Đưa nước sạch đến nhà dân: Vượt mục tiêu giai đoạn 2021-2025

Hệ thống đường ống nước sạch do Công ty cổ phần Cấp nước Đồng Nai đầu tư. Ảnh: Ban Mai

Cuối giai đoạn, các chỉ tiêu của Đề án đều đạt và vượt, tạo tiền đề để tỉnh xây dựng kế hoạch giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu mọi người dân đều được tiếp cận nước sạch.

Vượt mục tiêu cấp nước sạch cho người dân

Nước sạch là nhu cầu thiết yếu của người dân và hoạt động sản xuất. Trong điều kiện nguồn nước ngầm ngày càng suy giảm cả về trữ lượng lẫn chất lượng, biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, yêu cầu nâng cao chất lượng sống của người dân ngày càng cao, thì việc phát triển hệ thống cấp nước sạch tập trung đang trở thành nhiệm vụ cấp thiết.

Từ thực tiễn đó, năm 2022, UBND tỉnh Đồng Nai (cũ) ban hành Quyết định số 673/QĐ-UBND phê duyệt Đề án. Mục tiêu là đầu tư xây dựng, nâng cấp, mở rộng hệ thống công trình cấp nước, phấn đấu đến năm 2025, tất cả các đô thị trên địa bàn tỉnh có hệ thống cấp nước tập trung khai thác từ nguồn nước mặt, đảm bảo lưu lượng và chất lượng, phục vụ nhu cầu sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh. Chỉ tiêu cụ thể là tỷ lệ dân số đô thị sử dụng nước sạch đạt chuẩn trên 90% và dân số nông thôn sử dụng nước sạch trên 85%.

Tại tỉnh Bình Phước (cũ), chỉ tiêu nước sạch cũng được đưa vào các nghị quyết, kế hoạch của Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh, với mục tiêu đến năm 2025 đạt 100% dân số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh.

Sau nhiều năm triển khai, công tác phát triển nước sạch đã đạt nhiều kết quả nổi bật. Tại khu vực phía Nam tỉnh Đồng Nai hiện nay, đã triển khai 26 dự án, công trình cấp nước sạch lớn; đầu tư xây dựng hơn 1 ngàn km tuyến đường ống đấu nối, mở rộng phạm vi cấp nước từ các công trình cấp nước tập trung với tổng kinh phí hơn 2,3 ngàn tỷ đồng. Qua đó, tỷ lệ dân số đô thị sử dụng nước sạch đạt chuẩn quy định là 94%, vượt 4% so với mục tiêu; khu vực nông thôn đạt 85%.

Còn ở khu vực phía Bắc tỉnh, tỷ lệ dân số sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh được duy trì 100%. Ngoài ra, các doanh nghiệp cấp nước đã đầu tư khoảng 320km tuyến ống cấp nước đến một số xã nông thôn giáp đô thị, nâng tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch đạt chuẩn lên gần 10% tại nông thôn và hơn 75% tại đô thị.

Theo ông Dương Văn Hiếu, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, thời gian qua, sở đã tích cực phối hợp với các địa phương và đơn vị cấp nước triển khai các dự án theo Đề án. Nhờ đó, nhiều tuyến ống cấp nước được đầu tư, mở rộng đến các khu dân cư; thủ tục và thời gian đấu nối đồng hồ nước được cải thiện rõ rệt. Phần lớn các dự án đã hoàn thành và đưa vào vận hành, nhiều nhà máy nước được nâng công suất, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt và sản xuất.

Công ty cổ phần Cấp nước Đồng Nai (Dowaco) là đơn vị có kết quả thực hiện Đề án tốt nhất. Riêng khu vực đô thị, doanh nghiệp đã hoàn thành 42/71 công trình được xác định tại Đề án, với tổng chiều dài tuyến ống khoảng 460km, giá trị đầu tư hơn 593 tỷ đồng. Các dự án còn lại đang và chuẩn bị thực hiện; một số ít đề nghị không thực hiện do trùng lặp hoặc đã có công trình thay thế. Ngoài ra, đơn vị còn bổ sung 2 dự án cấp nguồn gần 20 tỷ đồng và 25 công trình tuyến ống dài khoảng 122km, tổng vốn khoảng 212 tỷ đồng, góp phần nâng tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch đạt chuẩn. Các công ty con và công ty liên kết với Dowaco đã và đang đầu tư nhiều dự án, công trình cấp nước sạch cho người dân.

Ngày 7-1-2026, UBND tỉnh ban hành Kế hoạch số 179/UBND-KTN, trong đó giao nhiệm vụ cụ thể cho các sở, ngành, địa phương và đơn vị cấp nước tiếp tục triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp để nâng cao tỷ lệ người dân sử dụng nước sạch trên địa bàn tỉnh.

Hướng tới mọi người dân đều có nước sạch

Công tác phát triển nước sạch cho người dân đạt được kết quả đáng ghi nhận về hạ tầng, tỷ lệ người dân sử dụng, giảm thủ tục hành chính… là nhờ có định hướng đúng đắn, chỉ đạo quyết liệt từ Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh và sự vào cuộc tích cực của các sở,  ngành, địa phương và sự cộng đồng trách nhiệm của doanh nghiệp.

Tuy vậy, một số dự án có trong Đề án đang gặp khó khăn về thủ tục đầu tư, quy hoạch nên chưa thể triển khai đúng kế hoạch. Một số khu vực đã đầu tư công trình cấp nước nhưng tỷ lệ người dân sử dụng rất thấp dẫn đến không phát huy hiệu quả công trình. Quy hoạch hạ tầng chưa đồng bộ, thiếu quy hoạch chi tiết, quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2.000 dẫn đến một số dự án triển khai chậm và không thể đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Một số dự án đầu tư từ nguồn vốn ngân sách, tiến độ lập hồ sơ, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng kéo dài, công tác lựa chọn nhà thầu chưa đảm bảo tiến độ. Ngoài ra, các công trình cấp nước sạch nông thôn xây dựng trước năm 2018, công nghệ xử lý không còn đáp ứng quy chuẩn mới; giá nước sạch theo phản ánh của các doanh nghiệp chưa đảm bảo tính đúng, tính đủ nên gặp khó khăn trong đầu tư mới…

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu nâng tỷ lệ dân số đô thị sử dụng nước sạch qua hệ thống cấp nước tập trung đạt 92%; tỷ lệ hộ dân nông thôn được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn là 85%, trong đó tỷ lệ hộ dân sử dụng nước từ công trình cấp nước tập trung chiếm 68%.

Để đạt mục tiêu này, tỉnh tiếp tục ưu tiên đầu tư xây dựng mới, cải tạo và mở rộng mạng lưới đường ống cấp nước, hướng tới phủ kín hệ thống phân phối tại các khu đô thị, khu dân cư tập trung và các khu vực định hướng phát triển. Cùng với đó, cho phép nâng công suất các nhà máy nước hiện có, khuyến khích nhà đầu tư mở rộng mạng lưới tuyến ống trong vùng phục vụ, giảm chi phí so với đầu tư mới; hoàn thiện thủ tục đất đai, quy hoạch để thu hút đầu tư xây dựng các nhà máy nước mới, đảm bảo cấp nước an toàn, dự phòng nguồn nước cho các khu công nghiệp, đô thị Sân bay Long Thành và các vùng động lực phát triển đến năm 2050.

Đối với các khu vực đã có hạ tầng nhưng tỷ lệ người dân sử dụng nước máy còn thấp, chính quyền cơ sở và các đơn vị cấp nước sẽ tăng cường tuyên truyền, vận động, rà soát nguyên nhân để có giải pháp phù hợp, tránh đầu tư dàn trải, kém hiệu quả. Các doanh nghiệp được giao vùng cấp nước phải chủ động xây dựng kế hoạch triển khai giai đoạn 2026-2030 và kế hoạch hằng năm; trường hợp chậm triển khai, không có lý do chính đáng sẽ xem xét thu hồi vùng cấp nước để giao cho đơn vị khác đủ năng lực thực hiện.                       

Ban Mai