Ảnh minh họa (Ảnh: BT)

Bệnh dịch tả lợn châu Phi (DTLCP) là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi rút gây ra. Bệnh có đặc điểm lây lan nhanh trên loài lợn; bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi và mọi loại lợn. Lợn bị bệnh có tỷ lệ chết cao lên đến 100%; hiện nay chưa có vắc xin và thuốc điều trị. Vi rút gây bệnh DTLCP có sức đề kháng cao trong môi trường. Lợn khỏi bệnh vẫn có khả năng mang vi rút trong thời gian dài và trở thành nguồn lây bệnh cho lợn khỏe mạnh khác.

Bệnh DTLCP lần đầu tiên xuất hiện tại Kenya vào năm 1921 và sau đó trở thành dịch địa phương tại nhiều nước Châu Phi. Năm 1957, lần đầu tiên bệnh DTLCP được báo cáo xuất hiện tại Châu Âu. Từ cuối năm 2017 đến nay, theo thông báo của Bộ NN&PTNT, đã có 19 quốc gia và vùng lãnh thổ có bệnh DTLCP với tổng số lợn buộc phải tiêu hủy là trên 700.000 con. Tại Trung Quốc từ đầu tháng 8 đến ngày 10/9/2018 đã có 14 ổ dịch xuất hiện tại 6 tỉnh với tổng số hơn 38.000 lợn các loại buộc phải tiêu hủy.

Hiện nay, trên địa bàn cả nước cũng như trên địa bàn tỉnh chưa phát hiện trường hợp lợn mắc bệnh DTLCP.

Trước thực trạng trên, theo UBND tỉnh Vĩnh Phúc, cần chủ động ngăn chặn và phòng, chống hiệu quả bệnh DTLCP trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, xử lý kịp thời ổ dịch khi mới phát hiện, không để lây lan, hạn chế tối đa thiệt hại do bệnh DTLCP gây ra trên địa bàn tỉnh.

Cùng với đó, đảm bảo thông tin kịp thời, chính xác, không gây hoang mang trong xã hội về tình hình bệnh DTLCP. Triển khai đồng bộ các biện pháp ngăn chặn và phòng, chống bệnh DTLCP; có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở và sự vào cuộc tích cực của người dân. Thực hiện theo đúng quy định của Luật Thú y, các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Bộ NN&PTNT, Cục Thú y và UBND tỉnh.

Theo UBND tỉnh Vĩnh Phúc, các biện pháp nhằm ngăn chặn và phòng chống DTLCP gồm: thông tin tuyên truyền kịp thời, chính xác về tình hình bệnh DTLCP, các quy định của Nhà nước, UBND tỉnh về ngăn chặn và phòng, chống bệnh để người dân chủ động tham gia thực hiện. Tập huấn cho đội ngũ cán bộ thú y từ tỉnh đến cơ sở về Kế hoạch ngăn chặn và phòng, chống bệnh DTLCP và biện pháp xử lý khi đàn lợn mắc bệnh. Tập huấn về chăn nuôi an toàn sinh học, ngăn chặn và phòng, chống bệnh DTLCP cho hộ chăn nuôi lợn quy mô lớn (lợn nái từ 20 con trở lên, lợn thịt từ 100 con trở lên) trên địa bàn tỉnh.

Bên cạnh đó, tiến hành kiểm dịch vận chuyển, kiểm soát giết mổ, kiểm tra vệ sinh thú y. Thực hiện nghiêm công tác kiểm dịch lợn, sản phẩm từ lợn, kiểm soát giết mổ theo quy định; kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển lợn và sản phẩm từ lợn ra, vào địa bàn tỉnh. Tăng cường công tác kiểm tra vệ sinh thú y tại các cơ sở chăn nuôi lợn, buôn bán, vận chuyển, giết mổ lợn, đảm bảo điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Đặc biệt, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm trong vận chuyển, buôn bán, giết mổ lợn theo quy định. Tiến hành khử trùng tiêu độc, tổ chức 1 đợt tổng vệ sinh và phun khử trùng, tiêu độc chuồng trại, môi trường chăn nuôi trên địa bàn toàn tỉnh để phòng bệnh DTLCP và các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác ở động vật vào tháng 12/2018.

Đối với hộ, cơ sở chăn nuôi lợn, cần thường xuyên vệ sinh, quét dọn chuồng trại, thu gom phân rác vào nơi quy định, sử dụng vôi bột ủ phân, rác trước khi sử dụng; định kỳ phun khử trùng tiêu độc chuồng trại môi trường chăn nuôi bằng các hóa chất khử trùng tiêu độc trong danh mục được phép sử dụng của Bộ NN&PTNT.

Đối với nơi buôn bán, cơ sở giết mổ lợn, cần vệ sinh, tiêu độc khử trùng khu vực bán lợn, sản phẩm lợn sau mỗi buổi chợ; vệ sinh và khử trùng phương tiện, dụng cụ vận chuyển, chứa đựng lợn, sản phẩm lợn, nơi giết mổ, nhốt lợn chờ giết mổ…sau mỗi ca làm việc.

Về giám sát dịch bệnh, cần thực hiện giám sát chặt chẽ tình hình bệnh DTLCP đến hộ, cơ sở chăn nuôi lợn. Khi phát hiện lợn ốm, chết nghi mắc bệnh, phải khai báo ngay cho chính quyền địa phương và cơ quan Chăn nuôi và thú y để xử lý kịp thời. Nếu phát hiện lợn ốm, chết có triệu chứng nghi bệnh hoặc lợn nhập lậu, nghi nhập lậu, không rõ nguồn gốc, tổ chức lấy mẫu xét nghiệm để xác định tác nhân gây bệnh.

Đáng chú ý, khi phát hiện có trường hợp lợn nghi mắc bệnh DTLCP hoặc chết không rõ nguyên nhân, chủ hộ chăn nuôi phải báo ngay cho nhân viên thú y cấp xã, để kiểm tra xác minh thông tin dịch bệnh. Nếu nghi lợn mắc bệnh DTLCP, nhân viên thú y cấp xã báo cáo ngay về UBND cấp xã và Trạm Chăn nuôi và Thú y cấp huyện. Trạm Chăn nuôi và Thú y báo cáo UBND cấp huyện để chỉ đạo, tổ chức phòng, chống dịch và báo cáo Chi cục Chăn nuôi và Thú y để lấy mẫu bệnh phẩm gửi xét nghiệm. Trong khi chờ kết quả xét nghiệm, UBND cấp xã cần cử lực lượng giám sát chặt chẽ đàn lợn bệnh, không để chủ hộ giết mổ, bán chạy đàn lợn bệnh.

Cùng với đó, đối với xử lý ổ dịch, cần tiêu huỷ ngay đàn lợn khi có kết quả xét nghiệm dương tính với bệnh DTLCP và hỗ trợ cho người chăn nuôi theo quy định, không chữa trị lợn mắc bệnh DTLCP. Việc tiêu huỷ, chôn lấp lợn mắc bệnh do UBND cấp xã thực hiện theo quy định của Luật Thú y và hướng dẫn tại phụ lục 06 ban hành kèm theo Thông tư số 07/2016/TT-BNN&PTNT ngày 31/5/2016 của Bộ NN& PTNT quy định về phòng, chống dịch bệnh động vật trên cạn và hướng dẫn của BộNN&PTNT, Cục Thú y đối với bệnh DTLCP.

Về kinh phí chống dịch, khi bệnh DTLCP xảy ra ở các thôn trong phạm vi một xã, UBND cấp xã quyết định và hỗ trợ kinh phí theo thẩm quyền bằng nguồn kinh phí dự phòng của địa phương. Trong trường hợp nguồn lực về phòng chống dịch bệnh động vật vượt quá khả năng của địa phương, UBND cấp xã tổng hợp đề nghị UBND cấp huyện hỗ trợ theo quy định.

Khi bệnh DTLCP xảy ra ở phạm vi 2 xã trở lên trong phạm vi huyện, UBND cấp huyện quyết định và hỗ trợ kinh phí theo thẩm quyền bằng nguồn kinh phí dự phòng của địa phương. Trong trường hợp nguồn lực về phòng chống dịch bệnh động vật vượt quá khả năng của địa phương, UBND cấp huyện tổng hợp đề nghị UBND cấp tỉnh hỗ trợ theo quy định. Khi bệnh DTLCP xảy ra ở phạm vi 2 huyện trở lên có nguy cơ phát tán bệnh dịch ra diện rộng, Sở NN&PTNT đề xuất kinh phí chống dịch theo quy định./.

BT