Kỳ 4: Những “nhạc trưởng” giàu tâm huyết

Không chỉ tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa nông dân và doanh nghiệp, các hợp tác xã (HTX) tại tỉnh Đồng Tháp đang thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị, hướng đến nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả và bền vững. Phía sau sự chuyển mình ấy là bóng dáng của những “nhạc trưởng” dám nghĩ, dám làm, biến những mảnh ruộng nhỏ lẻ, manh mún của nông dân thành những cánh đồng, mảnh vườn trù phú, trĩu quả.

THAY ĐỔI TƯ DUY LÀM NÔNG NGHIỆP

Trong bối cảnh ngành Nông nghiệp cả nước đang đẩy mạnh tái cơ cấu, tỉnh Đồng Tháp nổi lên như một điểm sáng. 

Ở đó, HTX không còn là mô hình hình thức cũ kỹ mà trở thành nhân tố then chốt giúp người nông dân thích ứng với cơ chế thị trường.

Từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, nông dân đã bắt tay nhau dưới “mái nhà chung” HTX để ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và gia tăng giá trị nông sản.

Điển hình, HTX Nông nghiệp dịch vụ nông thôn Bình Nhì (xã Đồng Sơn) hiện có gần 2.400 thành viên. Sản xuất lúa là lĩnh vực chủ lực của HTX với tổng diện tích khoảng 800 ha.

Thời gian qua, HTX đã xây dựng mã số vùng trồng lúa nội địa với diện tích hơn 255 ha, với 515 hộ. Bên cạnh đó, HTX còn tích cực phối hợp cùng các ngành, các cấp triển khai thực hiện mô hình “Cánh đồng lớn” trên địa bàn xã. 

Theo đó, HTX đã tổ chức tuyên truyền, họp dân để phân tích, bàn và công khai về các nguồn hỗ trợ của cấp trên cũng như kế hoạch liên kết sản xuất với các doanh nghiệp.

Để triển khai mô hình “Cánh đồng lớn” hiệu quả, HTX phối hợp với ngành chức năng tổ chức các lớp tập huấn cho thành viên và trang bị kỹ thuật canh tác lúa theo chương trình “1 phải, 5 giảm”, “3 giảm, 3 tăng” ngay từ đầu vụ. 

Điều này giúp hạn chế các loại dịch bệnh và giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật. 

Qua đó, giúp thành viên giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành. Bên cạnh đó, nông dân được ứng trước vật tư (lúa giống) đến khi thu hoạch không tính lãi. Đặc biệt, HTX còn ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp giúp thành viên an tâm hơn trong sản xuất. 

Qua đó, từng bước thay đổi thói quen sản xuất nhỏ lẻ và tập quán gieo sạ của nông dân, hướng đến sản xuất tập trung, góp phần giảm chi phí, tăng năng suất, lợi nhuận.

Giám đốc HTX Nông nghiệp dịch vụ nông thôn Bình Nhì Huỳnh Văn Lượng cho biết: “Thời gian qua, HTX đã phối hợp với nhiều doanh nghiệp trong sản xuất, tiêu thụ lúa. Khi tham gia liên kết, thành viên sẽ bán lúa với giá cao hơn thị trường khoảng 200 đồng/kg. Trong vụ đông xuân, HTX liên kết với Công ty TNHH Vinh Hiển trên diện tích hơn 30 ha”. 

Ngoài ra, HTX đã được cấp mã số vùng trồng trên cây dưa hấu với diện tích  63,31 ha, với 86 hộ. HTX liên kết với HTX Nông nghiệp tổng hợp Hòa Thạnh (xã Long Bình) để sản xuất dưa hấu theo tiêu chuẩn VietGAP và bao tiêu sản phẩm cho thành viên. Trong vụ tết năm nay, HTX liên kết sản xuất dưa hấu trên diện tích khoảng 7 ha.

Phường Sơn Qui vốn có truyền thống trồng rau màu, nhưng từ lâu vẫn loay hoay trong vòng xoáy “được mùa mất giá”. Giám đốc HTX Nông nghiệp Tân Trung Nguyễn Thái Phương trăn trở: “Làm thế nào để nông sản quê hương có tên tuổi, để người nông dân không còn phải cúi đầu trước thương lái?”. 

Năm 2024, bà mạnh dạn tiếp nhận vai trò Giám đốc HTX với phương châm “Làm thật, hiệu quả thật”. 

Chỉ trong thời gian ngắn, bà đã đưa HTX trở thành “địa chỉ tin cậy” với 107 thành viên. 

Dưới sự dẫn dắt của bà, HTX sản xuất đa dạng các loại nông sản từ rau muống, rau dền, hành lá đến các loại cây giá trị cao như dưa lưới, bưởi, mít. Hiện HTX có hơn 18 ha sản xuất an toàn và 12 ha đạt chứng nhận VietGAP.

Doanh thu của HTX đạt khoảng 4 tỷ đồng, tạo việc làm cho hơn 40 lao động địa phương. HTX đang hướng tới nông nghiệp xanh, tuần hoàn bằng cách lắp đặt hệ thống tưới tự động và ấp ủ dự án chế biến rau củ quả sấy khô. “Phải chế biến sâu mới nâng cao được giá trị và kéo dài thời gian bảo quản, đó mới là đường dài cho nông sản”, bà Phương khẳng định.

LIÊN KẾT SẢN XUẤT

Nếu như những vị giám đốc dày dạn kinh nghiệm mang đến sự ổn định, thì những “nhạc trưởng” trẻ tuổi lại mang đến “hơi thở” của công nghệ và tư duy quản trị hiện đại. 

Tại xã Tân Long, Phó Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp Đất Ngọt Lê Thanh Quy là đại diện cho thế hệ 9X làm nông nghiệp. 

Dù trẻ tuổi, anh Quy đã cùng 55 thành viên xây dựng vùng nguyên liệu cây ăn trái chủ lực như: Xoài cát Hòa Lộc, xoài tượng xanh, xoài ngọc vân và gần đây là cây đu đủ Nhật.

Vai trò của anh Quy tại HTX không chỉ là quản lý mà là “người kết nối”. Anh lặn lội đến từng vườn, vận động canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP để đáp ứng các thị trường khó tính. 

Anh Quy hiểu rằng, ở vùng đất cù lao, thế mạnh là thổ nhưỡng, vì vậy việc liên kết để có đầu ra ổn định, tránh bị ép giá là vai trò của HTX.

“HTX không chỉ lo cho thành viên của mình, mà còn hỗ trợ cả những nông dân bên ngoài. Khi chúng ta tạo được một vùng nguyên liệu đủ lớn và đạt chuẩn, tự khắc các đối tác lớn sẽ tìm đến. Đó là cách bền vững nhất để duy trì sản xuất”, anh Quy chia sẻ.

Câu chuyện thành công khác là HTX Dịch vụ nông nghiệp Tịnh Thới (phường Cao Lãnh) do ông Võ Tấn Bảo làm Giám đốc. HTX này xuất thân từ mô hình Hội quán nông nghiệp đã phát triển 144 thành viên. Ông Võ Tấn Bảo cho biết: “HTX là nơi “hóa giải” những mâu thuẫn giữa sản xuất và tiêu thụ. 

Thay vì mạnh ai nấy làm, các thành viên ngồi lại chia sẻ khó khăn, cùng học cách chăm sóc cây xoài sao cho đạt chuẩn xuất khẩu. Việc áp dụng đồng bộ tiến bộ khoa học kỹ thuật đã giúp thành viên giảm đáng kể giá thành sản xuất; đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu khắt khe của thị trường trong và ngoài nước”.

Sự tâm huyết của những “nhạc trưởng” HTX là điều không thể phủ nhận trong sự liên kết “4 nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông), trong đó, HTX đóng vai trò là “trạm trung chuyển” và điều phối, giúp nông dân có chỗ dựa vững chắc, không còn lo cảnh “tự bơi” giữa thị trường luôn biến đổi.

Những “nhạc trưởng” HTX tại tỉnh Đồng Tháp đang làm mới cho ngành Nông nghiệp. Bằng cái tâm với đất, cái tình với bà con và một tư duy đổi mới, Ban Chủ nhiệm HTX đang từng bước biến những ước mơ về một nền nông nghiệp hiện đại, bền vững thành hiện thực và để tự tin đưa nông sản vươn ra biển lớn.

MINH THÀNH - DƯƠNG ÚT
(còn tiếp)