Quốc hội thông qua Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất)
Chiều 21/11, Quốc hội đã biểu quyết, thông qua Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) với đại đa số đại biểu tham gia tán thành (482/485), bằng 96,59% tổng số đại biểu Quốc hội.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày Báo cáo. Ảnh: Quochoi.vn
Trước đó, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý về dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất).
Theo đó, Chính phủ đã nghiêm túc cầu thị, tiếp thu tối đa các ý kiến thẩm tra, ý kiến của đại biểu Quốc hội tập trung vào 5 nhóm vấn đề: Bảo đảm tính ổn định của pháp luật, đồng bộ với các luật có liên quan và các dự án luật đang trình Quốc hội tại kỳ họp này, không tạo khoảng trống pháp lý. Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo chủ trương của Đảng, tạo sự chủ động trong điều hành, quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực, đảm bảo phát huy vai trò quyết định, giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân, phân cấp phù hợp, ổn định lâu dài, đảm bảo nguồn lực cho cấp xã thực hiện các nhiệm vụ được giao. Thể chế hóa yêu cầu về hạch toán hiệu quả kinh tế - xã hội theo Kết luận số 18 của Trung ương. Đơn giản hóa quy trình thủ tục đối với dự án nhóm C nhưng vẫn đảm bảo khâu kiểm soát. Quy định chặt chẽ, thu hẹp phạm vi chuyển nguồn, siết chặt kỷ cương, kỷ luật ngân sách nhà nước.
Để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, về tính chất pháp lý của các nghị quyết của Quốc hội về tài chính ngân sách: Theo quy định của pháp luật hiện hành, Nghị quyết của Quốc hội về Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, dự toán ngân sách nhà nước, phân bổ ngân sách trung ương, quyết toán ngân sách nhà nước hàng năm là văn bản quy phạm pháp luật, nhưng xây dựng, ban hành theo quy định đặc thù của Luật Ngân sách nhà nước. Đến nay, Luật Văn bản quy phạm pháp luật được Quốc hội thông qua, đã quy định rõ nội dung này tại điểm c khoản 2 Điều 11. Vì vậy, để tránh trùng lặp, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước đã được bỏ quy định tương ứng tại khoản 1 Điều 18.
Về đảm bảo tính đồng bộ với Luật Nhà ở đã được chỉnh lý theo hướng số thu từ bán, cho thuê, thuê mua nhà ở thuộc tài sản công sau khi trừ đi chi phí theo quy định của pháp luật phải nộp vào Ngân sách nhà nước. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định việc bố trí nguồn thu này cho Quỹ nhà ở. Để thống nhất, dự thảo Luật Ngân sách nhà nước đã chỉnh lý điểm đ khoản 1 Điều 38, quy định rõ khoản thu ngân sách địa phương được hưởng 100% tiền cho thuê, tiền bán nhà ở thuộc tài sản công do Nhà nước đại diện chủ sở hữu.
Về quy luật lập pháp, tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, dự thảo luật đã chỉnh lý, sắp xếp lại các điều khoản tại Chương 11, sửa đổi quy định về hiệu lực thi hành, bổ sung quy định về chuyển tiếp.
Về thời hạn phân bổ các khoản dự toán chi chưa phân bổ chi tiết: Ý kiến thẩm tra và một số ý kiến của đại biểu Quốc hội đề nghị quy định cụ thể về mốc thời gian phải phân bổ chi tiết khoản dự toán này đến 30/9. Việc phân bổ sử dụng sau thời điểm này phải báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, loại trừ một số khoản tại Báo cáo của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Trong thực tế, các khoản chưa phân bổ chủ yếu là dự toán bố trí cho các nhiệm vụ, chương trình, dự án đã có chủ trương nhưng chưa được hoàn thiện hồ sơ thủ tục hoặc chưa xác định được nhu cầu kinh phí, đối tượng thụ hưởng tại thời điểm lập dự toán. Một số chính sách dự kiến được ban hành, triển khai trong năm nên cần chủ động dành nguồn để phân bổ khi đủ điều kiện.

Quốc hội biểu quyết, thông qua Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất). Ảnh: Quochoi.vn
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, Chính phủ đã rà soát kỹ lưỡng các quy định của pháp luật và thực tiễn triển khai, xin nghiêm túc tiếp thu trong chỉ đạo điều hành, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương nâng cao chất lượng lập dự toán, đẩy nhanh tiến độ triển khai các nhiệm vụ để phân bổ dự toán chi tiết, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, sử dụng hiệu quả ngân sách, khắc phục tình trạng chậm phân bổ, chuyển nguồn lớn. Kế thừa quy định của Luật Ngân sách nhà nước hiện hành, dự thảo luật đã trình Quốc hội tiếp tục không quy định cụ thể mốc thời gian phân bổ các khoản dự toán này để phù hợp với nguyên tắc phân cấp, phân quyền theo chủ trương của Đảng, cải cách thủ tục hành chính, tạo sự chủ động cho Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp trong việc điều hành, cân đối nguồn lực, xử lý các nhiệm vụ phát sinh, sử dụng tối đa nguồn dự toán đã được Quốc hội, Hội đồng nhân dân quyết định, nhất là trong bối cảnh yêu cầu rất cao về tăng trưởng hai con số, cần có sự điều hành kịp thời về nguồn lực. Vì vậy, Chính phủ kính đề nghị Quốc hội cho phép giữ như dự thảo luật đã trình.
Về đề nghị rà soát, nghiên cứu việc bỏ quy định phân bổ, sử dụng dự toán chi còn lại của cấp ngân sách khi kết thúc năm: Theo luật hiện hành, kết thúc năm ngân sách, số dự toán chưa sử dụng được tổng hợp vào dự toán chi còn lại của cấp ngân sách để Chính phủ, Ủy ban nhân dân tiếp tục phân bổ cùng với số tăng thu và báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân, Hội đồng nhân dân. Quy định này đến nay không phát sinh vướng mắc, đã tạo sự chủ động, linh hoạt trong điều hành, nhất là trong bối cảnh yêu cầu rất cao về đảm bảo nguồn lực cho các mục tiêu tăng trưởng hai con số. Đối với ngân sách trung ương, những năm qua dự toán chi còn lại cơ bản được hủy để giảm bội chi, giảm chuyển nguồn. Riêng năm 2025, Chính phủ đã quyết định hủy toàn bộ khoảng 8,4 nghìn tỷ đồng. Đối với ngân sách địa phương, nếu không được tiếp tục phân bổ sử dụng nguồn này sẽ ảnh hưởng đến khả năng xử lý các nhiệm vụ phát sinh, nhất là các địa phương nhận bổ sung cân đối và các xã còn khó khăn về nguồn lực. Vì vậy, Chính phủ kính đề nghị Quốc hội cho giữ như dự thảo luật đã trình.
Tuệ Anh


