Việt Nam chủ động, tích cực thúc đẩy hợp tác nghị viện khu vực, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045
Từ ngày 17-18/11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn sẽ dẫn đầu Đoàn địa biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam tham dự Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47) tại Malina, Philippines. Chuyến công tác tiếp tục khẳng định Quốc hội Việt Nam là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm của AIPA, sẵn sàng cùng các Nghị viện thành viên tạo điều kiện thuận lợi về pháp lý, giám sát và đôn đốc thực thi các cam kết, chuyển hoá các thoả thuận thành những hành động cụ thể, góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.

Biểu trưng Đại hội đồng Liên nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), tổ chức tại Manila, Philippines. Ảnh: AIPA.
“Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”
Kể từ khi thành lập năm 1977, với tiền thân là Tổ chức Liên nghị viện ASEAN (AIPO), trải qua gần nửa thế kỷ hình thành và phát triển, AIPA đã không ngừng lớn mạnh cả về tổ chức, quy mô và phạm vi hợp tác, ngày càng khẳng định vai trò là cơ chế hợp tác nghị viện quan trọng, đồng hành cùng ASEAN trong tiến trình xây dựng và phát triển Cộng đồng.
AIPA đã hỗ trợ các Chính phủ, đưa thoả thuận, cam kết hợp tác khu vực vào triển khai, tạo dựng môi trường pháp lý thuận lợi, bảo đảm tiếng nói của người dân được phản ánh trong các quyết sách của ASEAN. Các nghị quyết của AIPA ngày càng bám sát những ưu tiên chiến lược của ASEAN, góp phần thúc đẩy hợp tác trên cả ba trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội; đồng thời củng cố vai trò trung tâm của ASEAN và hướng tới xây dựng Cộng đồng ASEAN hòa bình, tự cường, thịnh vượng, phát triển bao trùm, bền vững và lấy người dân làm trung tâm.
Trong năm 2026, AIPA đã triển khai chương trình hoạt động tương đối toàn diện, trọng tâm là các hội nghị chuyên đề nhằm rà soát việc triển khai các kết quả, nghị quyết của AIPA-46, đồng thời chuẩn bị cho AIPA-47.
Các hội nghị tập trung thảo luận vai trò của nghị viện trong củng cố vai trò trung tâm của ASEAN, thúc đẩy quản trị hoà bình và ứng phó biến đổi khí hậu; tăng cường sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ; phát huy vai trò của nghị sĩ trẻ trước các vấn đề mới nổi; cùng với việc ứng phó với sự đan xen giữa tội phạm ma túy và tội phạm xuyên biên giới.
Đại hội đồng AIPA-47 với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm” diễn ra trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có những biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường; ASEAN đứng trước yêu cầu nâng cao năng lực thích ứng, tăng cường đoàn kết, củng cố vai trò trung tâm và phát huy khả năng tự cường.
Đặc biệt, đây là kỳ Đại hội đồng đầu tiên kể từ khi ASEAN bắt đầu triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045. Vì vậy, Đại hội đồng có ý nghĩa quan trọng trong việc phát huy vai trò của các nghị viện thành viên, đồng hành cùng chính phủ các nước thông qua hoạt động lập pháp, giám sát và ngoại giao nghị viện, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu phát triển của Cộng đồng ASEAN.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu dự khai mạc Đại hội đồng AIPA - 46. Ảnh: Phạm Thắng
Quốc hội Việt Nam chủ động, tích cực, trách nhiệm, đóng góp thiết thực vào sự phát triển của AIPA
Kể từ khi gia nhập AIPA năm 1995, trải qua hơn 30 năm đồng hành cùng tiến trình hợp tác nghị viện khu vực, Quốc hội Việt Nam đã từng bước khẳng định vai trò là thành viên chủ động, tích cực, có trách nhiệm, không chỉ tham gia đầy đủ các hoạt động của AIPA mà còn đóng góp nhiều sáng kiến, thúc đẩy đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường sự gắn kết giữa các nghị viện thành viên và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa AIPA với ASEAN.
Việt Nam đã ba lần đảm nhiệm vai trò Chủ tịch AIPO/AIPA vào các năm 2002, 2010 và 2020, đăng cai tổ chức thành công các kỳ Đại hội đồng AIPO-23, AIPA-31 và AIPA-41. Đặc biệt, trong năm Chủ tịch AIPA 2020, giữa bối cảnh đại dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, Quốc hội Việt Nam đã chủ động đề xuất và tổ chức Đại hội đồng AIPA-41 theo hình thức trực tuyến lần đầu tiên trong lịch sử, góp phần duy trì hợp tác nghị viện, củng cố tinh thần đoàn kết, gắn kết và chủ động thích ứng của ASEAN.
Cùng với đó, Quốc hội Việt Nam ghi dấu ấn bằng nhiều sáng kiến có giá trị lâu dài, tiêu biểu là thúc đẩy hình thành cơ chế Hội nghị Nghị sĩ trẻ AIPA, tạo diễn đàn để thế hệ nghị sĩ trẻ tham gia sâu hơn vào tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN; thúc đẩy hợp tác nghị viện về giáo dục, văn hóa vì phát triển bền vững; tăng cường đối thoại, hài hòa hóa pháp luật và giám sát thực hiện các cam kết khu vực.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu Việt Nam dự Phiên họp Ban Chấp hành Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 46 (AIPA-46) tại Malaysia. Ảnh: Phạm Thắng
Tại các kỳ Đại hội đồng gần đây, Việt Nam tiếp tục chủ động đề xuất, đồng bảo trợ nhiều nghị quyết về chuyển đổi số, kinh tế số, an ninh mạng, thương mại nội khối và các thách thức an ninh, phát triển mới nổi. Những đóng góp đó thể hiện sự chuyển biến từ tham gia tích cực sang chủ động đề xuất sáng kiến, thúc đẩy đồng thuận và triển khai các kết quả hợp tác, qua đó góp phần đưa ngoại giao nghị viện trở thành một kênh quan trọng trong củng cố lòng tin, duy trì hòa bình, ổn định và thúc đẩy xây dựng Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường, phát triển bao trùm, bền vững, lấy người dân làm trung tâm.
Trong năm 2026, Quốc hội Việt Nam đã tham gia đầy đủ, chủ động và có trách nhiệm tại các Hội nghị và có các Báo cáo quốc gia về việc triển khai các Nghị quyết AIPA-46 thông qua các hoạt động lập pháp, giám sát, quyết định vấn đề quan trọng của đất nước và ngoại giao nghị viện; đề xuất tăng cường chuyển hoá các cam kết khu vực thành chính sách, pháp luật quốc gia; chia sẻ kinh nghiệm hoàn thiện chính sách về phòng chống ma tuý, thúc đẩy bình đẳng giới, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, ứng phó với biến đổi khí hậu.
Quan hệ song phương của Việt Nam với các nước ASEAN ngày càng đi vào chiều sâu, tin cậy, thực chất, nhất là thông qua các hoạt động đối ngoại quan trọng của các đồng chí lãnh đạo chủ chốt. Quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam với Thượng viện và Hạ viện Philippines được củng cố và phát triển mạnh mẽ trong những năm gần đây, ngày càng trở thành một kênh hợp tác quan trọng, góp phần làm sâu sắc quan hệ giữa hai nước.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đại biểu Việt Nam dự Phiên họp Ban Chấp hành Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 46 (AIPA-46) ại Malaysia. Ảnh: Phạm Thắng
Chuyến công tác tham dự Đại hội đồng AIPA-47 của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn có ý nghĩa quan trọng, là hoạt động đối ngoại đa phương cấp cao của Quốc hội Việt Nam trong nhiệm kỳ khóa XVI, góp phần triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, tiếp tục khẳng định sự coi trọng và ưu tiên hàng đầu của Việt Nam đối với ASEAN và AIPA.
Trong bối cảnh ASEAN bước vào giai đoạn triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, chuyến công tác thể hiện cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc cùng các nghị viện thành viên củng cố đoàn kết, tăng cường lòng tin, thúc đẩy đồng thuận và phối hợp hành động nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức chung của khu vực.
Đồng thời, đây là dịp để Quốc hội Việt Nam phát huy vai trò của ngoại giao nghị viện trong thúc đẩy hoàn thiện thể chế, hài hòa hóa pháp luật, tăng cường giám sát thực thi các cam kết, đưa hợp tác ASEAN ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, hiệu quả. Thông qua các hoạt động đa phương và tiếp xúc song phương, chuyến công tác còn góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược Tăng cường Việt Nam - Philippines, tăng cường quan hệ giữa Quốc hội Việt Nam với nghị viện các nước thành viên và đối tác, qua đó tiếp tục nâng cao vai trò, vị thế và uy tín của Quốc hội Việt Nam trên các diễn đàn nghị viện khu vực và quốc tế, đóng góp vào việc xây dựng Cộng đồng ASEAN hòa bình, tự cường, thịnh vượng, phát triển bền vững và lấy người dân làm trung tâm.


