Ngăn chặn kịch bản sụp đổ trật tự kinh tế, xã hội…

leftcenterrightdel
Hoạt động tại một khu chợ ở thủ đô Kabul, Afghanistan, ngày 8/9/2021. (Ảnh: Wakil Kohsar/AFP) 

Trả lời phỏng vấn hãng thông tấn Pháp AFP ngày 9/9, người đứng đầu Liên hợp quốc nêu rõ: “Chúng ta phải duy trì đối thoại với Taliban, trong đó chúng ta khẳng định trực tiếp những nguyên tắc của mình – một cuộc đối thoại trên tinh thần đoàn kết với người dân Afghanistan… Nghĩa vụ của chúng ta là thể hiện đoàn kết với một dân tộc đang phải chịu đựng rất nhiều, với hàng triệu người có nguy cơ chết đói”.

Theo ông Guterres, không ai chắc chắn về kết quả đàm phán. Tuy nhiên, đây lại là việc phải làm nếu như chúng ta muốn Afghanistan không trở thành nơi chứa chấp chủ nghĩa khủng bố, phụ nữ và bé gái không bị tước bỏ những quyền trước đây đã đạt được, cũng như bảo đảm rằng các tộc người khác nhau ở Afghanistan còn cảm thấy sự hiện diện của họ.

 "Cho đến nay, trong các cuộc thảo luận mà chúng tôi đã thực hiện, thì ít nhất thiện chí đối thoại đã được thể hiện" – người đứng đầu Liên hợp quốc nói, đồng thời để ngỏ khả năng ông sẽ đến Afghanistan vào một thời điểm phù hợp.

Theo ông Guterres, điều mà Liên hợp quốc mong muốn hiện nay là một chính phủ toàn diện được thành lập ở Afghanistan, với sự tham gia của mọi đại diện và thành phần xã hội. Tuy nhiên, thật đáng tiếc là trong bộ máy chính quyền lâm thời đầu tiên mà Taliban công bố vài ngày trước lại không đáp ứng được tiêu chí này.

“Chúng tôi kêu gọi tôn trọng nhân quyền, tôn trọng phụ nữ và các bé gái. Lãnh thổ Afghanistan không bị chủ nghĩa khủng bố lợi dụng để tấn công các nước khác, đồng thời Taliban phải hợp tác trong cuộc chiến chống lại nạn buôn bán ma túy” – ông Guterres nói.

Người đứng đầu Liên hợp quốc chỉ rõ, đất nước Afghanistan phải được điều hành trong hòa bình, ổn định và nhân quyền được đảm bảo. Taliban đang muốn được cộng đồng quốc tế công nhận, hỗ trợ tài chính và bãi bỏ các biện pháp trừng phạt.  Thực tế này đang tạo ra những động lực nhất định trong cộng đồng quốc tế. Tuy nhiên, ông Guterres cũng cảnh báo Afghanistan cần tránh bị đẩy vào suy thoái kinh tế mà đi kèm theo đó là những hậu quả nhân đạo tàn khốc.

… song song với nỗ lực bảo vệ quyền phụ nữ và trẻ em gái ở Afghanistan

leftcenterrightdel
Phụ nữ Afghanistan trong trang phục burqa. (Ảnh: Arab)

Cùng quan điểm trên, Đặc phái viên Liên hợp quốc Deborah Lyons ngày 9/9  kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục viện trợ nhân đạo cho Afghanistan. Bà Lyons cảnh báo về tình trạng kinh tế đình trệ khiến hàng triệu người rơi vào cảnh đói nghèo tình trạng người dân di cư ồ ạt khỏi Afghanistan.

Đặc phái viên Liên hợp quốc Deborah Lyons cho rằng mặc dù lực lượng Taliban đã nắm quyền kiểm soát song chưa khôi phục được niềm tin từ người dân Afghanistan. Bên cạnh đó, bà cũng tỏ rõ sự thất vọng khi Taliban chưa thực hiện các cam kết đã tuyên bố, đặc biệt là việc chính phủ lâm thời chưa có vai trò tham gia của đông đủ thành phần và không có đại diện nữ giới. Bà kêu gọi tất cả các bên liên quan ở Afghanistan tôn trọng nhân quyền, trong đó có quyền phụ nữ, trẻ em, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng cường hỗ trợ nhân đạo và tái thiết cho quốc gia này.

Cùng ngày, Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký Liên hợp quốc về bạo lực tình dục trong xung đột, bà Pramila Patten cũng ra thông điệp kêu gọi chính quyền do Taliban dẫn đầu ở Afghanistan tôn trọng quyền phụ nữ. Theo bà thì phụ nữ cũng có quyền biểu tình ôn hòa và hưởng thụ một cuộc sống không có bạo lực. Khi kiểm soát Afghanistan, chính quyền Taliban có nhiệm vụ tôn trọng và bảo vệ những quyền này.

Đại diện Liên hợp quốc nói: "Tôi rất sốc và phẫn nộ trước hình ảnh những phụ nữ ở Afghanistan bị đánh bằng roi, bằng dùi cui và bị đánh đập chỉ vì thực hiện quyền biểu tình ôn hòa. Tôi sát cánh cùng tất cả phụ nữ Afghanistan, những người đang đấu tranh cho việc tôn trọng các quyền và tự do cơ bản…”. Qua đó, bà Patten kêu gọi lực lượng Taliban thực hiện nghĩa vụ, bảo đảm đầy đủ quyền lợi cho tất cả phụ nữ và trẻ em gái tại Afghanistan, cũng như bảo đảm chấm dứt ngay lập tức những điều mà bà gọi là các hành vi bạo lực “theo lẽ thường nhưng hoàn toàn không thể chấp nhận được” nhằm chống lại phụ nữ và trẻ em gái tại Afghanistan. Những hành vi này phải được giám sát, điều tra và đưa ra những biện pháp trừng trị thích đáng. Bên cạnh đó, quan chức Liên hợp quốc cũng kêu gọi cộng đồng quốc tế hành động khẩn cấp để bảo đảm rằng phụ nữ có quyền tham gia vào đời sống chính trị, xã hội ở Afghanistan một cách đầy đủ, bình đẳng và an toàn./.

Thu Lan (Theo AFP, Xinhua)