Trả lời phỏng vấn phóng viên TTXVN tại Pháp về việc Trung Quốc vừa hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương - 981 (Haiyang Shiyou - 981) trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, Giáo sư François Godement (Phrăng-xoa Gô-đê-măng), Giám đốc phụ trách về châu Á-Trung Quốc của Hội đồng quan hệ đối ngoại châu Âu (ECFR) cho rằng Trung Quốc đang có những bước đi nguy hiểm trên Biển Đông một mặt nhằm thực hiện chiến lược tranh giành lãnh thổ trên biển, mặt khác hù dọa Việt Nam và Philippin.

Giáo sư Godement cho rằng bước đi trên thể hiện sự liên tục mang tính chiến lược trong các hành động của Trung Quốc, mặc dù thời gian và địa điểm của các hành động do Trung Quốc tiến hành có khá nhau. Có những thời điểm, rất hiếm hoi, Trung Quốc đồng thời hành động ở cả Biển Đông và Biển Hoa Đông, có lúc Trung Quốc chỉ tập trung vào một khu vực nhất định. Nhưng từ năm 2009 đến nay, chưa bao giờ họ ngừng thực hiện các hành động tương tự, với mục đích chính là khẳng định ý đồ tranh giành lãnh thổ của mình trên các vùng biển.

Trước việc các tàu quân sự, tàu hải cảnh, tàu hải giám của Trung Quốc liên tục có hành động hung hăng tấn công tàu của Cảnh sát biển Việt Nam, Giáo sư Godement cho rằng nguy cơ từ các hành động như vậy dẫn đến leo thang thành xung đột trong khu vực rất lớn. Trung Quốc rõ ràng đã thể hiện thái độ không tôn trọng các thỏa thuận quốc tế, sẵn sàng sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp lãnh thổ. Họ đang cố gắng thực hiện một khái niệm mà hiện nay đã rất rất lỗi thời, chỉ phổ biến từ thế kỷ 19, đó là cố gắng thiết lập một "phạm vi ảnh hưởng khu vực".

Cùng với việc đánh giá cao thái độ kìm chế của Việt Nam trước các hành vi "tấn công" từ phía các tàu Trung Quốc, Giáo sư Godement cho rằng ngoài việc xây dưng các mối liên kết mới, Việt Nam nên nghiên cứu giải pháp pháp lý và cố gắng tránh một cuộc xung đột quân sự.

Theo ông, Việt Nam nên xây dựng mối quan hệ chặt chẽ hơn với các đối tác lớn, như Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ, ASEAN và cả Liên minh châu Âu (EU) để phát huy sức mạnh ngoại giao. Giáo sư Godement nhận định rằng qua vụ việc này, các nước châu Á khác thêm một lần nữa hiểu rõ các tham vọng ngày càng lớn của Trung Quốc trên biển./.