Nhà văn hóa thôn Yên Tiến (Yên Trị - Yên Thuỷ)  
Sau 5 năm thực hiện, Đề án xây dựng, cải tạo Nhà văn hoá (NVH) xóm, bản, đến nay, hệ thống NVH của tỉnh Hoà Bình đi vào hoạt động đã khẳng định được vai trò, vị trí của mình và là một trong những thiết chế văn hoá quan trọng trong sinh hoạt của cộng đồng dân cư; là nơi tuyên truyền trực tiếp các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước tới quần chúng nhân dân.

Thông qua các hoạt động của NVH, nhân dân có điều kiện gặp gỡ giao lưu văn hoá, văn nghệ, tập luyện, thi đấu thể thao, tiếp nhận thông tin và được chuyển giao công nghệ khoa học để ứng dụng vào sản xuất, đời sống… NVH cũng là nơi lưu giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá, góp phần thực hiện có hiệu quả cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, tác động tích cực đến nhiệm vụ phát triển KT-XH, nâng cao dân trí, xoá đói giảm nghèo, giữ vững ANCT-TTAT xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá các dân tộc.

Đề án đã được các tầng lớp nhân dân và nhiều đơn vị, doanh nghiệp, nhiều nhà hảo tâm tích cực ủng hộ, hưởng ứng. Trong 5 năm (2005-2009), toàn tỉnh có 1.208/2.023 NVH xóm, bản được xây dựng, cải tạo, sửa chữa. Trong đó, có 1.088 NVH được xây mới, 120 NVH được cải tạo, sửa chữa, với tổng kinh phí khoảng 60,4 tỷ đồng, gồm: vốn từ ngân sách tỉnh cấp 18,8 tỷ đồng, vốn do ngân sách huyện, xã, phường, thị trấn và nhân dân đóng góp cùng các nguồn vốn khác là 41,6 tỷ đồng.

Ông Ngô Chí Tân, ở phố Đoàn Kết, thị trấn Vụ Bản, huyện Lạc Sơn đánh giá: “Đề án xây dựng NVH xóm bản được nhân dân trên địa bàn tích cực hưởng ứng. Ban đầu với mức đóng góp 150.000 đồng/khẩu/năm, chúng tôi dự kiến phải 3 năm mới hoàn thành. Nhưng chưa đầy 1 năm, công trình cùng đầy đủ trang thiết bị đã được đưa vào sử dụng, với tổng trị giá 230 đồng, hoàn toàn do nhân dân đóng góp.

Việc xây dựng NVH ở thôn Yên Tiến, xã Yên Trị, huyện Yên Thuỷ đã khẳng định tinh thần phát huy nội lực của cộng đồng dân cư. Ông Quách Văn Quanh, Chủ tịch UBND xã Yên Trị đánh giá: “Để triển khai xây dựng NVH thôn, từ các khâu khảo sát, thiết kế, lập dự toán, mua vật tư, trang thiết bị đều được thực hiện theo tinh thần “dân chủ, công khai, minh bạch” nên đã tạo được sự đồng thuận trong nhân dân. Các hộ trong thôn đều nhiệt tình hưởng ứng bằng việc tự nguyện đóng góp tiền, ngày công lao động. Cùng tường rào, cổng, nội thất, NVH thôn Yên Tiến có tổng trị giá 112 triệu đồng. Trong đó, Nhà nước hỗ trợ 18 triệu đồng , nhân dân đóng góp 94 triệu đồng

Trong năm 2009, ngân sách tỉnh đã cấp 4 tỷ đồng để xây dựng mới 200 NVH. Đến nay, đã có 180/200 NVH của các xóm, bản, tổ dân phố hoàn thành đưa vào sử dụng, đạt 94% kế hoạch, với tổng kinh phí thực hiện là 11 tỷ đồng. Trong đó, nguồn ngân sách tỉnh đã giải ngân là 3,72 tỷ đồng, đạt 93% kế hoạch, nguồn ngân sách các huyện, thành phố, các xã, phường, thị trấn cùng các nguồn khác là 7 tỷ đồng. các địa phương không hoàn thành kế hoạch là thành phố Hòa Bình, các huyện Mai Châu, Yên Thuỷ.

Cùng với những kết quả đã đạt được, quá trình triển khai thực hiện Đề án cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, đó là: một số địa phương triển khai không đảm bảo tiến độ. Công tác khảo sát trước khi xây dựng Đề án thiếu chính xác. Nguồn kinh phí hỗ trợ thấp, nhiều địa phương, nhất là vùng cao, vùng sâu, vùng xa đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn, khả năng đóng góp và huy động các nguồn lực còn hạn chế. Việc quy hoạch quỹ đất để xây dựng NVH ở một số địa phương còn gặp nhiều khó khăn, nhất là ở thành phố Hòa Bình. Công tác tuyền truyền thực hiện Đề án đã được tiến hành, nhưng chưa thường xuyên, đa dạng. BCĐ thực hiện Đề án ở một số địa phương chưa thực sự quan tâm đúng mức, chưa có biện pháp chỉ đạo thiết thực viêc thực hiện đề án ở địa phương mình…

Trong năm 2010, tỉnh sẽ tập trung tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc, tồn tại, hạn chế đó, để hoàn thành các mục tiêu Đề án đã đề ra, nhằm phát huy hơn nữa hiệu quả thiết chế văn hóa trong đời sống tinh thần của nhân dân các dân tộc trong tỉnh./.