Doanh nhân, doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong bảo tồn và giữ gìn di sản văn hóa

Thứ tư, 23/11/2022 18:45
(ĐCSVN) – Để bảo tồn và giữ gìn giá trị di sản, cần huy động trí tuệ, công sức, sáng kiến của toàn xã hội, trong đó có vai trò quan trọng của cộng đồng, các doanh nhân, doanh nghiệp trong việc sáng tạo, duy trì và trao truyền di sản văn hoá.

Cân bằng giữa bảo tồn di sản văn hoá và phát triển kinh tế

Tại Diễn đàn “Doanh nhân, doanh nghiệp với bảo tồn và gìn giữ di sản văn hoá” do tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Trung tâm UNESCO hỗ trợ và phát triển nghệ thuật Việt Nam tổ chức ngày 23/11, ông Trần Văn Mạnh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam cho biết: Tại nhiều quốc gia trên thế giới và Việt Nam, các tiềm năng và lợi thế văn hoá, thiên nhiên sẵn có đang được khai thác như nguồn lực để phát triển kinh tế xã hội. Tuy nhiên, không ít trường hợp quá coi trọng mục tiêu kinh tế, đặt doanh thu và lợi nhuận lên trên hết mà không chú trọng bảo tồn, gìn giữ giá trị di sản văn hoá dẫn đến tình trạng di sản bị khai thác cạn kiệt, xâm hại, làm thay đổi diện mạo di tích, làm cho các hình thái văn hoá và di sản văn hoá ngày càng mất đi giá trị chân thật, mất đi tính hấp dẫn vốn có.

Theo ông Trần Văn Mạnh, phát triển kinh tế như vậy không phải là phát triển đúng nghĩa mà là phát triển nhất thời, thiếu bản sắc, hài hoà, không có lợi cho tương lai phát triển của quốc gia. Vì vậy, công tác bảo tồn và gìn giữ di sản văn hoá cần được ưu tiên chú trọng, nhất là khi đất nước đang tăng trưởng kinh tế mạnh mẽ. Trong đó, cần lưu tâm đến thách thức là xử lý hài hoà giữa bảo tồn và phát triển, giữa giữ gìn và khai thác, mục tiêu kinh tế và mục tiêu văn hoá đồng thời bảo tồn di sản một cách bền vững.

leftcenterrightdel
Diễn đàn “Doanh nhân, doanh nghiệp với bảo tồn và gìn giữ di sản văn hoá”. (Ảnh: HL) 

Để bảo tồn và giữ gìn giá trị di sản, theo ông Trần Văn Mạnh cần huy động trí tuệ, công sức, sáng kiến của toàn xã hội, trong đó đề cao vai trò của cộng đồng -  chủ thể đóng vai trò quan trọng trong việc sáng tạo, duy trì và trao truyền di sản văn hoá. Công ước của UNESCO khẳng định: không có văn hoá nếu không có sự tham gia tự giác của người dân và cộng đồng.

Bàn về vai trò của cộng đồng, ông Trần Văn Mạnh cho rằng, không thể bỏ qua vai trò của cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp hưởng lợi từ di sản. Để khuyến khích và tạo điều kiện để cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp tham gia bảo tồn di sản, cần có chính phù hợp, tuyên truyền nâng cao nhận thức để doanh nhân, doanh nghiệp nhận thức trách nhiệm tự giác chăm lo, bảo vệ vun đắp các di sản. Doanh nhân, doanh nghiệp cần thông tin, trang bị kiến thức, kỹ năng để tham gia hiệu quả vừa đạt được mục tiêu kinh tế vừa góp phần lan toả giá trị di sản hài hoà, nhân văn và có bản sắc.

“Di sản có giá trị được khai thác đúng mức sẽ mang lại lợi ích kinh tế cho doanh nghiệp, góp phần phát triển các ngành kinh tế có liên quan, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân. Ngược lại, doanh nhân, doanh nghiệp được hưởng lợi từ di sản cần có trách nhiệm, kế hoạch đầu tư trở lại việc bảo tồn và xem đây là một phần trong chiến lược phát triển doanh nghiệp, tự giác trích lợi nhuận thu được từ khai thác di sản để đóng góp, thúc đẩy hơn nữa công tác bảo tồn và giữ gìn di sản” – ông Trần Văn Mạnh khẳng định.

TS Nguyễn Anh Tuấn – Viện trưởng Viện nghiên cứu du lịch Việt Nam cho hay, với du lịch, văn hóa là nền tảng để phát triển, Việt Nam với tài nguyên văn hóa phong phú qua ngàn đời, di sản văn hóa không chỉ là di sản đơn thuần mà là nguồn lực để phát triển du lịch.

Theo TS Nguyễn Anh Tuấn, trong thời gian qua, Việt Nam cũng đã tạo nên những sản phẩm du lịch hấp dẫn trên nguồn tài nguyên văn hóa có sẵn. Song, ông Tuấn cũng quan ngại, trong quá trình đó, nhiều đơn vị chưa chú trọng giá trị bảo tồn mà chỉ mới đang khai thác kinh tế. Một số doanh nghiệp đầu tư phát triển nhưng không chú trọng đến việc bảo tồn, một số khác nôn nóng khai thác lợi nhuận, xây dựng công trình làm phá vỡ cảnh quan, ảnh hưởng đến di sản. Hay một số công trình sử dụng nguồn lực của nhà nước, việc đầu tư nhưng không đặt ra kế hoạch khai thác như thế nào gây lãng phí nguồn lực.

“Chúng ta phải có trách nhiệm trong quá trình khai thác để phát triển kinh tế. Các doanh nghiệp thể hiện được vai trò của mình trong quá trình khai thác đồng hành với bảo tồn cho thế hệ tương lai để đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững” – TS Nguyễn Anh Tuấn nhận định.

Cũng tại Diễn đàn, nghệ nhân Đỗ Trịnh Hoài Nam đã chia sẻ câu chuyện thiết kế những chiếc áo dài cho các chính khách, lãnh đạo và cả những doanh nhân, ông luôn đưa câu chuyện về văn hóa, họa tiết đặc trưng của đất nước để có thể truyền tải những câu chuyện về văn hóa Việt Nam.

Ông Đỗ Trịnh Hoài Nam cho biết, việc sử dụng văn hóa truyền thống để gắn kết, mở đầu cho những câu chuyện đã thúc đẩy cho những cuộc đối ngoại, làm việc được tốt đẹp hơn.

Trăn trở về phát huy truyền thống và truyền tải văn hóa Việt, giới thiệu đến quốc tế, ông Nam hi vọng rằng cộng đồng doanh nhân cùng nhau xây dựng, đóng góp trong việc lan tỏa những hình ảnh đẹp của áo dài Việt Nam, đưa vào đó những hình ảnh về văn hóa Việt để giao lưu văn hóa.

Doanh nhân giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hoá

Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa cho rằng, bên cạnh vai trò của nhà nước, cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc thực thi bảo vệ, gìn giữ, lưu truyền và phát huy giá trị di sản.

Trong những năm qua, song hành với việc ban hành các chủ trương, đường lối và chính sách về bảo tồn và gìn giữ di sản văn hóa, Nhà nước luôn quan tâm dành một nguồn kinh phí rất lớn từ ngân sách cũng như thông qua việc xã hội hóa và đóng góp từ các cá nhân doanh nhân, doanh nghiệp để dành cho việc bảo tồn, tôn tạo di sản văn hóa. Qua đó, di tích, danh thắng được kiểm kê, bảo vệ; thêm nhiều di sản văn hóa phi vật thể được sưu tầm, bảo tồn và truyền dạy...

leftcenterrightdel
Khai mạc Ngày hội Di sản Văn hóa Việt Nam lần thứ 4 năm 2022. (Ảnh: Cường Nguyễn) 

“Những con số được ngành văn hóa thống kê qua mỗi năm cho thấy một sự nỗ lực trong việc bảo vệ, gìn giữ tài sản quý báu của dân tộc. Kết quả của công tác bảo tồn và gìn giữ di sản văn hóa đa dạng, phong phú của các dân tộc, vùng miền và đất nước đang làm dày dặn hơn kho tàng di sản văn hóa Việt Nam. Đó là nền tảng tinh thần, động lực quan trọng thúc đẩy đất nước phát triển”, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh.

Khẳng định di sản văn hoá là tài sản đặc biệt quý giá của dân tộc được hình thành qua hàng năm lịch sử, ông Trần Đình Thành, Phó Cục trưởng Cục Di sản văn hoá (Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch) cho rằng, việc gìn giữ, bảo tồn, phát triển và trao truyền di sản văn hoá cho các thế hệ mai sau cần đảm bảo yếu tố quan trọng là tính khoa học, chứ không bảo tồn theo hình thức.

Trước đây, khi Luật Di sản văn hoá có hiệu lực, chúng ta nghiêng về bảo tồn giá trị di sản văn hoá do cha ông trao truyền. Thực hiện chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ, Bộ Văn hoá Thể thao và Du lịch đang soạn thảo sửa đổi Luật Di sản văn hoá, trong đó, vấn đề quan trọng nhất là đưa giá trị di sản văn hoá vào phát triển kinh tế được bổ sung và giải quyết trong Luật nhằm đáp ứng những nguyện vọng của xã hội.

Ông Trần Đình Thành cũng tán thành với ý kiến: doanh nhân đóng vai trò quan trọng trong việc gìn giữ, bảo tồn, phát triển. Hàng năm Nhà nước dành một nguồn kinh phí lớn cho công tác bảo tồn di sản văn hoá. Cùng với nguồn lực này, cộng đồng doanh nhân cũng đóng góp khoản kinh phí không nhỏ. Nhờ vậy, rất nhiều di tích đã được bảo tồn, tôn tạo.

Tuy nhiên, ông Trần Đình Thành mong muốn khi doanh nhân đầu tư bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hoá, ngoài tâm huyết, công sức và nguồn lực cần có hiểu biết sâu sắc về di sản để mục tiêu tốt đẹp thành hiện thực. Đó là giữ gìn, bảo tồn yếu tố gốc, giá trị cốt lõi của di sản trên cơ sở khoa học. Ngược lại, nếu không hiểu biết, mong muốn bảo tồn dễ dẫn đến phá hoại như một số trường hợp đã xảy ra.

Tôn vinh giá trị các di sản văn hóa mang bản sắc Việt Nam

Ngày 23/11, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp với Trung tâm UNESCO Hỗ trợ, bảo tồn và phát triển Việt Nam tổ chức chuỗi sự kiện chào mừng ngày Hội di sản Văn hóa Việt Nam lần thứ 4 tại Hoàng Thành và Trung tâm Hội nghị 37 Hùng Vương, Hà Nội.

leftcenterrightdel
Các đại biểu tham quan Triển lãm ảnh "Việt Nam đất nước con người". (Ảnh: HL)

Chuỗi sự kiện bao gồm: Lễ dâng hương 52 vị vua Việt Nam; Triển lãm ảnh "Việt Nam đất nước con người"; Trình diễn áo dài dân tộc truyền thống; Diễn đàn doanh nhân, doanh nghiệp với bảo tồn và gìn giữ di sản văn hóa.

Sự kiện nhằm tôn vinh giá trị các di sản văn hóa mang bản sắc Việt Nam, đặc biệt tôn vinh các Di sản văn hóa vật thể và phi vật thể của Việt Nam được UNESCO công nhận.

Trong khuôn khổ sự kiện, người dân Thủ đô cùng du khách trong và ngoài nước có cơ hội được thưởng lãm và trải nghiệm những loại hình văn hoá nghệ thuật và thể thao độc đáo của Việt Nam như: thư pháp Việt, hát then, hát văn, bài chòi, quan họ, chèo, ví dặm, ca trù, hát xẩm, và các thể thức trống hội.

Chiều cùng ngày, Ngày hội Di sản văn hóa Việt Nam đã dành thời gian tôn vinh các làn điệu dân ca được UNESCO công nhận, đồng thời trình diễn võ thuật UNESCO, Festival Văn hóa Nghệ thuật Thiếu Niên, Nhi Đồng UNESCO do các đoàn nghệ thuật thuộc Liên hiệp các Hội UNESCO Việt Nam thực hiện.


Huy Lê

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM

  Ý kiến bình luận
Họ và tên
Email
Lời bình
Xác thực