Cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của đồng chí Nguyễn Ngọc Ba, nguyên Bí thư Tỉnh uỷ An Nam Cộng sản Đảng tỉnh Mỹ Tho (1929 - 1930)
Đồng chí Nguyễn Ngọc Ba, sinh năm 1906 tại Bến Thủy, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An (nay thuộc phường Trường Vinh, tỉnh Nghệ An). Tháng 7/1926, đồng chí được tổ chức yêu nước Hưng Nam ở Trung Kỳ cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) học lớp huấn luyện chính trị và phương pháp hoạt động cách mạng của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên do Lý Thuỵ (Nguyễn Ái Quốc/Hồ Chí Minh) phụ trách. Đây là lớp huấn luyện cách mạng đầu tiên cho các chiến sĩ từ Việt Nam sang, được khai giảng tháng 8/1926 tại ngôi nhà ở đường Văn Minh, thành phố Quảng Châu (Trung Quốc). Học viên lớp này khoảng 20 người, trong đó có Trần Phú, Nguyễn Công Thu, Nguyễn Danh Thọ, Nguyễn Ngọc Ba, Phan Trọng Quảng, Phan Trọng Bình, Nguyễn Văn Lợi,… Những học viên này được giao nhiệm vụ khi kết thúc khoá học sẽ trở về ba miền Bắc, Trung, Nam để gieo mầm hạt giống cách mạng, gây dựng những cơ sở đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở trong nước.
Nguyễn Ngọc Ba, nguyên Bí thư Tỉnh uỷ An Nam Cộng sản Đảng tỉnh Mỹ Tho (1929 - 1930).
Năm 1927, sau khi mãn khóa học, đồng chí Nguyễn Ngọc Ba về nước, lựa chọn một số thanh niên ưu tú ở Vinh để xuất dương dự học các lớp huấn luyện tiếp theo. Tháng 7/1927, đồng chí được phân công vào Nam Kỳ phụ trách nhóm trí thức, học sinh ở Trường Trung học Cần Thơ (Collège de Cantho), tỉnh Cần Thơ.
Tháng 5/1928, đồng chí được cử về tỉnh Mỹ Tho hoạt động. Tháng 8/1929, đồng chí là Bí thư Tỉnh uỷ An Nam Cộng sản Đảng tỉnh Mỹ Tho, trên cương vị này, đồng chí đi về cơ sở, vận động cách mạng, thành lập các chi bộ An Nam Cộng sản Đảng ở tỉnh Gò Công, thị xã Mỹ Tho và các huyện An Hoá, Châu Thành (nay thuộc tỉnh Vĩnh Long). Ngoài ra, đồng chí còn đến các huyện Chợ Gạo, Cai Lậy, Cái Bè, tỉnh Mỹ Tho (nay là tỉnh Đồng Tháp) lựa chọn những người nòng cốt trong tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tại đây để kết nạp vào An Nam Cộng sản Đảng. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh uỷ An Nam Cộng sản Đảng tỉnh Mỹ Tho, do đồng chí Nguyễn Ngọc Ba làm Bí thư, phong trào đấu tranh cách mạng của Nhân dân tỉnh Mỹ Tho phát triển ngày càng mạnh mẽ.
Trước tình hình đó, thực dân Pháp và bọn tay sai ra sức đàn áp, khủng bố phong trào quần chúng. Ngày 28/10/1929, đồng chí Nguyễn Ngọc Ba bị thực dân Pháp bắt đày đi Côn Đảo. Ở trong tù, đồng chí giữ vững khí tiết của người chiến sĩ cộng sản, kiên quyết không khai báo, một lòng trung thành với Tổ quốc và Nhân dân. Tháng 9/1945, sau khi Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, đồng chí được Đảng đón về đất liền, tiếp tục hoạt động cách mạng. Sau khi Hiệp định Genève được ký kết (7/1954), đồng chí tập kết ra miền Bắc, được Đảng và Nhà nước cho nghỉ hưu theo chế độ cán bộ lão thành cách mạng.
Năm 1997, do tuổi cao sức yếu, đồng chí Nguyễn Ngọc Ba từ trần. Tên đồng chí được đặt tên đường ở Phường 6, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang (nay thuộc phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp).
Nhân kỷ niệm 120 năm Ngày sinh đồng chí Nguyễn Ngọc Ba (1906 - 2026) là dịp để chúng ta ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp của người chiến sĩ cách mạng kiên trung, đã sớm giác ngộ lý tưởng, nhiệt huyết hoạt động, tận tuỵ gây dựng cơ sở cách mạng và kiên cường trước sự đàn áp, khủng bố của kẻ thù. Tấm gương về lòng yêu nước, ý chí kiên định, tinh thần trung thành với Tổ quốc, với Nhân dân của đồng chí là minh chứng sống động để giáo dục truyền thống cách mạng, bồi đắp niềm tự hào và trách nhiệm cho các thế hệ hôm nay và mai sau. Noi gương đồng chí Nguyễn Ngọc Ba, mỗi cán bộ, đảng viên và người dân hôm nay tiếp tục phát huy truyền thống yêu nước, đoàn kết, trách nhiệm, góp sức xây dựng quê hương ngày càng phát triển, văn minh, giàu đẹp.
