Phó Thủ tướng: Tăng trưởng cả năm 10% là thách thức lớn nhưng không phải bất khả thi

Sáng 31/10, trong phiên thảo luận tại hội trường về kinh tế-xã hội, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm liên quan mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao và bền vững; phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công; kiểm soát lạm phát.

Về tăng trưởng kinh tế, Phó Thủ tướng cho biết, năm 2026, kinh tế Việt Nam chịu nhiều tác động bất lợi từ tình hình thế giới, đặc biệt là xung đột địa chính trị, giá dầu tăng cao và các biện pháp thuế quan của Mỹ. Mặc dù vậy, tăng trưởng GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01%, đưa Việt Nam vào nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao nhất thế giới.

Theo Phó Thủ tướng, cùng với thúc đẩy tăng trưởng, Chính phủ đã triển khai các chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, khoảng 360 nghìn tỷ đồng được dành cho các chính sách hỗ trợ về thuế, phí; hơn 200 nghìn tỷ đồng thực hiện các chương trình an sinh xã hội trong 9 tháng, bao gồm y tế, giáo dục.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cả năm 10%, GDP quý IV cần tăng 12,5%. Phó Thủ tướng nhìn nhận đây là thách thức rất lớn nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn dư địa và động lực tăng trưởng.

Trong những tháng cuối năm, Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục đầu tư, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh.

Đồng thời, tiếp tục phát huy các động lực tăng trưởng là đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững, đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng; tập trung hỗ trợ các địa phương, nhất là các cực tăng trưởng, hoàn thành mục tiêu đề ra.

Đối với phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh vai trò của nguồn vốn này trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội.

Theo Phó Thủ tướng, trong tổng nguồn vốn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng được Quốc hội phê chuẩn tại Nghị quyết số 27/2026/QH16, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ khoảng 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92%. Trong đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ, giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước.

Đối với phần vốn còn lại, Chính phủ dự kiến bố trí 103 nghìn tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57; 194 nghìn tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng. Khoảng 890 nghìn tỷ đồng đã có phương án phân bổ, đang chờ các bộ, ngành, địa phương hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư.

Về tiến độ giải ngân, đến cuối tháng 9/2026, cả nước giải ngân đạt 63% kế hoạch, tăng 203 nghìn tỷ đồng so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, số vốn giải ngân đã vượt 720 nghìn tỷ đồng, đạt trên 75% kế hoạch.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ, một số bộ, ngành, địa phương vẫn có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu; 8 địa phương có số vốn tạm ứng tương đối lớn. Một phần nguyên nhân xuất phát từ đặc thù 2026 là năm đầu triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn, khi nhiều dự án khởi công mới phải thực hiện tạm ứng vốn.

Chính phủ đang tập trung chỉ đạo giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công. Theo tính toán được Phó Thủ tướng nêu, nếu hoàn thành mục tiêu này sẽ đóng góp khoảng 2,5 điểm phần trăm vào tăng trưởng quý IV và khoảng 1,7 điểm phần trăm vào tăng trưởng kinh tế cả năm.

Liên quan kiểm soát lạm phát, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp nhằm hạn chế tác động của biến động giá cả thế giới, nhất là giá năng lượng, để thực hiện mục tiêu lạm phát 4,5% được Quốc hội đặt ra.

Các giải pháp gồm tạm ứng ngân sách cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế, phí đối với xăng dầu; tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026 và điều hành theo hướng ổn định giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý.

Theo đó, từ đầu năm đến nay, Chính phủ đã dành khoảng 64 nghìn tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm 2026, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% xuống 0%.

Đáng chú ý, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết giảm tối đa chi phí, hướng tới giảm giá bán lẻ điện khoảng 2% trong thời gian từ nay đến hết ngày 31/3/2027.

Phó Thủ tướng cho biết, việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng và giảm giá điện dự kiến tạo thêm dư địa khoảng 0,07 điểm phần trăm để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đề ra.

Bên cạnh đó, Chính phủ tiếp tục phối hợp các chính sách tài khóa, tiền tệ và quản lý giá, đồng thời thực hiện hiệu quả những chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.