Trên đây là chia sẻ của các doanh nghiệp, giới chuyên gia tại Hội nghị quốc tế mặt hàng gạo Việt Nam được Bộ Công thương tổ chức chiều ngày 10/10, tại Hà Nội.

Hình ảnh tại Hội nghị quốc tế xuất khẩu gạo (Ảnh: K.D)

Nhận định tại Hội nghị, ông Đỗ Thắng Hải, Thứ trưởng Bộ Công thương cho biết, ngành lúa gạo đã có những bước chuyển mình đáng ghi nhận. Từ việc chú trọng sản lượng xuất khẩu, chúng ta đã chú trọng hơn đến chất lượng, mang đến thị trường thế giới những sản phẩm gạo cao cấp.

Báo cáo của Bộ Công thương cũng cho thấy, gần đây ngành gạo đã có bước phát triển và đạt được những kết quả tích cực. Gạo xuất khẩu chiếm 15% tổng lượng gạo toàn thế giới. 9 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu đạt 2,5 tỷ USD và mục tiêu cả năm 2018 sẽ đạt 2,8 tỷ USD xuất khẩu gạo. Hiện nay, mặt hàng gạo Việt đã có mặt tại gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ. Với sản phẩm tương đối đa dạng và chất lượng cao như gạo hạt dài, gạo thơm, hữu cơ... đã bước đầu thâm nhập vào các thị trường yêu cầu chất lượng cao như Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, EU... 2017 tiếp tục là nước xuất khẩu thứ 3 thế giới chỉ sau Thái Lan.

Đặc biệt, Nghị định 107 thay thế 109 có hiệu lực từ ngày 1/10/2018 tiếp tục tạo dựng môi trường thông thoáng thúc đẩy đầu tư, kinh doanh, sản xuất... cùng với các chính sách khác như chiến lược thị trường xuất khẩu gạo... sẽ góp phần thúc đẩy xuất khẩu gạo, nâng thương hiệu hạt gạo.

Tuy nhiên, theo ông Đỗ Thắng Hải, mặc dù sản phẩm gạo đã có mặt ở hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ trong đó có một số thị trường đòi hỏi chất lượng cao, song Việt Nam vẫn cần khắc phục một số điểm yếu: Cụ thể, đó là năng lực tiếp cận thâm nhập thị trường, marketing, đàm phán, ký kết thực hiện hợp đồng, xử lý tranh chấp thương mại quốc tế, tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của... các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo còn hạn chế. Sản phẩm gạo chưa gây dựng được thương hiệu nên ít được được người tiêu dùng thế giới biết đến. Bởi vậy, ông Hải cho rằng, Hội nghị quốc tế mặt hàng gạo Việt Nam sẽ giới thiệu đến bạn bè quốc tế hình ảnh sản phẩm hạt gạo Việt ngày một có chất lượng cao, đa dạng về chủng loại, có khả năng đáp ứng mọi yêu cầu của khách hàng.

Tăng cường sức cạnh tranh cho gạo Việt (Nguồn: vneconomy.vn)

Đẩy mạnh tăng trưởng xuất khẩu gạo

Phát biểu tại Hội nghị, ông Trần Thanh Hải – Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nhấn mạnh, gạo là một trong những mặt hàng đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu hàng hoá xuất khẩu, đặc biệt trong nhóm nông – lâm – thuỷ sản. Những năm qua, Việt Nam cũng thường xuyên giữ vị trí hàng đầu trong các quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới. Hiện nay dù nhiều quốc gia đã tham gia xuất khẩu gạo nhưng Việt Nam vẫn luôn nằm trong top đầu những nước xuất khẩu lớn nhất chỉ sau Thái Lan, Ấn Độ. 

Có thể khẳng định, các doanh nghiệp Việt Nam đã ngày càng chú trọng hơn vào chất lượng gạo xuất khẩu. Đáng chú ý, thời gian qua, các chính sách về xuất khẩu gạo đi vào thực tiễn giúp cho hoạt động kinh doanh lúa gạo của các doanh nghiệp trong ngành đi vào nề nếp, bài bản hơn.

Cũng khẳng định các doanh nghiệp xuất khẩu gạo Việt đã và đang chú trọng nhiều hơn đến chất lượng thay vì sản lượng, bà Nguyễn Thuý Kiều Tiên, Phó viện trưởng Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long cho biết, Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long đã nghiên cứu và đưa ra nhiều giống lúa chất lượng cao để có thể đáp ứng cho nhu cầu xuất khẩu của thị trường. Đơn cử, nhóm giống thơm đặc sản, nhóm giống chất lượng cao, nhóm nếp… “Hiện nay, chúng tôi đang nghiên cứu chương trình phát triển giống lúa hạt rất dài, có đặc điểm thơm đậm, gạo trong, dài phù hợp với thị hiếu của thị trường và đó cũng là xu hướng chung của thế giới” – bà Tiên cho hay. Bà Tiên cũng đưa ra khuyến cáo, mục tiêu của chúng ta là xây dựng, nâng cao giá trị hạt gạo, theo đó, các doanh nghiệp cần chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Đặc biệt chú ý đưa ra những giống lúa chất lượng có thể chịu đựng được điều kiện bất lợi của môi trường. Vì Việt Nam đang chịu sự biến đổi khí hậu rất lớn. “Trong dài hạn, cần  sự đầu tư mạnh mẽ của Nhà nước cho công tác nghiên cứu chọn tạo giống lúa thơm, chất lượng cao” – bà Kiều Tiên cho hay./.

Kim Dung