Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn trụ, trạm sạc điện phù hợp với nhịp phát triển công nghệ

Ông Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia, Bộ KH&CN cho biết như trên tại Họp báo thường kỳ tháng 12 diễn ra mới đây.

Yếu tố hạ tầng then chốt

Trong bối cảnh hiện nay, giảm thiểu tác động từ biến đổi khí hậu, điện khí hóa và giảm phát thải khí nhà kính là những ưu tiên hàng đầu đối với mọi quốc gia trên thế giới vì mục tiêu phát triển bền vững. Trong đó, việc chuyển dịch từ ô tô, xe máy dùng nhiên liệu hóa thạch sang xe điện đang trở thành xu thế tất yếu.

Nhiều quốc gia đã coi quy chuẩn, tiêu chuẩn trạm sạc là nền tảng hạ tầng quan trọng. Liên minh châu Âu (EU), các trạm sạc công cộng phải tuân thủ tiêu chuẩn IEC 61851 (an toàn điện), IEC 62196 (kiểu đầu nối) và sử dụng giao tiếp thông minh ISO 15118 hỗ trợ tính năng Plug & Charge. EU cũng đã áp dụng chuẩn Type 2 cho sạc AC, và CCS Combo 2 cho sạc nhanh DC. Tính đến năm 2024, khu vực này có hơn 630.000 điểm sạc, nhưng vẫn cần tăng gấp 8 lần tốc độ lắp đặt để đạt mục tiêu 3,5 triệu điểm vào năm 2030.

Trung Quốc sở hữu mạng lưới trạm sạc lớn nhất thế giới, với hơn 3,2 triệu điểm sạc công cộng và áp dụng bộ tiêu chuẩn riêng GB/T, đồng thời ra mắt ChaoJi-1, cho phép sạc công suất tới 1,2 MW, gấp nhiều lần tiêu chuẩn quốc tế hiện hành, tương thích với nhiều loại đầu sạc thông qua adapter.

Tại Thái Lan, trạm sạc được quản lý như cơ sở cấp điện theo luật năng lượng. Tiêu chuẩn kỹ thuật nội địa TIS dựa trên chuẩn IEC, yêu cầu về cấu trúc, an toàn, giao tiếp điều khiển. Đặc biệt, quốc gia này áp dụng cơ chế cấp phép và ưu đãi đầu tư như giảm giá điện, miễn thuế doanh nghiệp nếu lắp trên 40 trạm... qua đó giúp thúc đẩy nhanh tốc độ phát triển hạ tầng.

Nhiều quốc gia đang nỗ lực hoàn thiện hành lang kỹ thuật cho hệ thống trạm sạc (Ảnh minh họa).

Việt Nam chủ động hội nhập với tiêu chuẩn quốc tế

Tại Việt Nam, phát triển hệ thống trạm sạc điện được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh và hướng tới mục tiêu Net Zero. Việc xây dựng, ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn về yêu cầu thiết kế, lắp đặt, vận hành; đo lường đối với trụ/trạm sạc cho xe điện đảm bảo phù hợp với các dòng xe điện lưu thông trên lãnh thổ Việt Nam là yêu cầu bức thiết.

Như vậy, với việc Bộ KH&CN ban hành 28 tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến trụ, trạm sạc điện, doanh nghiệp đã có đầy đủ cơ sở để nghiên cứu, sản xuất và triển khai ở quy mô lớn, bảo đảm an toàn, chất lượng và khả năng hội nhập quốc tế.

Ông Trần Đăng Khoa cho biết, trong 28 tiêu chuẩn đã được ban hành, có 12 tiêu chuẩn chuyên về trạm sạc điện, 6 tiêu chuẩn về đầu sạc, 6 tiêu chuẩn về dây cáp sạc, cùng 4 tiêu chuẩn liên quan đến pin và ắc quy trên xe điện trong quá trình sạc. Các tiêu chuẩn này bao quát đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật, từ tính năng vận hành đến bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.

Ông Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng quốc gia tại Họp báo.

Phần lớn các tiêu chuẩn được xây dựng trong giai đoạn từ năm 2022 đến nay, bám sát tốc độ phát triển nhanh của công nghệ xe điện và hạ tầng sạc. Một số tiêu chuẩn nền tảng đã được xây dựng sớm hơn, từ năm 2018, góp phần tạo tiền đề cho việc hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn hiện nay.

Theo ông Trần Đăng Khoa, về mặt tiêu chuẩn, Việt Nam đã cơ bản có đầy đủ cơ sở để các doanh nghiệp có thể nghiên cứu, sản xuất và triển khai, thậm chí ở quy mô lớn, các sản phẩm, hàng hóa liên quan đến trụ sạc và trạm sạc điện. Điểm nổi bật của hệ thống tiêu chuẩn là mức độ tương thích cao với các tiêu chuẩn quốc tế của ISO và IEC. Điều này không chỉ giúp bảo đảm an toàn, chất lượng sản phẩm, mà còn mở ra khả năng hội nhập, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, cũng như thu hút đầu tư trong lĩnh vực hạ tầng xe điện.

Trong bối cảnh nhu cầu phát triển phương tiện giao thông xanh ngày càng tăng, việc có một hệ thống tiêu chuẩn quốc gia đầy đủ, cập nhật và tương thích quốc tế được xem là điều kiện tiên quyết để thị trường phát triển lành mạnh, tránh tình trạng manh mún, thiếu đồng bộ hoặc tiềm ẩn rủi ro về an toàn.

Trong thời gian tới, bên cạnh việc tiếp tục rà soát, xây dựng, cập nhật, hoàn thiện hệ thống các tiêu chuẩn Việt Nam để phù hợp với sự phát triển nhanh của công nghệ, đồng thời Bộ KH&CN sẽ đẩy mạnh công tác truyền thông, hướng dẫn áp dụng tiêu chuẩn, nhằm hỗ trợ tốt hơn cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, trong quá trình đầu tư và sản xuất.