leftcenterrightdel
Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Phạm Đình Toản phát biểu tại buổi tọa đàm - Ảnh: PC

Ngày 30/6, tại Hà Nội, Thư viện Quốc hội - Văn phòng Quốc hội phối hợp với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) tổ chức Tọa đàm về chính sách bảo tồn các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp của một số nước khu vực châu Á - Kinh nghiệm đối với Việt Nam lần thứ 2.

Tham dự buổi tọa đàm có Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Phạm Đình Toản; đại biểu đại diện cơ quan Đảng, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao; đại diện Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ tại Việt Nam, Tổ chức TRAFIC tại Việt Nam, các chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn thiên nhiên.

Từ đầu năm 2018, Bộ luật Hình sự sửa đổi đã thắt chặt các chế tài xử phạt, tội phạm về động vật hoang dã (ĐVHD) có thể bị phạt tiền lên tới 15 tỷ đồng (tương đương với 630.000 USD) và bị phạt tù lên tới 15 năm. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn được xem là điểm nóng về tiêu thụ và trung chuyển nhiều loài ĐVHD.

Phát biểu tại cuộc tọa đàm, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Phạm Đình Toản cho biết: “Việc bảo vệ động vật hoang dã ở Việt Nam đã có tiến bộ và được quan tâm hơn. Gần đây nhất, ngày 28/1/2020, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 05/TC-TTg về phòng, chống dịch COVID - 19, trong đó có nội dung yêu cầu cấm nhập khẩu động vật hoang dã vào Việt Nam nhằm phòng, chống dịch bệnh. Từ đó, hướng tới việc chấm dứt nhu cầu tiêu thụ trái phép sản phẩm từ động vật hoang dã tại Việt Nam”.

Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Phạm Đình Toản mong muốn, các đại biểu tham dự tọa đàm chia sẻ những kinh nghiệm quý, bài học hay trong xây dựng chính sách cũng như phương thức tuyên truyền, giáo dục hiệu quả, qua đó làm giảm nhu cầu sử dụng động vật hoang dã tại Việt Nam.

Tại buổi tọa đàm, nhiều ý kiến của các đại biểu cho rằng, nhận thức của toàn xã hội về bảo tồn đa dạng sinh học đã được nâng lên nhưng chưa đầy đủ. Một bộ phận người dân vẫn có hành vi săn bắt, buôn bán, tiêu thụ gia tăng hoặc tiếp tay cho hành vi mua bán, vận chuyển trái phép động vật hoang dã để kiếm lời.

Bà Trần Thị Quốc Khánh, Đại biểu Quốc hội, Ủy viên thường trực Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội chia sẻ: Sử dụng động vật hoang dã thể hiện sự tham lam của con người về thiên nhiên. Động vật hoang dã góp phần vào việc cân bằng hệ sinh thái. Cần nâng cao nhận thức con người về thiên nhiên để tránh những đại dịch trong tương lai. Đại dịch COVID-19 chính là một sự phản ứng từ thiên nhiên do con người tác động vào. Bà Trần Thị Quốc Khánh kiến nghị cần sớm xây dựng một luật về bảo vệ động vật hoang dã.

Theo ông James Compton, Giám đốc cao cấp Khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Mạng lưới giám sát buôn bán động, thực vật hoang dã – TRAFFIC, Việt Nam đã có những thành tích tốt trong công tác phòng, chống dịch Covid-19. Ngành công nghiệp du lịch Việt Nam đang trên đà phục hồi và trở thành một điểm đến an toàn và bền vững. Việt Nam xếp thứ 16 trong số các quốc gia trên thế giới về mức độ đa dạng sinh học, nhưng sự suy giảm của các loài bản địa như hổ, báo gấu và cả tê tê đang rung lên hồi chuông báo động. Việt Nam cần thiết phải có những giải pháp bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái.

Ông Michael Greene, Giám đốc Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ Việt Nam cho rằng: “Sức ép từ cộng đồng quốc tế và sự bùng phát của bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra là những yếu tố thúc đẩy Việt Nam cần sớm có những chính sách mạnh mẽ hơn và những biện pháp hiệu quả nhằm giảm nhu cầu sử dụng động vật hoang dã. Chấm dứt nhu cầu sử dụng động vật hoang dã không chỉ là cách bảo vệ sức khỏe của con người khỏi những virus truyền bệnh lạ nguy hiểm mà còn góp phần vào việc bảo tồn, duy trì giống nòi và sự sinh tồn cho nhiều loài động vật hoang dã nguy cấp”.

leftcenterrightdel
Một lô hàng sừng tê giác bị cơ quan chức năng bắt giữ - Ảnh: Anh Phương/SGGP 

Tại tọa đàm, các đại biểu tập trung thảo luận những kinh nghiệm từ các quốc gia như Trung Quốc, Australia... về công tác bảo tồn, bảo vệ các loài động, thực vật hoang dã; tầm quan trọng trong thực hiện các hoạt động tuyên truyền, phổ biến thông điệp, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi về việc không tiêu thụ các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật hoang dã có nguy cấp; đề xuất các giải pháp tăng cường hoạt động truyền thông trong xã hội.

Các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách bảo vệ, bảo tồn động vật hoang dã và phương thức tuyên truyền hiệu quả. Các hoạt động truyền thông được coi là phương thức góp phần nâng cao nhận thức, thay đổi thói quen, giảm thiểu và hướng tới chấm dứt nhu cầu sử dụng sản phẩm từ động vật hoang dã.

Phát biểu kết luận buổi tọa đàm, đại diện Thư viện Quốc hội, Văn phòng Quốc hội cho biết, trong những năm gần đây, Việt Nam đã cho thấy sự chủ động và tích cực trong công tác bảo tồn, bảo vệ động vật hoang dã, phản ánh thông qua hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, những quy định mới được ban hành nhằm bảo vệ động vật hoang dã. Trong khu vực, Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có hệ thống pháp luật về bảo vệ động vật hoang dã khá toàn diện. Từ đầu năm 2018, Bộ Luật Hình sự sửa đổi đã thắt chặt các chế tài xử phạt, tội phạm về động vật hoang dã có thể bị phạt tiền lên tới 15 tỷ đồng (tương đương với 630,000 đô la Mỹ) và bị phạt tù lên tới 15 năm. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn được xem là điểm nóng về tiêu thụ và trung chuyển nhiều loài động vật hoang dã. Chính vì vậy, trên cơ sở kinh nghiệm quốc tế và các ý kiến của các đại biểu tham dự, kết quả thu được từ cuộc Tọa đàm khoa học này sẽ được tổng hợp và cung cấp thêm thông tin đến các vị đại biểu Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội trong quá trình chuẩn bị và ban hành chính sách, pháp luật liên quan của Việt Nam.

Phạm Cường