đầu tư, giám định độc lập về giá, chất lượng máy móc, thiết bị, thẩm định giá công nghệ; ngăn ngừa, xử lý các vi phạm về môi trường....

Tiếp tục thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công

Thực trạng giải ngân vốn đầu tư công 6 tháng đầu năm đạt thấp so với yêu cầu đề ra. Để thúc đẩy tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, Bộ đã chủ trì thành lập một số đoàn công tác do các đồng chí Lãnh đạo Bộ làm trưởng đoàn trực tiếp làm việc tại các địa bàn, lĩnh vực trọng điểm tại 3 miền Bắc, Trung, Nam, nhằm giám sát, kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp và nghiên cứu, đề xuất giải pháp đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công; rà soát báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xem xét, điều chuyển vốn từ đơn vị có tỷ lệ giải ngân thấp sang đơn vị có nhu cầu về vốn và tỷ lệ giải ngân cao, góp phần đẩy mạnh giải ngân các nguồn vốn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tại phiên họp Chính phủ trực tuyến với các địa phương, Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã có báo cáo tổng hợp kết quả của 03 đoàn công tác, trong đó, nêu rõ thực trạng giải ngân chậm, giải ngân thấp của một số địa phương, tổng kết các nguyên nhân và kiến nghị các giải pháp cụ thể. Tuy nhiên, tại Hội nghị sơ kết của ngành ngày hôm nay, tôi đề nghị với trách nhiệm và vai trò của một ngành tham mưu tổng hợp quan trọng và chức năng quản lý nhà nước về đầu tư, tất cả chúng ta hãy thảo luận, trao đổi một cách thẳng thắn, có trách nhiệm, làm rõ hơn các nguyên nhân, đâu là nguyên nhân chung về cơ chế, chính sách, pháp luật, đâu là nguyên nhân riêng về công tác chỉ đạo, điều hành tại các đơn vị, những khó khăn, vướng mắc của các dự án cụ thể, nhất là các dự án trọng điểm có lượng vốn lớn đã được giao kế hoạch, dự án án ODA...

Ý thức được trách nhiệm của ngành, của cơ quan, quán triệt sâu sắc và kiên định tinh thần cải cách, đổi mới, toàn ngành kế hoạch đầu tư đã xác định sẽ nỗ lực bứt phá, phát huy trí tuệ tập thể, vượt qua mọi thách thức, quyết tâm hoàn thành các nhiệm vụ đề ra, nhất là trong công tác tham mưu tổng hợp về thể chế, cơ chế, chính sách phát triển kinh tế - xã hội và đặc biệt là thể hiện được vai trò là cơ quan thường trực của Tiểu ban Kinh tế - Xã hội Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, luôn đi đầu trong công cuộc cải cách, đổi mới, xây dựng Chính phủ kiến tạo./.

Hà Anh (lược ghi)