78 năm Ngày truyền thống ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 – 16/10/2026) - Giữ vững kỷ cương, kỷ luật, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã coi kiểm tra là một chức năng lãnh đạo, một bộ phận quan trọng của công tác xây dựng Đảng. Trước năm 1948, khi chưa có cơ quan chuyên trách, việc kiểm tra do cấp ủy trực tiếp thực hiện. Để đáp ứng yêu cầu xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đủ sức lãnh đạo kháng chiến, vào ngày 16/10/1948, Ban Thường vụ Trung ương ký Quyết định số 29-QĐ/TW, thành lập Ban Kiểm tra Trung ương, đây là cơ quan kiểm tra chuyên trách đầu tiên của Đảng, là dấu mốc khai sinh Ngành Kiểm tra Đảng.

Tại Đảng bộ tỉnh Cao Bằng, trước năm 1948, việc kiểm tra do Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh trực tiếp tổ chức thực hiện, có phân công một Tỉnh ủy viên phụ trách kiểm tra. Đến tháng 8/1948, Ban Tổ chức – Kiểm tra Tỉnh ủy được thành lập, gồm Tiểu ban Tổ chức và Tiểu ban Kiểm tra, Tiểu ban Kiểm tra là tiền thân của Ngành Kiểm tra Đảng tỉnh. Thực hiện chủ trương của Trung ương, sau đó Ban Tổ chức – Kiểm tra được tách thành hai ban độc lập. Sau Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh lần thứ III (tháng 9/1951), Ban Kiểm tra Tỉnh ủy chính thức được thành lập gồm ba đồng chí do Đại hội bầu. Đến nay, Uỷ ban Kiểm tra (UBKT) Tỉnh uỷ có 09 đồng chí thành viên, toàn tỉnh đã có hơn 270 cán bộ chuyên trách từ cấp tỉnh đến cấp cơ sở; sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (ngày 01/7/2025), thực hiện chủ trương chung, lần đầu tiên tỉnh bố trí 100% ủy viên UBKT cấp xã là cán bộ chuyên trách và 100% Chủ nhiệm UBKT cấp uỷ không phải người địa phương.

Nhìn lại lịch sử, trải qua mỗi thời kỳ, Ngành Kiểm tra Đảng tỉnh Cao Bằng đều bám sát và phục vụ hiệu quả các nhiệm vụ chính trị của địa phương. Trong nhiệm kỳ 2020-2025, 100% chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm được hoàn thành. Các cấp ủy tỉnh đến cơ sở kiểm tra 4.746 lượt tổ chức đảng và 8.864 đảng viên; giám sát 2.264 lượt tổ chức đảng và 5.472 đảng viên. UBKT các cấp giám sát 1.481 lượt tổ chức đảng và 2.719 đảng viên. kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm 08 tổ chức đảng và 115 đảng viên; kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, việc thi hành kỷ luật trong Đảng và kiểm tra tài chính Đảng đối với 4.044 lượt tổ chức đảng. Công tác thi hành kỷ luật được thực hiện nghiêm minh, chính xác, kịp thời, cả nhiệm kỳ có 988 đảng viên bị thi hành kỷ luật; việc tiếp nhận, xử lý đơn thư được thực hiện đúng quy định, không có đơn thư phức tạp, kéo dài. Thực hiện đúng quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập, UBKT các cấp tiến hành xác minh tài sản, thu nhập đối với 555 cán bộ, công chức.

Bước sang năm 2026, mô hình tổ chức đảng có nhiều sự thay đổi, hệ thống chính quyền địa phương 02 cấp đi vào vận hành thông suốt; cùng với đó, Trung ương ban hành nhiều văn bản lãnh đạo, chỉ đạo, tăng cường, đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng. Công tác kiểm tra, giám sát của Đảng bộ tỉnh có nhiều sự chuyển biến tích cực: Các cấp ủy kiểm tra 868 tổ chức đảng và 501 đảng viên; giám sát 416 tổ chức đảng và 235 đảng viên. UBKT các cấp kiểm tra 07 đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm; kiểm tra 312 tổ chức đảng về thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát, về thi hành kỷ luật đảng và tài chính đảng; giám sát 44 tổ chức đảng và 32 đảng viên; thi hành kỷ luật 187 đảng viên vi phạm; tiếp nhận và xử lý 57 đơn thư; xác minh tài sản, thu nhập đối với 389 cán bộ, công chức. Đáng chú ý là sự chủ động thể hiện ở việc chuyển trọng tâm sang công tác giám sát thường xuyên. Các cấp uỷ, UBKT các cấp chú trọng thực hiện giám sát thường xuyên việc triển khai thực hiện các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; các chương trình trọng tâm, nội dung đột phá thực hiện Nghị quyết Đại hội đảng các cấp nhiệm kỳ 2025-2030; đồng thời tăng cường giám sát các nhiệm vụ trọng tâm gắn với thực hiện chủ trương lớn của Đảng và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

Có thể nói rằng, công tác kiểm tra, giám sát trong suốt giai đoạn qua cho đến nay đã góp phần làm cho tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đảng viên gương mẫu, giữ vững ổn định chính trị, tạo tiền đề cho phát triển kinh tế – xã hội, củng cố quốc phòng, an ninh. Bước vào giai đoạn hiện nay, với quan điểm kiểm tra, giám sát là một trong những phương thức, chức năng lãnh đạo quan trọng nhất của Đảng điều đó đặt ra yêu cầu đổi mới về tư duy, phương pháp và cách thức tiến hành, trọng tâm chuyển sang phòng ngừa, cảnh báo vi phạm, kịp thời phát hiện, ngăn chặn khuyết điểm, vi phạm ngay từ khi mới manh nha, đồng thời phát hiện các nhân tố mới tích cực, mang tính đột phá, hiệu quả để nhân rộng.

Trước bối cảnh mới, đòi hỏi mỗi cấp uỷ, người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng và UBKT các cấp cần quan tâm thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm như sau: Thứ nhất, quan tâm chỉ đạo quán triệt đầy đủ, kịp thời các chỉ thị, nghị quyết, quy định, kết luận của Đảng về công tác kiểm tra, giám sát để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Thứ hai, xây dựng, sửa đổi, bổ sung, ban hành cụ thể hoá các văn bản chỉ đạo của Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát để phù hợp với thực tiễn địa phương. Thứ ba, chủ động xây dựng chương trình kiểm tra, giám sát toàn khóa và hằng năm trong đó lựa chọn các nội dung trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các vấn đề cấp bách, các lĩnh vực trọng yếu, nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; chú trọng thực hiện các nhiệm vụ, thẩm quyền góp phần đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực. Thứ tư, đổi mới tư duy, phương pháp, cách thực tiến hành kiểm tra, giám sát theo hướng chuyển trọng tâm sang giám sát thường xuyên để phòng ngừa, cảnh báo sớm vi phạm từ xa, từ sớm; phát huy vai trò của chi bộ và đảng viên, coi kiểm tra, giám sát và tự kiểm tra, giám sát là việc làm thường xuyên của mỗi cấp uỷ, tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên. Thứ năm, đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong Ngành Kiểm tra Đảng để phù hợp với chủ trương chung của Đảng và hướng đến kiểm tra, giám sát trên dữ liệu bảo đảm minh bạch, công khai, hiệu quả. Thứ sáu, quan tâm củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm tra bản lĩnh, liêm chính.

78 năm là chặng đường đủ dài để một ngành khẳng định vị trí trong công tác xây dựng Đảng. Với truyền thống đã được các thế hệ vun đắp, đội ngũ cán bộ kiểm tra hôm nay có thêm cơ sở để tiếp tục phấn đấu, góp phần để Đảng ngày càng trong sạch, vững mạnh và giữ vững niềm tin của Nhân dân. Nhân dịp kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng, cơ quan Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ Cao Bằng tổ chức đoàn công tác do đồng chí Đỗ Văn Thắng, Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ tổ chức lễ dâng hương, dâng hoa tại Khu di tích Nhà bia Ngành kiểm tra Đảng tại Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên.

Đỗ Văn Thắng

Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ,

Chủ nhiệm Uỷ ban Kiểm tra Tỉnh uỷ