Lấy lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm trong chính sách nuôi con nuôi

Tham gia thảo luận, đại biểu Cà Thị Thắm cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Nuôi con nuôi nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm tốt hơn quyền trẻ em. Đồng thời, đại biểu đề xuất ba nhóm nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện trong dự thảo Luật.

Về sự đồng ý cho làm con nuôi tại Điều 20, đại biểu đồng tình với quy định xem xét ý kiến, nguyện vọng, tình cảm và thái độ của trẻ, cũng như việc giảm độ tuổi phải có sự đồng ý của trẻ từ đủ 9 tuổi xuống còn 7 tuổi. Tuy nhiên đại biểu đề nghị quy định cụ thể hơn cách thức lấy ý kiến, bảo đảm trẻ được giải thích đầy đủ, tự nguyện bày tỏ nguyện vọng, không chịu tác động hoặc áp lực.

Đặc biệt, đối với trẻ em 7 tuổi, nhất là trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đại biểu cho rằng cần có phương pháp đánh giá phù hợp với độ tuổi và mức độ trưởng thành, bảo đảm tiếng nói của trẻ được tôn trọng thực chất.

Quang cảnh kỳ họp.

Đối với cơ chế bảo vệ con nuôi sau khi giao nhận tại Điều 22, đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm của các cơ quan có thẩm quyền trong việc phát hiện, xử lý những trường hợp trẻ bị ngược đãi, xâm hại, thiếu sự chăm sóc hoặc gặp khó khăn trong quá trình hòa nhập với gia đình mới. Cần xác định rõ đầu mối tiếp nhận thông tin, trách nhiệm phối hợp và các biện pháp can thiệp kịp thời.

Theo đại biểu, việc theo dõi tình hình phát triển của con nuôi không nên chỉ dừng ở tiếp nhận báo cáo định kỳ mà cần hướng đến hỗ trợ và bảo vệ trẻ khi phát sinh vấn đề.

Liên quan đến căn cứ chấm dứt việc nuôi con nuôi tại Điều 27, đại biểu đề nghị làm rõ trường hợp một người trong cặp vợ chồng không còn khả năng chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ nhưng người còn lại vẫn có đủ điều kiện và nguyện vọng tiếp tục thực hiện trách nhiệm của cha mẹ nuôi. Việc chấm dứt quan hệ nuôi con nuôi không nên trở thành hệ quả đương nhiên trong những trường hợp này.

Một nội dung khác được đại biểu đặc biệt quan tâm là trách nhiệm bảo vệ nguồn gốc, ngôn ngữ và bản sắc văn hóa của trẻ em được nhận làm con nuôi.

Đại biểu Cà Thị Thắm cơ bản tán thành với sự cần thiết sửa đổi Luật Nuôi con nuôi nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, bảo đảm tốt hơn quyền trẻ em.

Tại Điều 25, đại biểu đề nghị bổ sung trách nhiệm hỗ trợ cha mẹ nuôi trong quá trình con nuôi hòa nhập với gia đình; hướng dẫn cha mẹ nuôi tôn trọng nguồn gốc, ngôn ngữ và bản sắc văn hóa của trẻ, phù hợp với độ tuổi, nguyện vọng và lợi ích tốt nhất của trẻ em.

Theo đại biểu, quy định này sẽ góp phần chuyển yêu cầu về hiểu biết văn hóa từ tiêu chí cấp phép thành trách nhiệm hỗ trợ thực tế, bảo đảm việc giữ gìn bản sắc của trẻ được quan tâm trong suốt quá trình hòa nhập với gia đình mới.

Kết thúc phát biểu, đại biểu Cà Thị Thắm nhấn mạnh, mọi quy định về nuôi con nuôi phải lấy lợi ích tốt nhất của trẻ em làm trung tâm; vừa tạo điều kiện để trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được sống trong môi trường gia đình, vừa thiết lập cơ chế bảo vệ đủ chặt chẽ nhằm bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ trong suốt quá trình nuôi dưỡng.