Kinh tế tư nhân được khẳng định "là  một động lực quan trọng" để phát triển kinh tế thị trường. (Ảnh:TA)

Có thể nói, trong suốt quá trình đổi mới, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng ta luôn xác định phát triển kinh tế là nhiệm vụ trung tâm, có ý nghĩa quan trọng hàng đầu, trong đó cốt lõi là tập trung ưu tiên đổi mới tư duy kinh tế, chuyển từ mô hình kinh tế kế hoạch hóa tập trung, quan liêu, bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng và từng bước hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển…

Tại Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII đã phân tích, mổ xẻ một cách cụ thể, rõ ràng về “sức khỏe” của nền kinh tế. Từ đó, Ban Chấp hành Trung ương đã thống nhất cao thông qua ba nghị quyết về: “Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”; “Tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước”; “Phát triển kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.

Ba Nghị quyết chuyên đề về kinh tế được Trung ương ban hành tại Hội nghị lần này đều là những vấn đề cốt yếu, đặc biệt quan trọng đối với việc thực hiện nhiệm vụ trọng tâm do Đại hội XII đã đề ra về phát triển kinh tế – xã hội. Ba nghị quyết này có nhiều điểm mới, thật sự là bước tiến quan trọng cả về lý luận và thực tiễn trong phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, ba nghị quyết ra đời rất đúng thời điểm và có ý nghĩa quan trọng, đây là ba mũi tấn công “chấn hưng” nền kinh tế.

Cụ thể, về việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cho biết, Trung ương thống nhất cho rằng, kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một vấn đề lý luận và thực tiễn cơ bản trong đường lối phát triển kinh tế ở nước ta, một sáng tạo mới của Đảng ta về mô hình kinh tế tổng quát trong thời kỳ quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa mà nước ta xây dựng là nền kinh tế vận hành đầy đủ, đồng bộ theo các quy luật của kinh tế thị trường, đồng thời bảo đảm định hướng xã hội chủ nghĩa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của đất nước; là nền kinh tế thị trường hiện đại và hội nhập quốc tế, có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, nhằm mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”.

Về các giải pháp, Trung ương thống nhất, trước mắt cần khẩn trương rà soát, tháo gỡ những vướng mắc về thể chế kinh tế để giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát nợ công, xử lý nợ xấu, cơ cấu lại, đổi mới, nâng cao hiệu quả hệ thống các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp nhà nước, nhất là các tập đoàn kinh tế, tổng công ty lớn. Hoàn thiện pháp luật về đất đai, tài nguyên để huy động, phân bổ và sử dụng có hiệu quả đất đai, tài nguyên, khắc phục tình trạng tranh chấp, khiếu kiện, tham nhũng, lãng phí trong lĩnh vực này...

Đáng chú ý, công khai, minh bạch việc quản lý, sử dụng đất công; phân bổ các nguồn lực của Nhà nước thực sự theo tín hiệu và cơ chế thị trường, khắc phục tình trạng xin - cho, chủ quan, duy ý chí…Trong quá trình thực hiện, toàn hệ thống chính trị cần tiếp tục thống nhất nhận thức về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thực hiện đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ và giải pháp đã đề ra.

Về tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước, trên cơ sở phân tích, đánh giá thực trạng, nhất là những yếu kém của doanh nghiệp nhà nước, Hội nghị đã xác định rõ mục tiêu, quan điểm chỉ đạo và những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu có tính đột phá trong thời gian tới để tiếp tục cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước.

Theo đó, Trung ương xác định, đẩy mạnh chuyển đổi hầu hết doanh nghiệp nhà nước thành doanh nghiệp có cơ cấu sở hữu hỗn hợp. Thực hiện công khai, minh bạch việc thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước. Tập trung xử lý dứt điểm các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp, các dự án, công trình đầu tư không hiệu quả, thua lỗ kéo dài, kể cả bằng biện pháp giải thể, phá sản. Cùng với đó, kiên quyết đấu tranh và có biện pháp phòng ngừa, khắc phục tình trạng cán bộ lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp nhà nước móc ngoặc với cán bộ, công chức nhà nước và khu vực kinh tế tư nhân để hình thành “nhóm lợi ích”, “sân sau” thao túng hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, trục lợi cá nhân, tham nhũng, lãng phí…

Về kinh tế tư nhân, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định: Sau hơn 30 năm đổi mới, nhận thức của chúng ta về vị trí, vai trò của kinh tế tư nhân đã có những bước tiến quan trọng. Từ chỗ kỳ thị, coi nhẹ đã thừa nhận kinh tế tư nhân "là một trong những động lực" và đến nay "là một động lực quan trọng" để phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta. Trên thực tế, kinh tế tư nhân đã ngày càng phát triển; tỉ trọng trong GDP chiếm 39 - 40%; đã hình thành được một số tập đoàn kinh tế tư nhân có quy mô lớn; đội ngũ doanh nhân ngày càng lớn mạnh… Vì vậy, người đứng đầu Đảng ta đã chỉ thẳng: “Phải xóa bỏ định kiến, rào cản, cải cách mạnh các thủ tục hành chính rườm rà, tạo điệu kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển”.

Muốn vậy, phải tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân phát triển ở tất cả ngành và lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Khuyến khích hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân đa sở hữu và tư nhân góp vốn vào các tập đoàn kinh tế nhà nước, có đủ khả năng tham gia mạng sản xuất, chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu…. Đặc biệt, để hành động đúng phải bắt đầu từ nhận thức đúng, cho nên “sự đột phá trong tư duy” là yếu tố cực kỳ quan trọng. Do đó, Nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức cần có sự đột phá trong tư duy và hành động, ngăn chặn, hạn chế mặt tiêu cực, đặc biệt là phòng, chống mọi biểu hiện của “chủ nghĩa tư bản thân hữu”, quan hệ “lợi ích nhóm”, “thao túng chính sách”, cạnh tranh không lành mạnh để trục lợi bất chính, tạo điều kiện thuận lợi cho kinh tế tư nhân phát triển….

Nghị quyết mới về phát triển kinh tế của Đảng có thể nói đó như con đường lớn mở ra: Các doanh nghiệp nhà nước với chiến lược sản xuất kinh doanh đi vào trọng tâm, trọng điểm. Các doanh nghiệp tư nhân, kinh tế tư nhân phải được “cởi trói”, “tiếp sức”, “hà hơi, thổi ngạt” bằng một làn gió mới trong lành. Việc “vẫy gọi” các doanh nghiệp FDI sẽ được chọn lọc thẩm định chặt chẽ hơn với tinh thần không đánh đổi kinh tế làm hủy hoại môi trường sống.

Chắc chắn rằng, tổ chức thực hiện tốt các nghị quyết của Trung ương tại Hội nghị lần này sẽ góp phần quan trọng đưa Nghị quyết Đại hội XII của Đảng vào cuộc sống, tạo khí thế mới trong toàn Đảng, toàn dân ta, thúc đẩy việc hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững và xây dựng, chỉnh đốn Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh..../.

 

Trung Anh