Bí thư Thành uỷ TP. Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân làm việc với nhóm chuyên gia Hà Lan
về dự án xây dựng đê biển chống ngập lụt tại Indonesia. 

TP. Hồ Chí Minh và Jakarta có nhiều điểm tương đồng về chống ngập

Tại Hội nghị, các chuyên gia Hà Lan cho biết đang thực hiện các giải pháp chống ngập cho Jakarta.

Theo các chuyên gia Hà Lan, TP. Hồ Chí Minh và Jakarta có nhiều điểm tương đồng như: Tình trạng khai thác nước ngầm, mực nước biển tăng. Theo đó,  tỷ lệ sụt lún đất ở Jakarta hiện nay là 2-20cm/năm, nếu không thể kiểm soát được. Năm 1990, tại khu vực phía Bắc Jakarta chỉ có 12% (tương đương 1.600 ha đất ở) nằm dưới mực nước biển. Tuy nhiên, dự báo đến năm 2030 có thể 90% (khoảng 12.500 ha đất) ở Bắc Jakarta sẽ bị ngập do lũ lụt.

Các chuyên gia Hà Lan chia sẻ về chống ngập
 
Năm 2007, Indonesia gặp cơn bão vào tháng 2-2007, trùng hợp với thủy triều dâng, làm gần một nửa diện tích Jakarta bị bao phủ trong 4m nước. Ít nhất 76 người thiệt mạng và 590.000 người bị mất nhà cửa, thiệt hại khoảng 544 triệu USD.

Bão tan, một vài phương án được đưa ra, trong đó có việc di chuyển dân cư đến phần cao hơn của thành phố ở phía Đông Nam, hay tới một hòn đảo khác. Song, với mật độ dân số 5.585 người/km2 thì phương án này không dễ thực hiện. Hoặc đưa ra phương án để  một phần phía Bắc Jakarta cho ngập úng. Tuy nhiên, phương án này sẽ gây ra nhiều thiệt hại không đong đếm nổi, đặc biệt Jakarta là trái tim nền kinh tế Indonesia, đóng góp tới 20% GDP cho cả nước.

Từ đó, chính quyền Indonesia tìm kiếm kinh nghiệm phòng chống từ Hà Lan để thực hiện các giải pháp bảo vệ bờ biển và cải tạo các hệ thống kênh thoát lũ.

Xây dựng đê kiểm soát sụt lún

Indonesia quyết định thực hiện kế hoạch tổng thể phát triển đê biển tại thủ đô Jakarta (còn gọi là đê biển khổng lồ NCICD) nhằm kiểm soát sụt lún mặt đất cũng như phòng chống lũ lụt từ biển và sôngcho thủ đô Jakarta.

“Đây là một giải pháp tích hợp, vừa xây dựng đê biển, vừa cung cấp nước sạch cho người dân (để hạn chế khai thác nước ngầm), phát triển giao thông (đường bộ, đường sắt, bến tàu công cộng) cũng như phát triển làng cộng đồng ven biểnvà phục hồi di sản ven biển. Việc cung cấp nước sạch cho người dân sử dụng để hạn chế tình trạng khai thác nước ngầm là giải pháp bền vững. Thực hiện giải pháp này, trong khoảng 20-25 năm nữa, tình trạng sụt lún mặt đất phía Bắc Jakarta sẽ chấm dứt”- chuyên gia Hà Lan khẳng định.

Indonesia xây dựng chương trình hợp tác 3 bên, gồm Indonesia, Hàn Quốc và Hà Lan, trong đó Hà Lan thực hiện tư vấn về giải pháp kỹ thuật, tài chính. Theo kế hoạch, một hệ thống đê khổng lồ dài khoảng 120 km, gồm 60 km đê biển, 60 km đê sông được triển khai thực hiện từ năm 2018 đến năm 2050. Tổng kinh phí thực hiện kế hoạch này khoảng 55 tỷ USD.

Hiện nay, Indonesia đang xây dựng 20 km đê biển, có một số cầu nên tuyến đê còn hở. Việc xem xét khép kín hệ thống đê sẽ được cân nhắc tùy thuộc vào thực tế về tình trạng ngập lụt và sụt lún mặt đất.

Để thực hiện các dự án đê biển có chi phí thực hiện là con số rất lớn, vấn đề quan trọng không kém là nguồn kinh phí đầu tư. Chuyên gia Hà Lan nhận xét, đối với các công trình công cộng này thông thường do Chính phủ đầu tư. Ở dự án này, Indonesia chia làm 2 bước, gồm kiểm soát lún đất nền và xây dựng đê đa chức năng.

Chuyên gia Hà Lan tính toán, với việc đầu tư 8 tỷ USD cho các công trình chống ngập úng, lũ lụt này sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho Jakarta khoảng 55 tỷ USD. Đặc biệt, nguồn vốn vay ưu đãi thực hiện các dự án tương tự ngày càng giảm. Song đây thực hiện các dự án đê biển là gắn liền với việc thực hiện thích ứng với biến đổi khí hậu nên việc tìm kiếm các nguồn vốn vay từ nước ngoài vẫn có thể thực hiện được.

Một giải pháp khác được đề xuất là yêu cầu các đối tượng hưởng lợi từ dự án đê này có nghĩa vụ đóng góp tài chính cho việc thực hiện dự án; đồng thời thực hiện dự án theo phương thức PPP (hợp tác công tư). Ngoài ra, việc xây dựng đê đa dụng cũng giúp phát triển dân cư, thương mại, phát triển đường vành đai. Quá trình thực hiện dự án nếu có giải pháp khai thác quỹ đất sẽ tạo được nguồn thu thực hiện dự án. Đồng thời, khi hình thành tuyến đường vành đai cũng có thể thu phí (và nhượng quyền khai thác cho tư nhân). Như vậy, Nhà nước sẽ không cần nguồn vốn đầu tư ban đầu quá lớn thực hiện dự án nhưng không lâu sau đó đã có nguồn thu, tiếp tục thực hiện dự án này.

Sau khi nghe các chuyên gia trình bày, Bí thư Thành ủy  Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, xây dựng đê đa chức năng là một giải pháp quan trọng, cần được xem xét để giải quyết một số vấn đề trong phát triển đô thị mà TP. Hồ Chí Minh  đang gặp phải.

Bí thư Nguyễn Thiện Nhân thực địa MRT và hệ thống xe buýt Transjakarta

Cùng ngày, đoàn đã đến thăm văn phòng, thực địa MRT và hệ thống xe buýt Transjakarta.

Thủ đô Jakarta hiện có khoảng 28 triệu dân, 10 triệu phương tiện giao thông bao gồm: xe hơi, xe máy, xe tải và các loại phương tiện khác, trong số này có gần 2 triệu phương tiện đến từ các thành phố lân cận. Tắc nghẽn giao thông đe dọa nghiêm trọng đối với hoạt động của Jakarta. Vì vậy, mục tiêu đặt ra là tăng tỷ lệ di chuyển công cộng từ 23% hiện nay lên 60% vào năm 2030.

Để đạt được mục tiêu này, đòi hỏi việc tích hợp cả dữ liệu vận tải công cộng và cá nhân để có một dữ liệu tổng hợp, toàn diện cho hệ thống giao thông đường bộ. Đặc biệt, phân tuyến xe buýt hợp lý cho các tuyến đường đông khách, huy động taxi vào hợp tác xã (mặc đồng phục, nhà nước trả lương) để đón khách từ các con hẻm ra... Mỗi năm nhà nước bỏ ra 300 triệu USD để “mua chỗ cho người dân đi” (bù lỗ cho giao thông công cộng)./.

Tin, ảnh: Quỳnh Mai (từ Indonesia)