Bộ Công Thương tổ chức hội nghị về thúc đẩy xuất khẩu gạo

Hội nghị với sự tham gia của khoảng 200 đại biểu đến từ đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường), đại diện Ngân hàng Nhà Nước, Sở Công Thương địa phương: TP. Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Tây Ninh, An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Cà Mau v.v, Lãnh đạo Hiệp hội Lương thực Việt Nam, đại diện Hiệp hội Ngàng hàng lúa gạo Việt Nam và sự tham dự của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo. 

Về phía Bộ Công Thương là sự tham gia của đại diện Cục Xuất nhập khẩu, Vụ Phát triển thị trường nước ngoài, Vụ Chính sách thương mại đa biên, Cục Xúc tiến thương mại, Cục Quản lý phát triển thị trường trong nước, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số và sự tham gia của cơ quan thương vụ Việt Nam tại các quốc gia, vùng lãnh thổ: các nước khu vực châu Âu, Philippines, Algeria, Trung Quốc…

Phát biểu tại Hội nghị, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương Nguyễn Anh Sơn cũng đã nhận định cho thấy xuất khẩu gạo Việt Nam đang đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, cụ thể: tình hình xung đột, bất ổn địa chính trị tại một số khu vực, đặc biệt là Trung Đông, làm gián đoạn chuỗi cung ứng và gia tăng chi phí logistics; nguồn cung gạo thế giới dồi dào trong khi cạnh tranh từ các nước xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Pakistan ngày càng gay gắt; giá gạo xuất khẩu có xu hướng giảm, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh. 

Bên cạnh đó, chi phí đầu vào cho sản xuất và vận chuyển vẫn ở mức cao; các quy định nhập khẩu ngày càng chặt chẽ (SPS, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc…) tạo thêm rào cản cho doanh nghiệp. Ngoài ra, xuất khẩu gạo của Việt Nam vẫn phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống, tiềm ẩn rủi ro khi các thị trường này thay đổi chính sách hoặc nhu cầu nhập khẩu.

Mặc dù đối mặt với những khó khăn nêu trên, Bộ Công Thương - dưới sự chỉ đạo thường xuyên, trực tiếp của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đã phối hợp với các Bộ, ngành liên quan, bám sát tình hình quốc tế, trong nước, đồng thời, triển khai thực hiện các giải pháp nhằm hỗ trợ các hiệp hội, ngành hàng, cộng đồng doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, thúc đẩy xuất khẩu.

Tại Hội nghị, đại diện Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật - Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã chia sẻ tình hình sản xuất vụ Đông Xuân năm 2025 - 2026 về diện tích gieo trồng, cơ cấu giống, thời vụ. Đồng thời, kiến nghị các địa phương đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển bền vững 01 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030 và phát triển tiêu thụ, thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm gạo này.

Cũng tại Hội nghị, ông Ngô Chung Khanh - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên, Bộ Công Thương đã chỉ ra hạn chế của các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo của Việt Nam trong việc tận dụng các ưu đãi từ các FTA, chưa chú trọng tới các thị trường có giá trị cao, chưa tập trung phát triển thương hiệu gạo.

Để giúp thương nhân giảm thiểu chi phí tuân thủ và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh doanh, Bộ Công Thương đã xây dựng phần mềm hệ thống báo cáo của thương nhân. Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công Thương đã giới thiệu phần mềm và hướng dẫn thương nhân thực hiện báo cáo trên môi trường điện tử.

Các đại biểu đã tập trung trao đổi, thảo luận, đánh giá đúng thực trạng tình hình, xác định rõ những điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc như hoàn thuế VAT, thực hiện Nghị định số 320/2025/NĐ-CP, chi phí logistics tăng cao… và thời cơ, thuận lợi, trên cơ sở đó đề xuất những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể, khả thi để tiếp tục thúc đẩy, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và đẩy mạnh xuất khẩu trong thời gian tới. 

Trong đó, đại diện tỉnh Vĩnh Long, đại diện Hiệp hội Ngành hàng Lúa gạo Việt Nam và đại diện Hiệp hội Lương thực Việt Nam đã đề xuất các Bộ, ngành liên quan nghiên cứu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án tổ chức thu mua tạm trữ cùng với cơ chế, chính sách tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp mua thóc, gạo tạm trữ cho người nông dân một cách hiệu quả.

Phát biểu kết luận Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng đánh giá cao các ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, Hiệp hội và doanh nghiệp; đồng thời nhấn mạnh cần tiếp tục bám sát diễn biến thị trường, điều hành linh hoạt hoạt động xuất khẩu gạo. Thứ trưởng đề nghị rà soát việc thực hiện Chiến lược xuất khẩu gạo đến năm 2030, tăng cường phối hợp với địa phương trong tổ chức triển khai; đồng thời các doanh nghiệp cần chủ động kế hoạch, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Bên cạnh đó, cần đánh giá đầy đủ khả năng tận dụng các FTA, tăng cường phổ biến quy định và ưu đãi để địa phương, doanh nghiệp khai thác hiệu quả các thị trường tiềm năng. Thứ trưởng cũng đề nghị các Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tiếp tục chủ động cung cấp thông tin thị trường, chính sách nhập khẩu, cảnh báo rủi ro và hỗ trợ kết nối giao thương cho doanh nghiệp.

Sau hơn 4 tiếng làm việc khẩn trương, nghiêm túc và hiệu quả, Hội nghị đã hoàn thành toàn bộ nội dung đề ra và đạt được sự thống nhất cao về các định hướng, giải pháp thúc đẩy xuất khẩu gạo trong thời gian tới. Kết thúc Hội nghị, Bộ Công Thương sẽ tổng hợp ý kiến của các Bộ, ngành, địa phương, các Hiệp hội và thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo để báo cáo Lãnh đạo Bộ Công Thương, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.