[Loạt Megastory] Đảng viên thế hệ Z (Kỳ cuối)

Sự đồng hành kiên trì, phương pháp bồi dưỡng khoa học của cơ sở Đảng chính là “bệ đỡ” vững chắc để gieo mầm lý tưởng, giúp thế hệ trẻ cắm sâu gốc rễ vào truyền thống quê hương trước khi vươn cành, bộc lộ tài năng và khẳng định mình trong thời đại mới.

Mọi sự đổi mới, hiện đại của thế hệ Z sẽ dễ dàng bị lay chuyển nếu tách rời khỏi gốc rễ truyền thống và những bài học nguồn cội của dân tộc. Để có được những mùa thu hoạch “hạt giống đỏ”, sự dìu dắt, định hướng và đồng hành mang tính chiến lược của các cấp ủy Đảng tại địa phương và nhà trường đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Trường THPT Long Khánh nằm trên vùng “đất lửa” anh hùng được thành lập cách đây 50 năm. Những năm qua, ngôi trường này là một trong những điểm sáng nhất trong thực hiện công tác phát triển đảng viên là học sinh tại thành phố Đồng Nai.

Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường Nguyễn Duy Bằng cho biết, từ năm 2008 đến nay, có 200 học sinh nhà trường được kết nạp Đảng. Để có được kết quả trên, tại Trường THPT Long Khánh, công tác phát triển Đảng trong học sinh không phải thực hiện theo kiểu "đến hẹn lại lên" hay hình thức đối phó. Nhà trường đã chủ động xây dựng Nghị quyết chuyên đề về phát triển đảng viên là học sinh và áp dụng mô hình ươm mầm bài bản từ sớm.

Theo ông Nguyễn Duy Bằng, Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng nhà trường, việc tạo nguồn phát triển đảng viên là học sinh được thực hiện từ năm lớp 10, ngay khi các em vào học tập tại trường, cấp ủy nhà trường chủ động sàng lọc nguồn để chọn nhân tố tích cực và tiến hành bồi dưỡng, giúp đỡ các em phấn đấu vào Đảng. Đảng ủy cũng giao nhiệm vụ Đoàn Thanh niên nhà trường bồi dưỡng, rèn luyện và phát hiện các nhân tố tiêu biểu trong rèn luyện, tích cực, nhiệt huyết tham gia các hoạt động phong trào.

Ông Nguyễn Duy Bằng chia sẻ: “Bên cạnh đó, nhà trường công khai toàn bộ lộ trình học tập, phương thức kiểm tra đánh giá và lịch trình hoạt động 3 năm cho phụ huynh và học sinh nắm rõ từ đầu. Nhờ đó, học sinh hoàn toàn yên tâm, không bị áp lực mà ngược lại còn có mục tiêu rèn luyện rõ ràng”. Chính nhờ cách làm căn cơ đó, riêng trong năm học 2025-2026, nhà trường đã kết nạp được 24 đảng viên là học sinh, vượt 8 chỉ tiêu so với Thành ủy giao, dẫn đầu toàn thành phố.

Cùng chung quan điểm "ươm mầm từ gốc", Trường TH-THCS-THPT Đinh Tiên Hoàng cũng xây dựng lộ trình phát hiện nguồn từ lớp 10 và 11, trong đó kết nạp 18 học sinh ưu tú vào Đảng trong năm học 2025-2026. Ông Nguyễn Quang Thái, Bí thư Chi bộ, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: “Chi bộ phân công đảng viên chính thức kèm cặp, hướng dẫn các em tu dưỡng. Cùng với đó, đổi mới nội dung sinh hoạt Đoàn để thu hút học sinh tham gia tự nguyện và thực chất, tăng cường sự gắn kết giữa Chi ủy, Ban Giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và gia đình để phát hiện, rèn luyện những học sinh ưu tú”.

Bên cạnh sự định hướng sát sao từ các cấp ủy, chi bộ, tổ chức đoàn thanh niên chính là "cánh tay nối dài" đắc lực, tạo ra môi trường thực tiễn sinh động để những "hạt giống đỏ" được rèn luyện và trưởng thành. Anh Lê Công Hội, Bí thư Đoàn Trường THPT Long Khánh chia sẻ, nhà trường luôn tạo điều kiện các em học sinh tham gia phong trào, hoạt động thực tiễn như Hoa phượng đỏ, Tiếp sức mùa thi, Ngày thứ Bảy tình nguyện, hay hành trình tri ân các Mẹ Việt Nam anh hùng, chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ. Những chuyến đi và phần việc thực tế ấy đã làm cho bài học lịch sử trở nên gần gũi, dễ thấu cảm và khơi dậy ý thức trách nhiệm của mỗi học sinh.

Trong những hoạt động ấy, học sinh không chỉ tham gia với vai trò của một đoàn viên mà còn trực tiếp gặp gỡ những người có hoàn cảnh, câu chuyện và ký ức khác với mình. Một chuyến đi về nguồn, một lần thăm Mẹ Việt Nam anh hùng hay một buổi chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ vì thế có thể đem lại những trải nghiệm mà một bài học trên lớp khó có thể thay thế. Những hoạt động thực tế ấy góp phần đưa lịch sử đến gần hơn với người trẻ.

Những câu chuyện về sự hy sinh, trách nhiệm và tình yêu quê hương, đất nước không còn chỉ nằm trong sách vở mà được cảm nhận qua những con người, địa chỉ và việc làm cụ thể. Từ đó, quá trình giáo dục lý tưởng có thêm một nền tảng quan trọng, đó là trải nghiệm.

Trong khi môi trường sống và cách tiếp nhận thông tin của thế hệ Z đã thay đổi mạnh mẽ, phương pháp giáo dục lý luận chính trị cũng đứng trước yêu cầu phải đổi mới. Chia sẻ về góc nhìn mới trong giáo dục lý luận chính trị cho học sinh, sinh viên, Tiến sĩ Ngô Thị Huyền, Trưởng Bộ môn Lý luận chính trị, Trường đại học Lạc Hồng cho rằng, trước hết cần mềm hóa nội dung, đưa lý luận từ những khái niệm hàn lâm, trừu tượng trở thành những nội dung cụ thể, sinh động và gắn liền với đời sống.

Thứ hai, phải đa dạng hóa hình thức và phạm vi truyền tải, vượt ra khỏi giảng đường để có mặt trên các nền tảng số như: video ngắn, podcast, infographic, sân khấu hóa và các diễn đàn tranh biện.

Thứ ba, cần thay đổi quan niệm về vai trò của người thầy, từ vị trí truyền thụ kiến thức duy nhất sang người định hướng, đồng hành và kiến tạo, khuyến khích các em chủ động tham gia, thể hiện chính kiến. Thực tế tại Đồng Nai cho thấy, cách tiếp cận này đang được thể hiện khá hiệu quả qua các trang mạng xã hội của Thành đoàn, fanpage Học sinh THPT thành phố Đồng Nai, Hội Sinh viên và các phường, xã. Theo đó, nội dung chính trị được thiết kế trực quan, ngắn gọn, đẹp mắt, thu hút lượng lớn thế hệ Z theo dõi và tương tác; đặc biệt là phong cách viết, thiết kế gần gũi và cũng rất "bắt trend", phù hợp với tâm lý và xu hướng của từng nhóm giới trẻ.

“Lý luận chính trị muốn lan tỏa thì phải biết lắng nghe, và muốn bền vững phải khơi dậy được khát vọng tự học, tự rèn của mỗi bạn trẻ. Khi đó, lý luận không còn là hàn lâm, kinh viện nữa, mà đã trở thành hành trang, công cụ để các em đủ bản lĩnh trước những tác động đa chiều của xã hội hiện đại” - Tiến sĩ Ngô Thị Huyền nhấn mạnh.

Không chỉ được triển khai từ sự chủ động của từng nhà trường hay cơ sở Đảng, công tác phát hiện, bồi dưỡng và phát triển đảng viên trẻ tại Đồng Nai còn được đặt trong định hướng chung với những mục tiêu, giải pháp cụ thể. Đây cũng là cơ sở để việc tạo nguồn, phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên được thực hiện bài bản và đồng bộ hơn trong giai đoạn mới.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy (nay là Thành ủy) Đồng Nai đã ban hành Đề án số 01-ĐA/TU, ngày 12-2-2026 về phát triển đảng viên trong sinh viên, học sinh, đồng bào có đạo, người dân tộc thiểu số, thanh niên công nhân và địa bàn dân cư trong tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, nhiều năm qua, Ban Thường vụ Thành ủy và các cấp ủy trực thuộc luôn đặc biệt quan tâm đến công tác phát triển đảng viên. Xác định phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên có ý nghĩa quan trọng, làm tốt công tác này sẽ bổ sung cho Đảng những đảng viên trẻ có tri thức, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, Ban Thường vụ Tỉnh ủy (nay là Thành ủy) thường xuyên chỉ đạo ban thường vụ các đảng ủy trực thuộc quan tâm công tác tạo nguồn phát triển đảng viên trong các trường đại học, cao đẳng, THPT. Đảng viên mới là học sinh, sinh viên phần lớn đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, tính tiên phong, gương mẫu, có ý thức phấn đấu vươn lên trong học tập, rèn luyện, hoàn thành tốt nhiệm vụ của người đảng viên, thực hiện tốt nghĩa vụ công dân nơi cư trú. Tuy nhiên, số lượng đảng viên là học sinh, sinh viên còn ít, chiếm tỷ lệ thấp so với số học sinh, sinh viên toàn thành phố.

Đề án cũng xác định rõ quan điểm công tác kết nạp đảng viên là nhiệm vụ thường xuyên, có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng, củng cố và phát triển tổ chức đảng. Việc phát triển đảng viên phải đảm bảo chất lượng, coi trọng phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín và năng lực công tác, kiên quyết tránh chạy theo số lượng hay thành tích.

Một trong những giải pháp được đề ra trong đề án đó là đổi mới nội dung, hình thức tuyên truyền, giáo dục chính trị, tư tưởng trong nhà trường; lồng ghép giáo dục truyền thống, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống vào các hoạt động dạy học, sinh hoạt đoàn - hội. Qua đó giúp học sinh, sinh viên nhận thức đúng đắn về mục tiêu, lý tưởng của Đảng, xác định động cơ phấn đấu vào Đảng trong sáng, tự giác.

Cùng với đó, đẩy mạnh phong trào thi đua dạy tốt, học tốt, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; khuyến khích học sinh, sinh viên nghiên cứu khoa học, tham gia các cuộc thi khoa học - kỹ thuật, nghệ thuật, thể thao... các cấp; tổ chức các hoạt động ngoại khóa, chuyên đề truyền thống lịch sử đảng bộ các cấp, về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; quan tâm chỉ đạo các hoạt động và phong trào Đoàn trong trường học để học sinh, sinh viên thể hiện phẩm chất, năng lực rèn luyện và trưởng thành, qua đó phát hiện, bồi dưỡng, kết nạp học sinh, sinh viên ưu tú đủ tiêu chuẩn, điều kiện vào Đảng.

Ngoài ra, thực hiện cải cách hành chính trong quy trình thẩm định hồ sơ đề nghị kết nạp vào Đảng đối với quần chúng là học sinh, sinh viên, ưu tiên tiến hành ngay khi nhận được hồ sơ và rút ngắn thời gian thẩm định; tham mưu cấp ủy xem xét quyết định kết nạp Đảng, không để chậm trễ.

Trong bối cảnh thế hệ Z lớn lên cùng công nghệ và những thay đổi nhanh chóng của xã hội, “gốc” ấy càng cần được vun bồi bằng những phương pháp phù hợp với chính thế hệ trẻ. Không phải “giữ” người trẻ lại trong những cách truyền đạt cũ, mà giúp họ hiểu những giá trị cốt lõi bằng ngôn ngữ, trải nghiệm và phương thức mà mình có thể tiếp nhận.

Khi lý tưởng được xây dựng từ nhận thức, được củng cố bằng trải nghiệm và được kiểm chứng qua hành động, người trẻ sẽ có nền tảng để bước vào thời đại mới bằng chính năng lực của mình. Những “hạt giống đỏ” khi ấy không chỉ được gieo xuống một mảnh đất có truyền thống, mà còn được chăm sóc đủ lâu để tự bén rễ, trưởng thành và vươn lên.

“Gốc” có vững, cây mới cao. Và từ những gốc rễ được vun bồi hôm nay, một thế hệ đảng viên trẻ có tri thức, bản lĩnh, sức sáng tạo và khát vọng cống hiến sẽ tiếp tục trưởng thành, mang dấu ấn của thế hệ mình tiếp nối mạch nguồn truyền thống 96 năm của Đảng.