Thứ trưởng Lê Quân gặp gỡ trí thức, chuyên gia và du học sinh Việt Nam tại Osaka, Nhật Bản
Ngày 10/10, tại trụ sở Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Thứ trưởng Lê Quân và đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có buổi gặp mặt, tọa đàm với các trí thức, chuyên gia và du học sinh Việt Nam đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại Kansai, Nhật Bản.
Tham dự có Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Osaka, Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cùng đại diện một số cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.

Quang cảnh buổi gặp mặt, toạ đàm
Trí thức Việt tại Nhật Bản mong muốn trở thành cầu nối hợp tác đào tạo giữa hai nước
Tại buổi tọa đàm, các đại biểu tập trung trao đổi về việc phát huy nguồn lực trí thức Việt Nam ở nước ngoài, tăng cường kết nối giữa các nhà khoa học, chuyên gia với các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp trong nước; đồng thời đề xuất giải pháp thúc đẩy hợp tác giáo dục, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Trong lĩnh vực y khoa, PGS.TS. Lê Thị Thanh Thủy, Trường Đại học Osaka Metropolitan (OMU) chia sẻ mong muốn trở thành cầu nối thúc đẩy hợp tác đào tạo giữa hai nước. Theo bà, với kinh nghiệm công tác lâu năm tại Nhật Bản nhưng luôn hướng về quê hương, các chuyên gia Việt Nam có thể góp phần xây dựng những chương trình hợp tác thiết thực, mang lại lợi ích cho cả hai bên. Bà cũng lưu ý những khác biệt về quy mô đào tạo và hệ thống bệnh viện giữa Việt Nam và Nhật Bản, cho rằng đây là những vấn đề cần được xem xét khi xây dựng chương trình hợp tác y khoa.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh chóng, GS. Nguyễn Lê Minh, Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST) cho rằng giáo dục cần đổi mới để thích ứng với những thay đổi của thời đại. Ông đề xuất tăng cường trao đổi về tác động của AI đối với giáo dục và nghiên cứu, đồng thời thúc đẩy kết nối giữa các nhà nghiên cứu với doanh nghiệp để đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn.

Đại biểu trao đổi tại toạ đàm
Cùng quan tâm đến lĩnh vực này, PGS. Nguyễn Thanh Hùng, Trường Đại học Ritsumeikan nhấn mạnh yêu cầu phát triển và ứng dụng AI hiệu quả trong giáo dục cũng như đời sống.
Trong lĩnh vực khoa học dữ liệu, PGS. Trần Đình Tuân, Đại học Shiga cho rằng Việt Nam cần chú trọng phát triển các mô hình AI chuyên biệt, phù hợp với từng lĩnh vực và tiết kiệm nguồn lực, thay vì chỉ tập trung phát triển những mô hình quy mô lớn với chi phí cao.
Đề xuất tăng cường cơ chế để chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài hợp tác với các trường đại học trong nước
Ở góc độ phát triển nguồn nhân lực khoa học, TS. Nguyễn Huỳnh Phương Uyên, nghiên cứu viên khách mời tại OMU đề cập khó khăn trong việc kết nối các tiến sĩ, nhà nghiên cứu Việt Nam được đào tạo tại Nhật Bản với các cơ sở giáo dục và nghiên cứu trong nước, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ lượng tử. Bà đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo quan tâm xây dựng các cơ chế kết nối, tạo điều kiện để đội ngũ này tham gia giảng dạy, nghiên cứu và đóng góp cho sự phát triển khoa học, công nghệ của Việt Nam.
Đồng quan điểm về nhu cầu kết nối nguồn nhân lực, nghiên cứu sinh Đặng Thị Thu Hằng, đang nghiên cứu về tế bào gốc đa năng bày tỏ mong muốn có thêm thông tin và cơ hội tiếp cận các cơ sở nghiên cứu, việc làm chuyên môn sau khi tốt nghiệp. PGS. Mai Thị Nghĩa, Đại học Gunma, chuyên ngành robot và tự động hóa cũng đề xuất tăng cường cơ chế để các chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy, nghiên cứu và hợp tác với các trường đại học trong nước.

Trí thức, chuyên gia và du học sinh Việt Nam đang học tập, nghiên cứu và làm việc tại Kansai, Nhật Bản tham dự toạ đàm
Các đại biểu cũng đề cập tiềm năng hợp tác trong giáo dục ngoại ngữ, phát triển văn hóa và kết nối cộng đồng thanh niên Việt Nam tại Nhật Bản. GS. Shimizu, Hiệu trưởng Trường Việt ngữ Cây Tre chia sẻ về việc ứng dụng AI trong dạy và học ngoại ngữ, đặc biệt là phát triển tư duy bằng tiếng mẹ đẻ cho trẻ em. Ông đồng thời bày tỏ mong muốn mở rộng kỳ thi năng lực Việt ngữ từ khu vực Kansai ra phạm vi toàn Nhật Bản và quốc tế.
TS. Trần Thị Ngọc Phương, giảng viên Trường Đại học Rikkyo giới thiệu mô hình thư viện sách mở sử dụng các câu chuyện dân gian trong giáo dục, với tài liệu được dịch sang tiếng Anh. Bà bày tỏ sẵn sàng chia sẻ mô hình và tổ chức tập huấn miễn phí cho các đơn vị giáo dục tại Việt Nam. Ngay tại buổi tọa đàm, đại diện Đại học Duy Tân đã chủ động kết nối với nhóm của TS. Phương nhằm trao đổi về khả năng hợp tác.
Đại diện Hội Sinh viên Việt Nam tại Osaka (VYSA Osaka), Phó Chủ tịch Hội Phan Anh đề cập vai trò của tổ chức trong kết nối du học sinh Việt Nam tại Nhật Bản, đồng thời kiến nghị tăng cường các diễn đàn, hội thảo và hoạt động giao lưu để thanh niên, sinh viên có cơ hội tiếp xúc với các cơ sở giáo dục và chuyên gia trong nước.
Nhiều cơ chế thu hút, sử dụng, phát huy đội ngũ trí thức trong và ngoài nước
Trao đổi tại toạ đàm, Thứ trưởng Lê Quân ghi nhận các ý kiến, đề xuất và cho biết Việt Nam đang triển khai các chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi để thu hút, sử dụng và phát huy năng lực của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, trí thức trong và ngoài nước. Theo Thứ trưởng, các cơ sở giáo dục đại học đang đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tăng cường các chương trình trao đổi học thuật và tạo môi trường để các nhà khoa học tập trung phát triển ý tưởng, xây dựng đề tài nghiên cứu.

Thứ trưởng Lê Quân trao đổi tại toạ đàm
Thứ trưởng nhấn mạnh việc thúc đẩy hợp tác giữa các trường đại học cần có sự tham gia chủ động của các giáo sư đầu ngành, tiến sĩ và chuyên gia làm lực lượng nòng cốt, từ đó hình thành các nhóm hợp tác, phát triển chương trình nghiên cứu chung và tiến tới ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Thứ trưởng cũng trao đổi về các cơ chế tạo điều kiện để trí thức, chuyên gia Việt Nam ở nước ngoài trở về hoặc tham gia công tác, giảng dạy và nghiên cứu tại Việt Nam, trong đó có hình thức làm việc đồng cơ hữu.
Buổi gặp mặt, tọa đàm là dịp tăng cường trao đổi trực tiếp giữa cơ quan quản lý giáo dục Việt Nam với cộng đồng trí thức, chuyên gia và du học sinh tại Nhật Bản; qua đó thúc đẩy kết nối và hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo.


