Bảo vệ nguồn lợi hải sản bền vững

(Dangbodanang.vn) - Thành phố Đà Nẵng đang thúc đẩy chuyển đổi nghề cho ngư dân để bảo vệ môi trường, nguồn lợi hải sản, hệ sinh thái biển và góp phần chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo, không đúng quy định (IUU).

Chọn nghề phù hợp

Chuyển đổi nghề cho ngư dân đặt ra cấp thiết trên địa bàn thành phố thời gian qua. Ông Cao Văn Minh, nguyên Chủ tịch Nghiệp đoàn nghề cá Nại Hiên Đông (phường Sơn Trà) cho biết, chuyển đổi nghề trên địa bàn hiện nay phù hợp với chủ trương cơ cấu lại tàu thuyền và nghề khai thác hải sản của thành phố.

Đã có không ít ngư dân chuyển hướng từ đánh bắt hải sản trên biển sang nuôi trồng thủy sản, thực hiện hậu cần nghề cá, tham gia các loại hình dịch vụ, du lịch, thương mại.

“Có 2 khuynh hướng chuyển đổi nghề cá. Một là ngư dân sản xuất ven bờ huy động được nguồn vốn, qua đó đóng mới hoặc cải hoán nâng cấp tàu cá để đánh bắt hải sản xa bờ. Thứ hai là ngư dân theo các nghề đánh bắt hải sản không hiệu quả chuyển sang hoạt động kinh tế khác”, ông Minh nói.

Ông Lê Đình Tường, Phó Trưởng phòng Kinh tế - Hạ tầng - Đô thị phường Hội An Đông cho biết, thực tế nghề khai thác hải sản trên địa bàn thời gian qua cho thấy, khi cơ cấu tàu thuyền đánh bắt hải sản ven bờ tăng lên thì nguồn lợi bị suy giảm, môi trường sinh thái, hệ sinh thái biển ven bờ cũng bị tác động xấu.

Điều cấp thiết hiện nay là chuyển dịch cơ cấu tàu thuyền, nghề khai thác hải sản theo hướng hiệu quả, bền vững. Để làm được điều đó, hạn ngạch khai thác hải sản, cơ cấu nghề phải phù hợp với trữ lượng nguồn lợi; giảm thiểu, chấm dứt các nghề khai thác ảnh hưởng xấu đến nguồn lợi, môi trường, hệ sinh thái.

Ngư dân cần chuyển nghề ảnh hưởng đến nguồn lợi, môi trường sang các nghề khác để từng bước cân bằng lại cường lực khai thác, phù hợp với khả năng phục hồi, tái tạo nguồn lợi hải sản.

Theo tìm hiểu, gần đây có nhiều ngư dân chủ động chuyển đổi nghề, ổn định sinh kế lâu dài.

Như ông Bùi Thanh Xứ (thôn Hà Lộc, xã Tam Xuân) trước đây làm nghề lưới cá chuồn ven bờ, nhận thấy hiệu quả kinh tế thấp đã chuyển sang mở gara sửa máy tàu thuyền. Ông cho biết, nghề này đang cho hiệu quả kinh tế ổn định, có việc làm thường xuyên, mỗi năm có thể đạt doanh thu hơn 250 triệu đồng.

Hỗ trợ chuyển đổi nghề lưới kéo

Nghề lưới kéo (hay còn gọi là giã cào) hoạt động bằng cách kéo vàn lưới có mắt lưới nhỏ thâu tóm các loài hải sản, gây hại cho hệ sinh thái biển.

Vì vậy HĐND thành phố đã có Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND ngày 11/2/2026 quy định chính sách hỗ trợ phát triển thủy sản trên địa bàn giai đoạn 2026 - 2030.

Theo đó, hỗ trợ chủ tàu chuyển đổi từ nghề lưới kéo sang các nghề khai thác hải sản khác không thuộc danh mục nghề cấm với mức hỗ trợ 50% chi phí chuyển đổi nghề, gồm cải hoán tàu cá, mua mới ngư cụ, trang thiết bị phục vụ khai thác nhưng không quá 50 triệu đồng/tàu. Nhiều địa phương có nghề lưới kéo đang phổ biến chính sách để ngư dân đăng ký, thực hiện hồ sơ, thủ tục để tiếp cận.

Ông Nguyễn Chí Dân, Chủ tịch UBND xã Tam Xuân cho biết, địa phương có 44 tàu lưới kéo đang hoạt động. Ngoài chính sách chung hỗ trợ chuyển đổi nghề lưới kéo của thành phố, xã Tam Xuân ban hành chính sách riêng để hỗ trợ thêm cho ngư dân trên địa bàn.

Theo ông Dân, chuyển đổi nghề cho chủ các tàu lưới kéo trên địa bàn xã không chỉ nhằm giảm số lượng, cường lực khai thác hải sản mà còn hướng đến cơ cấu lại hoạt động khai thác hải sản theo hướng bền vững, giảm áp lực lên nguồn lợi ven bờ, bảo vệ các khu vực có giá trị sinh thái đa dạng như rạn Bà Đậu.

“Chuyển đổi nghề lưới kéo nhưng vẫn duy trì chuỗi dịch vụ nghề cá và bảo đảm việc làm, thu nhập cho ngư dân. Đây là cơ sở để từng bước xây dựng nghề khai thác hải sản của xã theo hướng hợp lý, bảo vệ nguồn lợi, nâng cao giá trị sản xuất và bảo đảm sinh kế bền vững cho cộng đồng cư dân ven biển”, ông Dân nói.

Theo UBND xã Tam Xuân, nguyên tắc hỗ trợ chuyển đổi nghề lưới kéo trên địa bàn là hỗ trợ sau đầu tư và sau khi chủ tàu được hưởng chính sách hỗ trợ của thành phố. Theo đó, chủ tàu lưới kéo tự huy động nguồn vốn để chấm dứt nghề lưới kéo, tiếp cận nghề mới, thay đổi ngư cụ, thiết bị cho hoạt động của nghề mới. UBND xã sẽ hỗ trợ sau khi chủ tàu đã đầu tư và có đầy đủ hồ sơ, chứng từ theo quy định.

Xã Tam Xuân hỗ trợ 10 triệu đồng để ngư dân hủy, phá dỡ tàu lưới kéo có chiều dài từ 6m đến dưới 12m; hỗ trợ 30 triệu đồng đối với hủy, phá dỡ tàu lưới kéo dài từ 12m đến dưới 15m; hỗ trợ 50 triệu đồng để hủy, phá dỡ tàu lưới kéo từ 15m trở lên.

UBND xã Tam Xuân cũng sẽ hỗ trợ ngư dân chi phí chuyển đổi từ nghề lưới kéo sang nghề khai thác hải sản không thuộc danh mục nghề cấm với mức hỗ trợ tối đa 30 triệu đồng, bao gồm chi phí mua mới ngư cụ, trang thiết bị mới. Cùng với đó, chủ tàu lưới kéo chuyển nghề sẽ được UBND xã hỗ trợ 100% học phí tham gia đào tạo thuyền trưởng hoặc máy trưởng.

Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, trên địa bàn thành phố còn 90 tàu lưới kéo và 2.291 phương tiện khai thác hải sản ven bờ đe dọa nguồn lợi.

Ngành chức năng sẽ tham mưu HĐND thành phố ban hành nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề nhờ vay vốn từ nguồn vốn ngân sách thành phố ủy thác qua Quỹ Đầu tư phát triển. Đồng thời đề xuất HĐND thành phố sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 01/2026/NQ-HĐND ngày 11/2/2026 theo hướng tăng mức hỗ trợ cho tàu cá tham gia chuyển đổi nghề, phá dỡ tàu.

Theo QUANG VIỆT (baodanang.vn)