Tập trung giải quyết bài toán “cấu trúc vốn”, coi giảm lãi suất cho vay là một trọng tâm điều hành

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành Phiên thảo luận

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú và các đại biểu Quốc hội

Tập trung giải quyết bài toán “cấu trúc vốn" của nền kinh tế

Theo đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh, cần tập trung giải quyết bài toán phức tạp lâu nay, đó là cấu trúc vốn của nền kinh tế. Cân đối được thời hạn, tính chất nguồn vốn và sử dụng vốn để đảm bảo có một nguồn vốn đầu tư xã hội rất lớn cho tăng trưởng trong giai đoạn 2026 – 2030 (gấp hai lần so với giai đoạn trước), nhưng không làm tổn thương đến ổn định kinh tế vĩ mô.

“Tái cấu trúc thị trường tài chính để thị trường chứng khoán sớm là nơi chủ lực cung ứng vốn cho nền kinh tế. Quốc hội, Chính phủ sớm tăng vốn điều lệ cho các ngân hàng thương mại nhà nước để tăng năng lực tài chính, huy động vốn và mở rộng tín dụng có định hướng cho nền kinh tế”, đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân, Đoàn ĐBQH Thành phố Hồ Chí Minh

Chia sẻ với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trong thực hiện chính sách tiền tệ hiện nay rất khó khăn, phải đảm bảo đa mục tiêu, đại biểu Trần Hoàng Ngân cũng cho rằng, cần xem xét tái cấp vốn cho các ngân hàng thương mại để có được nguồn vốn, kéo giảm lãi suất như sự mong đợi hiện nay.

Nghiên cứu hỗ trợ lãi suất có mục tiêu, thời hạn và nguồn lực rõ ràng

Theo đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai, muốn tăng trưởng cao phải có vốn; vốn là nguồn năng lượng cho sản xuất, kinh doanh. Trong khi nhu cầu dành cho hạ tầng, công trình lớn rất lớn, thì cũng cần bảo đảm cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể tiếp cận vốn với lãi suất phù hợp để duy trì hoạt động và đầu tư phát triển.

Đại biểu Trịnh Xuân An, Đoàn ĐBQH thành phố Đồng Nai phát biểu

Với nhận định trên, đại biểu đề nghị Chính phủ trước hết cần coi giảm lãi suất cho vay thực tế là một trọng tâm điều hành; phối hợp điều tiết thanh khoản, giảm chi phí vốn, tiết giảm chi phí hoạt động ngân hàng; minh bạch lãi suất sau ưu đãi và các khoản phí để doanh nghiệp thực sự được giảm gánh nặng vay vốn.

“Đồng thời, đổi mới bảo lãnh tín dụng, cho vay theo dòng tiền, đơn hàng và chuỗi cung ứng. Nghiên cứu hỗ trợ lãi suất có mục tiêu, thời hạn và nguồn lực rõ ràng; cơ cấu lại thời hạn trả nợ đối với doanh nghiệp khó khăn tạm thời nhưng có phương án phục hồi khả thi; xem xét khoanh nợ trong những trường hợp đủ điều kiện, được kiểm soát chặt chẽ. Hạ lãi suất phải đi cùng an toàn hệ thống, ổn định tỷ giá và kiểm soát lạm phát”, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng Đoàn chủ tọa

Cùng với đó, phát triển nguồn huy động dài hạn và thị trường vốn để đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn, giảm sức ép lên tín dụng ngân hàng, tạo điều kiện phân bổ vốn phù hợp hơn cho sản xuất, kinh doanh. Đại biểu Trịnh Xuân An cũng đề nghị Chính phủ tập trung các giải pháp xây dựng phương án vốn cho tăng trưởng năm 2027 và các năm tiếp theo, làm rõ: cần bao nhiêu, huy động từ đâu, kỳ hạn nào, định hướng phân bổ cho ai và tạo ra kết quả gì.

“Đằng sau những con số tăng trưởng, người dân quan tâm sau khi trang trải cuộc sống còn tích lũy được bao nhiêu; doanh nghiệp quan tâm sau chi phí, lãi vay còn nguồn lực nào để đầu tư công nghệ, nâng năng suất và lớn lên. Nếu những khả năng này còn hạn chế, phải làm rõ điểm nghẽn đang cản trở thành quả tăng trưởng lan tỏa đến từng gia đình, từng doanh nghiệp”, đại biểu nhấn mạnh.

Các khách mời tham dự Phiên thảo luận

Vì vậy, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị Chính phủ đánh giá chất lượng tăng trưởng bằng thu nhập thực, việc làm bền vững, khả năng tích lũy của người dân và năng lực tái đầu tư của doanh nghiệp trong nước. Tập trung kiểm soát giá hàng thiết yếu, giảm gánh nặng nhà ở, giáo dục, y tế; giảm chi phí kinh doanh, thúc đẩy liên kết để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Theo đại biểu, không thể đòi hỏi mọi khoản đầu tư đều mang lại thành quả ngay lập tức nhưng người dân phải được thụ hưởng thành quả phát triển ngay trong quá trình tăng trưởng. Đó vừa là mục đích, vừa là cơ sở tạo sức mua, niềm tin và động lực để nền kinh tế tiếp tục phát triển bền vững.

Đề nghị cơ cấu lại thời gian trả nợ, giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 đối với doanh nghiệp có phương án phục hồi khả thi

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Cao Sơn, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ kiến nghị các nhóm giải pháp nhằm giảm chi phí, khơi thông đầu tư, giữ vững mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026-2027.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn, Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ phát biểu

Theo đại biểu, hiện nay các doanh nghiệp vẫn đang chịu sức ép rất lớn về vốn, chi phí và thị trường sức mua yếu, không có nguồn tiền để triển khai các dự án sản xuất. “Đề nghị Ngân hàng Nhà nước khẩn trương chỉ đạo các Ngân hàng thương mại kéo dài, mở rộng cơ chế, cơ cấu lại thời gian trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ đến hết năm 2027 đối với các doanh nghiệp gặp khó khăn do thị trường nhưng sử dụng vốn đúng mục đích, có phương án phục hồi khả thi, mở rộng quy mô đối tượng của chương trình tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, cho người thuê nhà, mua nhà ở xã hội”, đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị.

Đại biểu cũng cho rằng cần giảm phí bảo lãnh dự thầu, phí thực hiện hợp đồng và phí trả nợ trước hạn. Bởi khi nghĩa vụ bảo lãnh giảm theo xác nhận của các bên thì giải tỏa ký quỹ tương ứng. Đồng thời, đề nghị hoàn thành hướng dẫn trong quý 1 năm 2027.

Đánh giá thực chất hơn chất lượng giải ngân, phát triển thực chất thị trường vốn

Dưới góc độ nâng cao hiệu quả đầu tư, khơi thông nguồn lực để không đánh đổi ổn định kinh tế vĩ mô, đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa cho rằng, đầu tư công, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài đều có vai trò rất quan trọng đối với tăng trưởng. Tuy nhiên, điều quan trọng không chỉ là huy động được bao nhiêu vốn, mà sử dụng đồng vốn đó có hiệu quả hay không.

“Yêu cầu phải đánh giá thực chất hơn về chất lượng giải ngân, tiến độ hoàn thành và khả năng chuyển hóa vốn đầu tư thành năng lực sản xuất, hạ tầng và dịch vụ công”, đại biểu Lê Hữu Trí nhấn mạnh.

Đại biểu Lê Hữu Trí, Đoàn ĐBQH tỉnh Khánh Hòa phát biểu

Bên cạnh đó, đại biểu cũng cho rằng muốn tăng trưởng cao và bền vững, cần nguồn vốn dài hạn cho sản xuất, công nghệ, logistics và hạ tầng. Trong khi đó, sự phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, áp lực lãi suất và hạn chế của thị trường vốn, có thể làm tăng chi phí đầu tư và ảnh hưởng đến khả năng mở rộng sản xuất của doanh nghiệp.

Vì vậy, cần phát triển thực chất thị trường vốn, nâng cao tính minh bạch và kỷ luật của thị trường trái phiếu doanh nghiệp, mở rộng các kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời kiểm soát chặt chất lượng tín dụng và rủi ro trong những lĩnh vực có mức độ liên thông cao như: ngân hàng, trái phiếu, bất động sản.

“Tăng trưởng nhanh nhưng sử dụng vốn kém hiệu quả, chi phí vốn cao, rủi ro tài chính tích tụ hoặc thiếu năng lượng cho sản xuất thì không thể coi là tăng trưởng bền vững”, đại biểu Lê Hữu Trí khẳng định.

Các đại biểu Quốc hội tham dự Phiên thảo luận

Cũng nêu ý kiến về vấn đề này, đại biểu Lê Văn Thế, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho rằng, cùng với vốn tín dụng, đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài là nguồn lực lớn cho tăng trưởng. Chính phủ đã xác định chuyển trọng tâm đánh giá đầu tư từ tỷ lệ giải ngân sang công trình đưa vào khai thác và năng lực sản xuất mới. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần cụ thể hóa việc đánh giá hiệu quả sau đầu tư theo từng loại dự án, kể cả tác động đến việc làm và đời sống của nhân dân.

“Đối với đầu tư nước ngoài, cần quan tâm đến mức độ tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam, chuyển giao công nghệ và chất lượng việc làm. Đối với khoa học công nghệ, cần đánh giá kết quả nghiên cứu được ứng dụng thương mại hóa và đóng góp thực tế cho năng suất”, đại biểu Lê Văn Thế đề xuất.

Đại biểu Lê Văn Thế, Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình phát biểu

Ngoài ra, đại biểu cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phối hợp với Bộ Tài chính điều hành đồng bộ chính sách tiền tệ và tài khóa, tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay phù hợp với kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và an toàn hệ thống, khuyến khích các tổ chức tín dụng đánh giá khả năng trả nợ trên cơ sở dòng tiền, dữ liệu và hiệu quả phương án kinh doanh đối với khách hàng đủ điều kiện, gắn với kiểm soát rủi ro.

Giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn, cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa

Phát biểu làm rõ nội dung các đại biểu quan tâm, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn nhấn mạnh, về chính sách tiền tệ, cho đến thời điểm này, Ngân hàng Nhà nước vẫn theo đuổi mục tiêu đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và kiềm chế lạm phát, kiểm soát tỷ giá, đảm bảo đóng góp vào hỗ trợ tăng trưởng.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn phát biểu làm rõ vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm

Các đại biểu Quốc hội tham dự Phiên thảo luận

Về vấn đề tái cấp vốn, ứng dụng công cụ thị trường mở, Ngân hàng Nhà nước cũng đang hỗ trợ rất tốt cho các tổ chức tín dụng. Đặc biệt, trong thời gian tới, thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đang triển khai một gói để tái cấp vốn cho vay nhà xã hội.

Đối với lĩnh vực cho vay tín dụng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cho biết, vấn đề này cũng được kiểm soát tốt, tín dụng bất động sản được kiểm soát để đảm bảo tăng trưởng. Cùng với đó, ngân hàng cũng có các chính sách giảm lãi suất, tăng khả năng tiếp cận vốn, cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, bản thân doanh nghiệp cũng cần có năng lực, chứng minh được khả năng trả nợ, thì Ngân hàng Nhà nước sẽ khuyến khích và tạo cơ sở pháp lý để tổ chức tín dụng yên tâm trong vấn đề này.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn phát biểu làm rõ vấn đề các đại biểu Quốc hội quan tâm

Về thời gian cơ cấu lại nợ, kéo dài thời gian trả nợ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn cũng nêu rõ, các nội dung này đã được quy định trong luật, Thông tư 39 cũng đã đề cập rất cụ thể và thuộc thẩm quyền của tổ chức tín dụng. Ngân hàng Nhà nước cũng căn cứ vào đó để khuyến khích các tổ chức tín dụng hỗ trợ tốt nhất cho doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn nhất./.