Đây là nội dung được nêu ra tại phiên họp thứ Tư của Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 11/10 khi cho ý kiến về báo cáo Chính phủ về việc quản lý và sử dụng quỹ bảo BHYT năm 2020; 2 năm (2019- 2020) thực hiện Nghị quyết số 68 về đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về BHYT, tiến tới BHYT toàn dân.

Tại phiên họp, bà Nguyễn Thúy Anh- Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội cho biết, Nghị quyết số 68/2013/QH13 ngày 29/11/2013 của Quốc hội nêu rõ: “Bảo đảm đến năm 2015 đạt ít nhất 75% dân số tham gia BHYT và đến năm 2020 đạt ít nhất 80% dân số tham gia BHYT” và chỉ tiêu này đã hoàn thành từ năm 2016, trước 4 năm so với quy định. Đặc biệt, năm 2020, số người tham gia BHYT là 87,97 triệu người, đạt 90,85% dân số tham gia BHYT, vượt 10,85% so với chỉ tiêu đề ra. 

Tuy nhiên, tỷ lệ tham gia BHYT cao tập trung chủ yếu ở nhóm được NSNN đóng hoặc hỗ trợ mua thẻ BHYT, nhóm người lao động thuộc khối hành chính sự nghiệp hoặc được quỹ BHXH đảm bảo kinh phí mua thẻ. Nhóm đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình thì mới đạt tỷ lệ bao phủ 76,5% trên tổng số người thuộc diện tham gia. Từ năm 2020, do ảnh hưởng của dịch COVID-19, công tác phát triển đối tượng tham gia BHYT tại một số địa phương bị ảnh hưởng, một số doanh nghiệp phải dừng hoạt động, giải thể, người lao động không có việc làm dẫn đến xảy ra tình trạng trốn đóng, chậm đóng, nợ đóng BHYT cũng như một số người không có điều kiện để tiếp tục tham gia BHYT theo hộ gia đình. 

 Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội Nguyễn Thúy Anh trình bày báo cáo thẩm tra tại phiên họp

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết, đối với việc thực hiện mục tiêu "Bảo đảm đến năm 2015 đạt ít nhất 75% dân số tham gia bảo hiểm y tế và đến năm 2020 đạt ít nhất 80% dân số tham gia bảo hiểm y tế", Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao thực hiện những công việc như sau: Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, xây dựng, đề xuất sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến bảo hiểm y tế, chỉ đạo thực hiện các quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật bảo hiểm y tế;  Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam tổ chức triển khai và thực hiện đồng bộ các biện pháp, giải pháp được đưa ra trong Đề án thực hiện lộ trình tiến tới bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn 2012-2015 và 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 538/QĐ-TTg ngày 29 tháng 3 năm 2013, Quyết định số 1167/QĐ-TTg ngày 28 tháng 6 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh giao chỉ tiêu thực hiện bảo hiểm y tế giai đoạn 2016-2020.

Bộ trưởng Nguyễn Thanh Long nhấn mạnh, việc người tham gia BHYT và độ bao phủ đã đạt và vượt chỉ tiêu Quốc hội giao là nỗ lực lớn, song thực tế đa phần đối tượng đóng BHYT hiện nay đều do Nhà nước hỗ trợ. Các doanh nghiệp, người sử dụng lao động và người lao động đóng theo quy định pháp luật mới chỉ ở khu vực chính thức, trong khi đó lao động nằm ở khu vực phi chính thức chưa tham gia BHYT nhiều. Một bộ phận người dân chỉ khi có bệnh mới tham gia BHYT. Đáng chú ý, năm 2020 do ảnh hưởng của dịch COVID-19, nên một số doanh nghiệp phải tạm dừng hợp đồng lao động, chấm dứt hợp đồng lao động dẫn đến người lao động không được tham gia BHYT. Một số doanh nghiệp phải dừng sản xuất, người lao động không có việc làm nên số nợ BHYT tăng cao so với năm 2019.

Cho ý kiến về vấn đề này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định khẳng định, những năm qua, với sự cố gắng của Chính phủ, BHXH Việt Nam, sự chỉ đạo từ Trung ương đến địa phương nên công tác phát triển BHYT có bước tiến vững mạnh và chắc chắn. Điều này thể hiện ở tỷ lệ bao phủ BHYT vượt xa mục tiêu Nghị quyết 68 đề ra- vượt 10,85%. Tuy nhiên, Chính phủ cần đánh giá tính bền vững của chính sách, làm rõ tỷ lệ người dân tham gia BHYT hộ gia đình (số người dân tham gia BHYT chiếm 32,77%- con số này sắp tới sẽ tụt đi do ảnh hưởng dịch bệnh COVID-19). Cùng với đó, tỷ lệ hộ cận nghèo, nghèo giảm cũng kéo theo tỷ lệ bao phủ BHYT giảm đi.

“Những vấn đề này Chính phủ phải có đánh giá cụ thể để đảm bảo tính bền vững của tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân. Cùng với đó, cần nghiên cứu sửa đổi Nghị quyết số 68 và Luật BHYT nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 20 về chăm sóc sức khỏe toàn dân”- ông Định khẳng định.

Tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho rằng, qua 8 năm thực hiện Nghị quyết số 68 đã đạt phần lớn các chỉ tiêu, trong đó có chỉ tiêu bao phủ BHYT đã “về đích” từ năm 2016 và đến năm 2020 tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt 90,85% dân số- vượt 10,85% chỉ tiêu đề ra. Đây là sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Chính phủ và sự đóng góp của ngành BHXH Việt Nam. Do đó, mục tiêu bao phủ BHYT toàn dân hoàn toàn khả thi và có thể đạt được. “Các nhóm khác tham gia BHYT đã hoàn thành và vượt chỉ tiêu, nhưng đối với hộ gia đình tham gia BHYT mới đạt 76,8% - còn vài % mới đạt tỷ lệ 80%. Vì vậy, Chính phủ phải có giải pháp căn cơ, đột phá để đạt và giữ vững tỷ lệ bao phủ BHYT nhất là do tác động của dịch COVID-19 nên dự kiến các chỉ tiêu sẽ có thách thức”- Chủ tịch Quốc hội nêu.

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ghi nhận sự nỗ lực của Chính phủ, Bộ Y tế, BHXH Việt Nam và các bộ, ngành liên quan đã có sự phối hợp hiệu quả trong việc thực hiện các chính sách pháp luật về BHYT năm 2019, 2020, nhất là những cố gắng trong việc thực hiện các giải pháp nhằm đảm bảo các chỉ tiêu, nhiệm vụ được Quốc hội giao tại Nghị quyết 68 cũng như trong quản lý và sử dụng quỹ BHYT. Nổi bật là việc thực hiện chỉ tiêu tỷ lệ dân số tham gia BHYT đạt 80% vào năm 2020 thì năm 2016 đã hoàn thành và đến năm 2020 chỉ tiêu vượt 10,85% và dự đoán mục tiêu tiến tới BHYT toàn dân có thể đạt được. Đồng thời cho rằng, việc thực hiện chính sách BHYT cũng còn những hạn chế cần khắc phục hơn nữa để thu hút gần 10% dân số còn lại chưa tham gia BHYT, nhất là trong bối cảnh dịch COVID-19./.

 
MD