Diễn đàn Hợp tác Kinh tế - Thương mại Việt Nam - EU 2026: Hải Phòng kêu gọi đầu tư vào cảng biển, logistics xanh và công nghiệp công nghệ cao

(Haiphong.gov.vn) - Chiều 4/11, tại Hà Nội, Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức Diễn đàn Hợp tác Kinh tế - Thương mại Việt Nam - EU năm 2026 với chủ đề “Định hình tương lai kinh tế xanh và chuỗi giá trị mới”.

Diễn đàn là sự kiện kinh tế đối ngoại quan trọng, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng, mở rộng hợp tác kinh tế - thương mại toàn diện, sâu sắc và bền vững giữa Việt Nam với các đối tác châu Âu. Đây cũng là kênh tương tác trực tiếp giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp hai bên trong trao đổi thông tin thị trường, xúc tiến thương mại, đầu tư và kết nối đối tác.

Tham dự Diễn đàn có Lãnh đạo Bộ Công Thương, đại diện Phái đoàn EU tại Việt Nam, cơ quan đại diện ngoại giao các quốc gia thành viên EU, đại diện các Bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và châu Âu hoạt động trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo, xuất nhập khẩu, năng lượng, logistics, tài chính và công nghệ.

Phát biểu khai mạc Diễn đàn, đại diện Lãnh đạo Bộ Công Thương nhấn mạnh, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang trải qua những điều chỉnh sâu sắc về chuỗi cung ứng, xu hướng chuyển đổi xanh, giảm phát thải và áp dụng các tiêu chuẩn bền vững nghiêm ngặt, việc củng cố và định hình lại chuỗi giá trị hợp tác giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu có ý nghĩa chiến lược. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã và đang tạo xung lực quan trọng cho giao lưu thương mại song phương. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng và bứt phá trong giai đoạn mới, hai bên cần chủ động xây dựng các hệ sinh thái công nghiệp xanh, tối ưu hóa hạ tầng logistics và tăng cường thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao.

Tại phiên khai mạc và các phiên thảo luận chuyên đề, đại biểu đã tập trung phân tích những diễn biến mới nhất trên thị trường quốc tế, các lộ trình triển khai tiêu chuẩn xanh như cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM), quy định chống mất rừng (EUDR), giải pháp tối ưu hóa logistics và cơ hội huy động nguồn tài chính xanh vào các dự án chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam. Các đại biểu thống nhất cho rằng, Việt Nam tiếp tục là điểm đến chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, và việc nâng cao năng lực thích ứng với các tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị (ESG) sẽ là chìa khóa then chốt giúp các địa phương và doanh nghiệp Việt Nam hội nhập sâu hơn vào thị trường châu Âu.

Là địa phương trọng điểm phía Bắc có tốc độ phát triển công nghiệp và kinh tế biển hàng đầu cả nước, tại diễn đàn, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố Hải Phòng Nguyễn Công Hân đã trình bày tham luận với chủ đề "Chính sách ưu đãi và thu hút đầu tư từ các đối tác châu Âu hướng tới hợp tác xây dựng chuỗi cung ứng toàn diện, bền vững". Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố đã làm rõ các nhóm nội dung cốt lõi, khẳng định vị thế và tâm thế chủ động của Hải Phòng trong việc đón nhận dòng vốn đầu tư thế hệ mới từ EU.

Hải Phòng sở hữu hệ thống hạ tầng đồng bộ và điều kiện vượt trội để phát triển các chuỗi cung ứng gắn sản xuất với thương mại quốc tế. Sau quá trình sắp xếp và phát triển, không gian công nghiệp và dịch vụ của thành phố được mở rộng mạnh mẽ, giúp kết nối chặt chẽ lợi thế cảng biển với hệ thống các khu, cụm công nghiệp và vùng sản xuất phía Tây. Điều này tạo nền tảng tối ưu để tổ chức chuỗi cung ứng khép kín từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, chế biến đến lưu kho, hậu cần và xuất khẩu trực tiếp ngay trên địa bàn.

Bên cạnh mạng lưới đường cao tốc hiện đại, sân bay quốc tế Cát Bi và Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đang tích cực triển khai, phấn đấu hoàn thành cơ bản chậm nhất vào năm 2030. Khi đi vào vận hành, tuyến đường sắt này sẽ nâng tầm khả năng kết nối hành lang kinh tế Bắc Bộ với hệ thống cảng biển Hải Phòng, thúc đẩy mạnh mẽ vận tải đa phương thức và dịch vụ logistics hiện đại. Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất, phân phối và hậu cần uy tín của các tập đoàn châu Âu, ưu tiên các dự án công nghệ cao, thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và có tính liên kết sâu rộng với doanh nghiệp trong nước.

Cùng với đó, Hải Phòng sẽ bứt phá nhờ các cơ chế đặc thù vượt trội và chính sách ưu đãi từ Khu thương mại tự do. Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội đã ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù cho Hải Phòng, trọng tâm là việc thành lập Khu thương mại tự do Hải Phòng với quy mô khoảng 6.292 hecta. Khu thương mại tự do nằm trong mối liên kết hữu cơ với Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và Khu kinh tế ven biển phía Nam Hải Phòng, quy hoạch đầy đủ các khu chức năng chuyên biệt gồm sản xuất, cảng, hậu cần cảng, logistics, thương mại và dịch vụ. Các dự án đầu tư mới và đầu tư mở rộng tại Khu thương mại tự do thuộc các ngành, nghề ưu tiên sẽ được hưởng mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp ưu đãi đặc biệt theo quy định của Nghị quyết 226 và pháp luật có liên quan. Đây là đòn bẩy pháp lý và kinh tế quan trọng để Hải Phòng thu hút các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D), công nghệ cao, hạ tầng số, năng lượng sạch và logistics thông minh từ châu Âu. Cùng với ưu đãi, chất lượng phục vụ doanh nghiệp có ý nghĩa quan trọng đối với quyết định đầu tư, Sở Công Thương cam kết phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng và các cơ quan hữu quan để đồng hành, hướng dẫn thủ tục, hỗ trợ tiếp cận thông tin và tháo gỡ khó khăn nhanh chóng cho các nhà đầu tư.

Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố nhấn mạnh, Hải Phòng mong muốn thúc đẩy hợp tác với châu Âu trong những lĩnh vực cụ thể. Nhằm hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững, Hải Phòng kêu gọi các nhà đầu tư, tập đoàn EU hợp tác trên các lĩnh vực trọng tâm, gồm: Hạ tầng cảng biển và logistics xanh, trong đó kêu gọi đầu tư hoàn thiện các bến tiếp theo tại cảng Lạch Huyện, phát triển cảng Nam Đồ Sơn và các trung tâm logistics thế hệ mới, ứng dụng công nghệ quản lý cảng hiện đại nhằm giảm chi phí, tiết kiệm năng lượng và kiểm soát phát thải; Công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, trong đó tập trung thu hút các dự án sản xuất điện tử, linh kiện ô tô, bán dẫn, tự động hóa và vật liệu mới, đồng thời tăng cường kết nối chuỗi cung ứng giữa doanh nghiệp EU với nhà cung ứng địa phương thông qua các đơn hàng cụ thể, gắn liền với chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực; Phát triển khu công nghiệp sinh thái và chuyển đổi xanh trong sản xuất, Hải Phòng mong muốn các đối tác châu Âu nghiên cứu đầu tư hạ tầng khu công nghiệp, cung cấp giải pháp sử dụng năng lượng hiệu quả, tái sử dụng nước và tuần hoàn nguyên liệu. Sự tham gia của các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và đơn vị tư vấn sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực và lựa chọn phương án chuyển đổi phù hợp. Bên cạnh đó, thành phố kêu gọi đầu tư vào nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, chế biến sâu và hệ thống kho lạnh, bảo quản sau thu hoạch.

Để các định hướng hợp tác sớm được hiện thực hoá thành những dự án cụ thể, Phó Giám đốc Sở Công Thương thành phố đề xuất Bộ Công Thương, Phái đoàn EU và các hiệp hội doanh nghiệp hỗ trợ kết nối theo từng lĩnh vực, từng dự án; tạo điều kiện để doanh nghiệp châu Âu khảo sát tại Hải Phòng và trao đổi trực tiếp với cơ quan đầu mối, chủ đầu tư hạ tầng và doanh nghiệp địa phương; đồng thời triển khai các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp về tiêu chuẩn kỹ thuật, quản lý chất lượng, đo lường phát thải và truy xuất nguồn gốc. Các hoạt động này cần gắn với nhu cầu mua hàng cụ thể, đồng thời hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng Hiệp định EVFTA, thực hiện đúng quy tắc xuất xứ và các yêu cầu của thị trường EU.

Lãnh đạo Sở Công Thương thành phố khẳng định với tinh thần chủ động, cầu thị và quyết tâm cao, Hải Phòng luôn sẵn sàng chào đón các nhà đầu tư và doanh nghiệp châu Âu đến khảo sát, hợp tác và cùng phát triển. Sở Công Thương làm đầu mối phối hợp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, hỗ trợ kết nối doanh nghiệp và trao đổi thông tin với các đối tác./.