Hoàn thiện thể chế giáo dục, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật

Quang cảnh hội nghị

Rà soát, hoàn thiện pháp luật giáo dục

Báo cáo tại Hội nghị, bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, cho biết năm học 2025-2026, ngành Giáo dục tập trung triển khai 4 luật quan trọng gồm Luật Nhà giáo; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục nghề nghiệp; Luật Giáo dục đại học, cùng Nghị quyết số 248/2025/QH15 và các chính sách liên quan đến tổ chức, quản trị, phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực giáo dục.

Để triển khai đồng thời 4 luật và nhiều nghị quyết của Quốc hội trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Bộ GDĐT được giao chủ trì xây dựng 41 văn bản quy định chi tiết, gồm 11 nghị định và 30 thông tư.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế Mai Thị Anh báo cáo tại hội nghị

Tính đến ngày 6/10, Bộ GDĐT đã trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 38/41 văn bản, bao gồm 10/11 nghị định và 28/30 thông tư, đạt 92,68%.

Trong năm học, Bộ GDĐT đã tham mưu xây dựng, trình ban hành 21 nghị định, 3 nghị quyết quy phạm của Chính phủ, 3 quyết định quy phạm của Thủ tướng Chính phủ và ban hành theo thẩm quyền 83 thông tư của Bộ trưởng.

Cùng với đó, Bộ GDĐT đã công bố 326 văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục có hiệu lực, trong đó 306 văn bản còn hiệu lực toàn bộ và 20 văn bản còn hiệu lực một phần. Qua tổng rà soát 481 văn bản, Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc thay thế 142 văn bản, bãi bỏ toàn bộ 27 văn bản.

Các đại biểu tham dự hội nghị

Công tác pháp chế cũng gắn với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Ngành Giáo dục đã phát hành gần 18 triệu học bạ số giáo dục phổ thông, số hóa hơn 17,7 triệu văn bằng, chứng chỉ; dữ liệu được kết nối, đối sánh với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID. Bộ đã rà soát, đề xuất đơn giản hóa 49 thủ tục hành chính tại 15 văn bản; đến tháng 8/2026, đã tái cấu trúc 43 thủ tục.

Tại Hội nghị, lãnh đạo các vụ, cục thuộc Bộ GDĐT đã trao đổi về những vấn đề thực tiễn trong công tác pháp chế, gắn với từng lĩnh vực quản lý. Các ý kiến tập trung vào cơ chế tài chính và nguồn lực bảo đảm thực hiện chính sách giáo dục; thực tiễn thi hành pháp luật, quản trị và tự chủ đại học; chuyển đổi số, kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ quản lý; triển khai pháp luật trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và thực hiện Luật Nhà giáo. Đại diện các sở GDĐT, cơ sở giáo dục đại học và cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng phản ánh một số khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện quy định pháp luật tại địa phương và cơ sở.

PGS.TS. Thái Thị Tuyết Dung, Trưởng ban Ban Pháp chế, Đại học Quốc gia TPHCM trao đổi tại hội nghị

Chất lượng thực thi là thước đo công tác pháp chế

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ GDĐT Đoàn Trung Kiên nhấn mạnh, năm học 2025-2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Cùng với việc thực hiện 4 luật quan trọng trong lĩnh vực giáo dục và Nghị quyết số 248/2025/QH15, yêu cầu đặt ra đối với công tác pháp chế ngày càng cao, không chỉ bảo đảm tiến độ, quy trình xây dựng văn bản mà còn phải nâng cao tính đồng bộ, thống nhất, minh bạch và khả thi của hệ thống pháp luật.

Chất lượng công tác pháp chế không chỉ được đánh giá bằng số lượng văn bản ban hành mà quan trọng hơn là hiệu quả thực thi. Thứ trưởng nhấn mạnh: “Thước đo quan trọng hơn là quy định có đi vào cuộc sống hay không, có được hiểu và áp dụng thống nhất hay không, có thực sự tháo gỡ được những điểm nghẽn, giảm chi phí tuân thủ, tăng tính chủ động cho các địa phương, cho các cơ sở giáo dục hay không”.

Thứ trưởng Đoàn Trung Kiên phát biểu tại hội nghị

Để nâng cao hiệu quả công tác pháp chế, Thứ trưởng đề nghị làm rõ vướng mắc trong triển khai 4 luật và Nghị quyết số 248/2025/QH15; gắn kết quả tổng rà soát văn bản quy phạm pháp luật với kế hoạch xử lý cụ thể, xác định rõ văn bản ưu tiên, đơn vị chủ trì và thời hạn hoàn thành. Việc sửa đổi cần có thứ tự ưu tiên, tránh trùng lặp và bảo đảm rõ trách nhiệm.

Thứ trưởng cũng yêu cầu tăng cường theo dõi thi hành pháp luật, tiếp nhận phản hồi từ thực tiễn; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng giảm giấy tờ, thời gian và chi phí cho người dân, cơ sở giáo dục. Phân cấp phải gắn với điều kiện thực hiện, quyền tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình và hậu kiểm.

Đối với các kiến nghị, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu rõ thẩm quyền, rõ đầu mối và trách nhiệm xử lý, bảo đảm các vướng mắc được giải quyết phù hợp, góp phần nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật trong ngành Giáo dục.