Ảnh minh họa (Ảnh:M.P)


Điểm sáng trong điều hành tỉ giá

Theo Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Nguyễn Thị Hồng, năm 2015 tỷ giá và thị trường ngoại tệ tiếp tục được giữ ổn định, niềm tin vào đồng tiền Việt Nam được củng cố, tình trạng đôla hoá trong nền kinh tế tiếp tục giảm, các nhu cầu ngoại tệ hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều được đáp ứng đầy đủ, kịp thời.

Kết quả tích cực của thị trường ngoại hối trong năm qua phản ánh sự điều hành chủ động các giải pháp điều hành chính sách tiền tệ, linh hoạt điều chỉnh tăng 3% tỷ giá bình quân liên ngân hàng và nới biên độ tỷ giá từ +1% lên + 3% nhằm ứng phó kịp thời với các tác động bất lợi từ thị trường tài chính quốc tế. Kết hợp với điều chỉnh lãi suất tiền đồng trên thị trường liên ngân hàng hợp lý, mua bán ngoại tệ can thiệp thị trường, ban hành các quy định nhằm ngăn chặn tình trạng găm giữ, đầu cơ ngoại tệ. Các động thái điều hành của NHNN được Chính phủ và các tổ chức quốc tế ủng hộ và đánh giá cao.

Năm 2015 cũng là năm kết thúc đề án 5 năm (2011-2015). Tỷ giá trong giai đoạn này là một trong những điểm sáng và được các tổ chức trên thế giới đánh giá cao và nâng bậc tín nhiệm.  Thời gian qua, chính sách lãi suất, tỷ giá được kết hợp đồng bộ. NHNN đã kiểm soát ổn định tỷ giá, lãi suất USD điều chỉnh liên tục. Năm 2010-2011, lãi suất USD ở mức 5,5%  và đã giảm dần cho đến nay về 0% áp cho cả tổ chức và cá nhân. Lạm phát được kiểm soát ở mức thấp và liên tục duy trì trong nhiều năm qua.

Bên cạnh đó, lượng tiền cung ứng tiền tiếp tục được điều hành phù hợp theo mục tiêu hỗ trợ ổn định tỷ giá và thị trường ngoại hối, kiểm soát lạm phát nhưng vẫn đảm bảo hài hòa với các mục tiêu giảm lãi suất, tăng tín dụng hợp lý, hỗ trợ các TCTD đầu tư trái phiếu Chính phủ và xử lý nợ xấu. Tổng phương tiện thanh toán đến ngày cuối tháng 12/2015 tăng 13,55% so với cuối năm trước, phù hợp với kinh tế vĩ mô, tiền tệ và các giải pháp điều hành của NHNN. Mặt bằng lãi suất giảm nhưng huy động vốn vẫn tăng  tạo điều kiện cho các TCTD cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế. 

Cũng trong năm 2015, mặt bằng lãi suất thị trường tiếp tục giảm khoảng 0,2-0,5%/năm, qua đó hỗ trợ tích cực cho hoạt động sản xuất kinh doanh những vẫn đảm bảo ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối. Trong năm 2015, NHNN duy trì ổn định lãi suất điều hành, trần lãi suất huy động bằng VND, kết hợp với điều chỉnh giảm trần lãi suất USD, đảm bảo duy trì chênh lệch hợp lý giữa lãi suất VND và lãi suất USD. Để tạo điều kiện giảm lãi suất, NHNN giữ ổn định trần lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND, các TCTD trên cơ sở nhu cầu vốn của thị trường cân đối điều chỉnh giảm lãi suất cho vay so với trần quy định. Đồng thời điều tiết thanh khoản của các TCTD hợp lý để tạo điều kiện giảm mặt bằng lãi suất.

Năm 2015 cũng ghi nhận tăng trưởng tín dụng tăng cao hơn năm trước. Điều này hỗ trợ đắc lực cho việc đạt tăng trưởng kinh tế vượt mục tiêu của cả năm 2015 - là năm then chốt trong thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2015, nhưng vẫn đảm bảo phù hợp với sức hấp thụ vốn của nền kinh tế đi đôi với an toàn, chất lượng tín dụng. Mức tăng trưởng tín dụng chung năm 2015 khoảng 18% cho thấy tổng cầu của nền kinh tế đang hồi phục mạnh.

Tiếp tục điều hành linh hoạt chính sách tiền tệ năm 2016

Năm 2016, yêu cầu đặt ra với chính sách tiền tệ ở mức cao hơn trong bối cảnh kinh tế thế giới ngày càng có nhiều biến động bất thường. Phó thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết, trong năm 2016 với tình hình trong nước, hoạt động điều hànhchính sách tiền tệ sẽ đối mặt với một số thách thức. Thứ nhất, thị trường tài chính, hệ thống ngân hàng chịu áp lực về nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh chỉ đáp ứng được vốn ngắn hạn là rất khó ở thời điểm này.

Bên cạnh đó, tình trạng đô la hóa đã được giảm thiểu đồng thời nâng cao vị thế VND. Tuy nhiên, thị trường vẫn chịu nhiều tác động từ thị trường thế giới. Diễn biến kinh tế thế giới vừa qua, nếu không có sự chủ động linh hoạt và các bộ ban ngành thì tâm lý nặng nề trong nước sẽ không được giải tỏa.

Thứ hai, hệ thống ngân hàng nắm giữ lượng trái phiếu Chính phủ khá lớn. Với yêu cầu phát hành TPCP ở mức cao trong thời gian tới cũng gây áp lực đến lãi suất. Đây cũng là một thách thức của NHNN.

Bà Hồng cũng lưu ý, lạm phát năm 2015 tuy là chỉ mức 1%, thì năm 2016 cũng không thể chủ quan lạm phát.

Trước những thách thức đó, ngành ngân hàng xác định năm 2016 sẽ tiếp tục thực hiện chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách kinh tế vĩ mô khác nhằm kiểm soát lạm phát theo mục tiêu đề ra (dưới 5%), bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý (khoảng 6,7%).

Điều hành lãi suất, tỷ giá phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô, lạm phát, thị trường tiền tệ trong nước và quốc tế. Tăng dư nợ tín dụng phù hợp, gắn với nâng cao chất lượng tín dụng. Chủ động thực hiện các giải pháp quản lý thị trường ngoại tệ, thị trường vàng, để tiếp tục giảm tình trạng đôla hóa, vàng hóa trong nền kinh tế; đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt.

Ngay từ những ngày đầu năm 2016,  NHNN áp dụng cơ chế tỷ giá mới là tỷ giá trung tâm, thay cho tỷ giá bình quân liên ngân hàng trước đây.  Tỷ giá trung tâm được xác định trên cơ sở tham chiếu diễn biến tỷ giá bình quân trên thị trường liên ngân hàng, diễn biến tỷ giá trên thị trường quốc tế của một số đồng tiền các nước có quan hệ thương mại, vay, trả nợ, đầu tư lớn với Việt Nam. Cụ thể là 8 đồng tiền: USD, Bath Thái Lan, EUR, CNY, đôla Singapore, đồng yên Nhật, đồng won Hàn Quốc, đồng tiền của Đài Loan. Ngoài ra, còn dựa trên các cân đối kinh tế vĩ mô, tiền tệ và phù hợp với mục tiêu chính sách tiền tệ. Điều này chứng tỏ việc linh hoạt trong điều hành chính sách tiền tệ đã được NHNN quyết liệt triển khai khi vừa bước sang năm 2016./.

Minh Phương