Di sản trong nhịp thở đương đại
Hai cha con nghệ sĩ Quyền Văn Minh và Quyền Thiện Đắc biểu diễn tại chương trình “Âm nhạc cuối tuần”.
Thực tế cho thấy, di sản chỉ thực sự có sức sống khi được kết nối với cộng đồng. Những chương trình trải nghiệm, triển lãm, trình diễn nghệ thuật hay giáo dục di sản không chỉ làm phong phú đời sống tinh thần của người dân, mà còn tạo thêm sức hút cho du lịch văn hóa một hướng đi bền vững đang được nhiều quốc gia lựa chọn. Hà Nội, với lợi thế là trung tâm di sản lớn của cả nước, đang từng bước khẳng định vai trò tiên phong trong xu thế này.
Một trong những không gian tiêu biểu có thể kể đến là khu vực Hồ Văn, thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Hồ Văn những năm gần đây đã được khai thác theo hướng trở thành không gian văn hóa sáng tạo gắn với di sản. Tại đây, nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống, triển lãm mỹ thuật, trình diễn nghệ thuật dân gian, workshop sáng tạo dành cho giới trẻ và các chương trình giáo dục cộng đồng đã được tổ chức đều đặn.
Điểm đáng ghi nhận là các hoạt động tại Hồ Văn không chạy theo sự nhất thời, mà chú trọng yếu tố chiều sâu, tôn trọng giá trị gốc của di sản. Đây chính là hướng đi phù hợp trong bối cảnh công chúng, đặc biệt là lớp trẻ, ngày càng có nhu cầu tiếp cận văn hóa theo cách trực quan, sinh động.
Không chỉ dừng lại ở không gian di tích, nhiều không gian văn hóa công cộng của Thủ đô cũng đang được “kích hoạt” bằng các chương trình nghệ thuật có chất lượng. Tại Nhà Bát Giác ở Vườn hoa Lý Thái Tổ (phường Hoàn Kiếm), dự án “Âm nhạc cuối tuần” được tổ chức định kỳ vào chiều Chủ nhật hàng tuần đã nhanh chóng trở thành điểm hẹn quen thuộc của người yêu âm nhạc.
Đáng chú ý, “Âm nhạc cuối tuần” không chỉ có sự góp mặt của những nghệ sĩ gạo cội, mà còn tạo điều kiện để đội ngũ giảng viên, sinh viên đến từ các cơ sở đào tạo nghệ thuật chuyên nghiệp tham gia biểu diễn. Sự kết hợp giữa các thế hệ nghệ sĩ mang đến không khí gần gũi, cởi mở, đồng thời góp phần nuôi dưỡng lực lượng sáng tạo kế cận cho đời sống âm nhạc Thủ đô.
Từ những mô hình trên có thể thấy, việc phát huy giá trị di sản và không gian văn hóa không nhất thiết phải bắt đầu từ những dự án quy mô lớn, mà quan trọng là tư duy tiếp cận đúng đắn, lấy cộng đồng làm trung tâm. Khi di sản được sống cùng người dân, được đặt trong mối quan hệ hài hòa giữa bảo tồn và sáng tạo, giá trị văn hóa sẽ tự khắc lan tỏa một cách bền vững.
Trong bối cảnh đô thị hóa và nhịp sống hiện đại ngày càng gia tăng, những không gian văn hóa giàu bản sắc như Hồ Văn, Nhà Bát Giác hay nhiều địa điểm khác đang đóng vai trò như những điểm tựa tinh thần, giúp con người chậm lại, kết nối với lịch sử, với truyền thống. Đó cũng chính là cách để văn hóa không chỉ được gìn giữ, mà còn tiếp tục đồng hành cùng đời sống đương đại, một cách tự nhiên và có chiều sâu.
