Trở về sau nhiều năm bị bán, thiếu nữ không còn nhớ tiếng mẹ đẻ
Những chiếc bẫy từ lời hứa đổi đời thiếu nữ
Đằng sau những lời hứa về cuộc sống đủ đầy, không phải làm lụng vất vả và có tiền gửi về giúp gia đình là những đường dây mua bán người với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nạn nhân thường là trẻ em gái vùng cao, có hoàn cảnh khó khăn, thiếu thông tin và kỹ năng tự bảo vệ.

Ngày 7/7/2026, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai khởi tố vụ án, bắt giữ Hạng Seo Dũng (SN 2003) và Hạng Thị Mua (SN 1994) sau khi tiếp nhận tố giác của một nạn nhân.
Trước đó, em Hạng Thị Chứ (SN 2010, trú tại tỉnh Điện Biên) bị các đối tượng dụ dỗ sang Trung Quốc khi chưa đầy 16 tuổi. Chúng vẽ ra viễn cảnh lấy chồng giàu có, cuộc sống sung túc, không phải lo gánh nặng kinh tế và gia đình được nhận khoản tiền thách cưới hậu hĩnh.
Tin vào những lời hứa, Chứ bị đưa qua biên giới Lào Cai bằng đường xuất cảnh trái phép.
Theo hồ sơ điều tra, các đối tượng đã bàn bạc với môi giới phía Trung Quốc, thỏa thuận số tiền gia đình nạn nhân được nhận và tính toán đường đi. Sau khi tìm được cơ hội cầu cứu cảnh sát Trung Quốc, Chứ được trao trả về Việt Nam qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai ngày 12/5/2026.
Tương tự, em Thào Thị Nu (SN 2010, dân tộc Mông, trú tại Sơn La) cũng rơi vào cạm bẫy khi quen một phụ nữ qua TikTok.
Dù biết Nu chưa đủ 16 tuổi và không có giấy tờ xuất cảnh, người phụ nữ này vẫn liên tục dụ dỗ, hứa hẹn khoản tiền hứa hôn sẽ giúp gia đình em thoát nghèo.
Nu bị đưa đến Lào Cai, chuyển qua nhiều mắt xích môi giới rồi đưa sang Trung Quốc để ép lấy chồng. Ngày 1/4/2026, sau khi trở về Việt Nam, em đến Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai tố giác sự việc.
Theo đại diện đơn vị, các đường dây mua bán người thường tổ chức khép kín, phân chia nhiệm vụ giữa các đối tượng. Người tìm kiếm nạn nhân, kẻ dụ dỗ, người vận chuyển và môi giới giao nhận hoạt động theo từng công đoạn.
Thủ đoạn này khiến việc xác minh, thu thập chứng cứ và bóc gỡ toàn bộ đường dây gặp nhiều khó khăn. Đáng lo ngại, đối tượng phạm tội không chỉ tiếp cận nạn nhân qua mạng xã hội mà còn lợi dụng các mối quan hệ quen biết, lòng tin trong cộng đồng.

Nỗi ám ảnh của những nạn nhân trở về
Nếu những lời hứa đổi đời là điểm khởi đầu của bi kịch thì hành trình trở về của các nạn nhân lại đầy tổn thương, mất mát.
Tại Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội tỉnh Lào Cai, em H.T.C. (SN 2010) vẫn chưa thể quên quãng thời gian bị lừa bán sang Trung Quốc.
Năm 2024, tin lời một người quen trên mạng xã hội về cuộc sống sung túc bên kia biên giới, C. đồng ý đi theo. Nhưng thay vì tương lai tốt đẹp, em bị ép sống cùng một người đàn ông lớn tuổi, thường xuyên chửi mắng, đe dọa và kiểm soát.
C. bị giam lỏng, không được liên lạc với gia đình. Sau gần hai năm sống trong sợ hãi, em tìm được cơ hội trốn thoát và được lực lượng chức năng giải cứu.
Từ lời khai của C., Bộ đội Biên phòng Lào Cai xác minh, bắt giữ hai đối tượng trực tiếp dụ dỗ và bán em qua biên giới.
Đau lòng hơn là trường hợp em T.P., một bé gái người Mông bị lừa bán khi mới 5-6 tuổi.
Cuối năm 2025, T.P. được giải cứu, đưa về Cơ sở 2 thuộc Trung tâm Công tác xã hội và Bảo trợ xã hội tỉnh Lào Cai. Sau nhiều năm lưu lạc, em không còn nhớ quê hương, không biết bố mẹ là ai, thậm chí không thể nói tiếng mẹ đẻ.
Thông qua phiên dịch viên tiếng Trung, T.P. chỉ nhớ mang máng từng sống tại một vùng thuộc huyện Bảo Thắng cũ. Việc xác định thân nhân, tìm lại gia đình vì thế gặp nhiều khó khăn.
Từ cuối năm 2025 đến nay, Cơ sở 2 đã tiếp nhận, chăm sóc nhiều nạn nhân bị mua bán trở về. Mỗi người mang một hoàn cảnh, một tổn thương khác nhau, đòi hỏi sự hỗ trợ lâu dài.
Trung tâm bố trí cán bộ chuyên trách đồng hành 24/7, hỗ trợ chăm sóc sức khỏe, tư vấn tâm lý, kết nối gia đình và phối hợp hướng nghiệp, dạy nghề.
Đại diện Trung tâm cho biết, quá trình hỗ trợ không thể kết thúc khi nạn nhân rời cơ sở bảo trợ. Các em cần được tiếp tục học tập, học nghề, ổn định tâm lý và tái hòa nhập trong môi trường an toàn. Đặc biệt, sự cảm thông của gia đình, cộng đồng có ý nghĩa quan trọng, giúp nạn nhân tránh bị kỳ thị, trách móc hoặc tiếp tục chịu tổn thương.

Dựng “lá chắn” phòng ngừa từ bản làng
Lào Cai có đường biên giới dài tiếp giáp Trung Quốc, tiềm ẩn nguy cơ tội phạm mua bán người xuyên biên giới.
Trong khi đó, sự phổ biến của Facebook, Zalo, TikTok và Telegram tạo thêm cơ hội để các đối tượng tiếp cận, dụ dỗ người dân, đặc biệt là trẻ em gái vùng sâu, vùng xa còn hạn chế về kiến thức pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ.
Trước thực trạng này, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phòng ngừa tội phạm ngay từ cộng đồng.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh tổ chức hơn 150 buổi tuyên truyền tại trường học, tiếp cận trên 9.000 học sinh, giáo viên.
Hơn 200 buổi sinh hoạt cộng đồng lồng ghép nội dung phòng, chống mua bán người thu hút khoảng 25.000 lượt người tham gia. Công an tỉnh tổ chức 4 hội nghị chuyên đề cho 2.462 lượt thành viên tổ an ninh trật tự cơ sở, trưởng thôn, tổ trưởng dân phố.
Thượng tá Phan Đức Mạnh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, nhấn mạnh: “Công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, linh hoạt, sử dụng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu với đồng bào dân tộc thiểu số. Cần trang bị cho thanh thiếu niên kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, biết nhận diện các dấu hiệu lừa đảo hôn nhân hay việc làm và biết cách tìm kiếm sự trợ giúp khi gặp nguy hiểm”.
Cùng với tuyên truyền, lực lượng biên phòng tiếp tục nắm chắc địa bàn, phát hiện và ngăn chặn tội phạm từ sớm. Với những nạn nhân được giải cứu, việc bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin và hỗ trợ phục hồi tâm lý, sức khỏe được đặc biệt chú trọng.


