Mở rộng phổ tần, cú hích chính sách cho hạ tầng số quốc gia

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, nhu cầu sử dụng các công nghệ không dây ngày càng gia tăng cả về quy mô lẫn mức độ phức tạp, việc kịp thời điều chỉnh chính sách quản lý tần số vô tuyến điện trở thành yêu cầu cấp thiết. Ngày 31/3/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 01/2025/TT-BKHCN, sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư số 08/2021/TT-BTTTT về danh mục thiết bị vô tuyến điện được miễn giấy phép sử dụng tần số vô tuyến điện, cùng các điều kiện kỹ thuật và khai thác kèm theo. Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/5/2025.

Bộ Khoa học và Công nghệ xác định rõ, sau hơn 3 năm triển khai Thông tư 08/2021/TT-BTTTT, nhiều loại thiết bị vô tuyến điện mới đã xuất hiện, đặc biệt trong các lĩnh vực thiết bị thông minh, mạng không dây thế hệ mới, Internet vạn vật (IoT). Trong khi đó, một số quy định về dải tần miễn giấy phép chưa theo kịp thông lệ quốc tế, gây ra những "điểm nghẽn" nhất định cho hoạt động nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và sử dụng thiết bị công nghệ.

Việc sửa đổi Phụ lục Thông tư không chỉ nhằm cập nhật kỹ thuật, mà quan trọng hơn là tạo hành lang pháp lý thông thoáng, đồng bộ, vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ phổ tần, tài nguyên quốc gia đặc biệt, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển hạ tầng số.

Một trong những định hướng xuyên suốt của Thông tư 01/2025/TT-BKHCN là mở rộng danh mục thiết bị vô tuyến điện công suất thấp được miễn giấy phép, qua đó giảm đáng kể thủ tục hành chính cho tổ chức, doanh nghiệp và người dân. Đây là lợi ích trực tiếp, thiết thực, nhất là trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp công nghệ phải cạnh tranh về tốc độ đưa sản phẩm ra thị trường.

Thực tế cho thấy, với các thiết bị vô tuyến điện công suất thấp, rủi ro gây can nhiễu là không lớn nếu tuân thủ đúng điều kiện kỹ thuật. Việc miễn giấy phép trong những trường hợp này không làm giảm hiệu lực quản lý nhà nước, mà ngược lại, giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào các dải tần, hệ thống thông tin vô tuyến có tính chiến lược cao.

Điểm mới đáng chú ý của Thông tư là điều chỉnh dải tần đối với thiết bị sạc không dây, từ các mức rời rạc trước đây sang khoảng 315 kHz – 400 kHz, đây là dải tần đang được sử dụng phổ biến trên thế giới, phù hợp với các chuẩn sạc không dây hiện đại.

Sự điều chỉnh này mang lại nhiều lợi ích: thiết bị hoạt động ổn định hơn, giảm nguy cơ nhiễu sóng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất các thiết bị điện tử tiêu dùng và thiết bị thông minh.

Thông tư 01/2025/TT-BKHCN cũng bổ sung dải tần 5925 – 6425 MHz cho các thiết bị mạng nội bộ không dây (WLAN/RLAN) được miễn giấy phép sử dụng tần số vô tuyến điện, dải tần thường được biết đến với tên gọi Wi-Fi 6E.

Trong bối cảnh các khu đô thị lớn đang đối mặt với tình trạng "đông đặc" thiết bị Wi-Fi, việc mở thêm băng tần 6 GHz được kỳ vọng sẽ giải tỏa áp lực phổ tần, nâng cao chất lượng kết nối, giảm độ trễ và tăng tốc độ truyền dữ liệu. Đây là nền tảng quan trọng cho các ứng dụng số đòi hỏi băng thông lớn như học tập trực tuyến, y tế số, sản xuất thông minh và đô thị thông minh.

Thông tư 01/2025/TT-BKHCN không chỉ là một văn bản kỹ thuật thuần túy, mà mang ý nghĩa chính sách dài hạn trong phát triển hạ tầng số quốc gia. Việc tối ưu hóa và mở rộng "không gian phổ tần" là điều kiện tiên quyết để các công nghệ mới có thể phát triển bền vững.

Đối với doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp công nghệ trong nước, Thông tư giúp giảm chi phí tuân thủ, rút ngắn thời gian thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh. Với người dân, lợi ích được thể hiện rõ qua chất lượng kết nối tốt hơn, trải nghiệm dịch vụ số ổn định và an toàn hơn.

Song song với việc mở rộng danh mục miễn giấy phép, Thông tư cũng nhấn mạnh trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sử dụng thiết bị vô tuyến điện trong việc tuân thủ nghiêm các điều kiện kỹ thuật, bảo đảm không gây can nhiễu có hại, góp phần giữ vững an toàn thông tin, an ninh mạng và trật tự trong sử dụng tài nguyên tần số.

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển mạnh mẽ kinh tế số, xã hội số, Thông tư 01/2025/TT-BKHCN được kỳ vọng sẽ trở thành cú hích chính sách quan trọng, thúc đẩy ứng dụng công nghệ không dây tiên tiến, nâng cao chất lượng hạ tầng số, phục vụ hiệu quả cho phát triển kinh tế – xã hội và đời sống người dân.