Singapore điều tra vụ việc bán thịt chó trực tuyến trên mạng xã hội

SFA khẳng định cơ quan này chưa phê duyệt bất kỳ nguồn cung thịt chó nào. Cơ quan cũng nhấn mạnh rằng tất cả thực phẩm nhập khẩu phải đáp ứng các yêu cầu hiện hành của Singapore; thịt và sản phẩm thịt chỉ được nhập khẩu bởi các nhà nhập khẩu có giấy phép, từ những nguồn được SFA công nhận.

Theo thông tin được báo chí dẫn lại, việc nhập khẩu trái phép thực phẩm từ những nguồn không xác định có thể gây rủi ro đối với an toàn thực phẩm. SFA kêu gọi các nhà nhập khẩu và nhà bán lẻ chủ động bảo đảm hàng hóa đưa vào Singapore để kinh doanh tuân thủ các yêu cầu nhập khẩu và an toàn thực phẩm.

Cần lưu ý rằng việc SFA tiến hành điều tra không đồng nghĩa với việc các cáo buộc trên mạng xã hội đã được xác minh. Thông tin về nguồn gốc Việt Nam được nêu trong các bài đăng cũng không tự nó chứng minh rằng doanh nghiệp hoặc cơ sở tại Việt Nam có liên quan đến hoạt động vi phạm.

Về phương diện quản lý, vụ việc cho thấy Singapore áp dụng cách tiếp cận dựa trên kiểm soát nguồn cung hợp pháp, trách nhiệm của nhà nhập khẩu và khả năng xác minh thông tin khi phát sinh nghi vấn. Đây cũng là nguyên tắc xuyên suốt trong cơ chế quản lý thực phẩm nhập khẩu của nước này.

Các quy định quan trọng của Singapore về nhập khẩu thực phẩm

Singapore phụ thuộc đáng kể vào nguồn thực phẩm nhập khẩu. Vì vậy, SFA duy trì hệ thống quản lý nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, kiểm soát nguồn gốc và giảm nguy cơ đưa các sản phẩm không đáp ứng yêu cầu vào thị trường.

Doanh nghiệp cần phân biệt giữa yêu cầu áp dụng chung đối với thực phẩm nhập khẩu và những yêu cầu riêng đối với từng nhóm sản phẩm, đặc biệt là thịt, thủy sản, thực phẩm chế biến và thực phẩm có nguồn gốc động vật.

Nhà nhập khẩu phải có giấy phép và đáp ứng yêu cầu đăng ký. Theo hướng dẫn của SFA, doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm thương mại phải có các giấy phép hoặc đăng ký phù hợp với loại hàng hóa kinh doanh.

Đối với thịt và sản phẩm thịt, nhà nhập khẩu phải có giấy phép thích hợp và chỉ được nhập khẩu từ các nguồn được SFA công nhận. Việc một sản phẩm được phép lưu thông tại nước xuất khẩu không đồng nghĩa sản phẩm đó tự động đủ điều kiện nhập khẩu vào Singapore. Doanh nghiệp cần kiểm tra riêng các điều kiện liên quan đến quốc gia hoặc vùng lãnh thổ xuất khẩu, cơ sở sản xuất, loại sản phẩm và mục đích sử dụng trước khi ký hợp đồng hoặc tổ chức vận chuyển.

Nguồn cung và cơ sở sản xuất phải đáp ứng yêu cầu của SFA. Đối với thịt và sản phẩm thịt, cơ chế kiểm soát nguồn cung là yếu tố đặc biệt quan trọng. Việc nhập khẩu phải tuân thủ danh sách nguồn được chấp thuận và các điều kiện áp dụng đối với từng nhóm sản phẩm.

Do đó, doanh nghiệp Việt Nam không nên suy luận rằng việc một cơ sở đã được phép xuất khẩu sang một thị trường khác sẽ bảo đảm cơ sở đó được phép cung cấp cùng sản phẩm vào Singapore. Trước khi giao dịch, doanh nghiệp cần xác minh tình trạng phê duyệt của nguồn cung theo thông tin chính thức của SFA và làm rõ trách nhiệm của đối tác nhập khẩu Singapore.

Lô hàng nhập khẩu phải đáp ứng yêu cầu về giấy phép, chứng từ và kiểm soát nhập khẩu. Tùy loại hàng hóa, doanh nghiệp có thể phải hoàn thành thủ tục cấp phép nhập khẩu, khai báo lô hàng và cung cấp các chứng từ liên quan trước khi hàng đến Singapore. Các yêu cầu cụ thể có thể bao gồm chứng từ thương mại, giấy chứng nhận y tế hoặc chứng nhận kiểm dịch phù hợp, thông tin cơ sở sản xuất, mô tả hàng hóa và các tài liệu khác theo quy định áp dụng. Không nên coi một bộ chứng từ đầy đủ về mặt thương mại là bằng chứng duy nhất cho thấy lô hàng đáp ứng yêu cầu an toàn thực phẩm. Điều kiện về nguồn được công nhận và yêu cầu chuyên ngành vẫn phải được đáp ứng.

An toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc là trách nhiệm xuyên suốt. Nhà nhập khẩu và nhà bán lẻ có trách nhiệm bảo đảm sản phẩm đáp ứng các yêu cầu an toàn thực phẩm và được đưa ra thị trường theo quy định. Doanh nghiệp cần duy trì hồ sơ đủ để xác định nhà cung cấp, cơ sở sản xuất, lô hàng, chứng từ nhập khẩu và khách hàng thương mại có liên quan. Khi phát sinh nghi vấn về an toàn hoặc tính hợp pháp của nguồn cung, những thông tin này hỗ trợ việc xác minh và phối hợp với cơ quan chức năng. Đối với hoạt động bán hàng trực tuyến, doanh nghiệp cũng cần bảo đảm thông tin sản phẩm, mô tả hàng hóa và tuyên bố về nguồn gốc không gây hiểu nhầm cho người mua.

Chế tài đối với vi phạm và ý nghĩa đối với doanh nghiệp

Theo thông tin SFA, người bị kết tội bán thịt hoặc sản phẩm thịt nhập khẩu không có giấy phép hoặc giấy phép nhập khẩu hợp lệ có thể bị phạt đến 50.000 SGD, phạt tù đến hai năm hoặc áp dụng cả hai hình thức. Đối với trường hợp tái phạm, mức phạt có thể lên đến 100.000 SGD và thời hạn tù đến ba năm.

Các mức chế tài này được nêu trong bối cảnh vi phạm cụ thể về giấy phép đối với thịt và sản phẩm thịt; doanh nghiệp cần đối chiếu điều khoản pháp luật áp dụng đối với hành vi thực tế thay vì mặc định mọi sai sót nhập khẩu đều chịu cùng mức phạt.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, rủi ro không chỉ nằm ở khả năng bị xử phạt. Một lô hàng không đáp ứng yêu cầu có thể bị giữ lại, từ chối nhập khẩu hoặc phải xử lý theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Những vấn đề về nguồn gốc và chứng từ còn có thể ảnh hưởng đến hợp đồng, uy tín thương hiệu và quan hệ với nhà phân phối tại Singapore. Vì vậy, tuân thủ quy định nhập khẩu cần được xem là một bộ phận của quản trị rủi ro thương mại, chứ không đơn thuần là công việc hành chính trước khi xuất hàng.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp Việt Nam

Vụ việc SFA điều tra thông tin rao bán thịt chó trên mạng xã hội là lời nhắc nhở về nguyên tắc cơ bản trong quản lý thực phẩm tại Singapore: sản phẩm đưa ra thị trường phải có nguồn cung hợp lệ, đáp ứng các điều kiện nhập khẩu và bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, một số ưu tiên cần được thực hiện đồng bộ là xác minh điều kiện nhập khẩu, chuẩn hóa truy xuất nguồn gốc và kiểm soát thông tin sản phẩm. Việc chủ động tuân thủ từ trước khi giao hàng sẽ giúp giảm rủi ro pháp lý, hạn chế tổn thất thương mại và duy trì niềm tin của đối tác Singapore.

Về dài hạn, doanh nghiệp nên thường xuyên theo dõi hướng dẫn chính thức của SFA và trao đổi với nhà nhập khẩu được cấp phép khi có thay đổi về sản phẩm hoặc nguồn cung. Đây là nền tảng để nâng cao chất lượng xuất khẩu thực phẩm Việt Nam và phát triển quan hệ thương mại bền vững với Singapore.

Thương vụ Việt Nam tại Singapore khuyến nghị các doanh nghiệp Việt Nam cần:

+ Xác minh điều kiện nhập khẩu và nguồn cung trước khi ký hợp đồng. Doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm, đặc biệt là thịt, sản phẩm thịt và thực phẩm có nguồn gốc động vật, cần kiểm tra điều kiện nhập khẩu Singapore ngay từ giai đoạn chào hàng.

Các bước cần thực hiện gồm:

- Đối chiếu sản phẩm với danh mục và điều kiện nhập khẩu chính thức của SFA.

- Xác minh cơ sở sản xuất và nguồn cung có đáp ứng yêu cầu đối với loại sản phẩm dự kiến xuất khẩu hay không.

- Yêu cầu đối tác nhập khẩu Singapore xác nhận giấy phép và thủ tục cần thiết trước khi bố trí vận chuyển.

- Quy định rõ trong hợp đồng trách nhiệm của mỗi bên đối với giấy phép, chứng từ, kiểm tra hàng hóa và xử lý lô hàng không đáp ứng yêu cầu.

Không nên đặt lịch giao hàng hoặc phát sinh chi phí logistics lớn chỉ dựa trên xác nhận miệng của đối tác.

+ Chuẩn hóa hồ sơ truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng. Doanh nghiệp nên xây dựng hồ sơ theo từng lô hàng, bảo đảm khả năng đối chiếu giữa hàng hóa thực tế, chứng từ thương mại và chứng nhận chuyên ngành.

Hệ thống quản lý nội bộ nên xác định rõ nguồn nguyên liệu, cơ sở sản xuất, mã lô, ngày sản xuất, điều kiện bảo quản, thông tin vận chuyển và đối tác nhận hàng. Với các sản phẩm thuộc diện quản lý chuyên ngành, cần kiểm tra tính phù hợp và hiệu lực của chứng từ theo yêu cầu của Singapore.

Bên cạnh đó, cần xây dựng quy trình xử lý khi phát hiện sai lệch về nhãn hàng, nguồn gốc hoặc chất lượng. Doanh nghiệp nên phối hợp với nhà nhập khẩu để kịp thời xác minh thông tin, bảo toàn hồ sơ và thực hiện các biện pháp theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

+ Doanh nghiệp cần kiểm soát thông tin tiếp thị và hoạt động bán hàng trực tuyến. Doanh nghiệp Việt Nam có sản phẩm thực phẩm phân phối tại Singapore cần bảo đảm nội dung quảng cáo, nhãn hàng và mô tả trực tuyến chính xác, nhất quán với hồ sơ sản phẩm. Cần tránh sử dụng thông tin không thể chứng minh về nguồn gốc, thành phần, chứng nhận hoặc tính an toàn. Khi xuất hiện thông tin sai lệch trên mạng xã hội liên quan đến sản phẩm hoặc thương hiệu, doanh nghiệp nên kiểm tra hồ sơ trước khi phản hồi, phối hợp với nhà phân phối và sử dụng các kênh phù hợp để cung cấp thông tin xác thực.