KPI - Bước chuyển mới trong quản trị công vụ ở Lào Cai

Chuyển đổi số thúc đẩy sự phát triển

Nhiều năm qua, công tác đánh giá cán bộ, công chức, viên chức ở nhiều nơi đã có chuyển biến tích cực, song vẫn còn không ít biểu hiện hình thức. Không ít trường hợp, tỷ lệ hoàn thành tốt nhiệm vụ luôn ở mức rất cao nhưng hiệu quả giải quyết công việc, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp hay tiến độ thực hiện nhiệm vụ lại chưa thật sự tương xứng. Những nhận xét mang tính định tính đôi khi vẫn chịu tác động của cảm tính, nể nang hoặc thiếu căn cứ để lượng hóa mức độ đóng góp của từng cá nhân.

Kế hoạch 60-KH/TU đã nhận diện rõ vấn đề đó khi yêu cầu việc xây dựng và áp dụng KPI phải khắc phục triệt để tình trạng đánh giá hình thức, cảm tính, nể nang, cào bằng, đồng thời kết hợp hài hòa giữa đánh giá định lượng và đánh giá về phẩm chất chính trị, đạo đức, tinh thần trách nhiệm của cán bộ. Đây chính là điểm cốt lõi tạo nên sự khác biệt của phương thức đánh giá mới.

Điều đáng chú ý là Lào Cai không tiếp cận KPI như một phần mềm chấm điểm đơn thuần. Để có thể đánh giá chính xác, tỉnh xây dựng cả một hệ thống nền tảng gồm vị trí việc làm, danh mục sản phẩm công việc chuẩn, bộ tiêu chí đánh giá, hạ tầng số và cơ sở dữ liệu đồng bộ. Mỗi nhiệm vụ đều phải gắn với sản phẩm đầu ra cụ thể, có khả năng đo lường và quy đổi thành các chỉ số rõ ràng. Cách làm này cho thấy tư duy quản trị hiện đại: muốn đánh giá đúng thì trước hết phải xác định đúng việc, đúng người và đúng kết quả cần đạt được.

Không dừng lại ở việc đổi mới phương pháp đánh giá, Kế hoạch còn xác định rõ kết quả KPI sẽ trở thành căn cứ quan trọng trong toàn bộ quy trình công tác cán bộ, từ quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng đến bố trí, sử dụng, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chính sách cán bộ. Điều đó đồng nghĩa với việc giá trị của mỗi cán bộ sẽ ngày càng được khẳng định bằng hiệu quả thực hiện nhiệm vụ, bằng những sản phẩm cụ thể, thay vì chỉ dựa trên các bản nhận xét định tính.

Đối với một tỉnh miền núi, biên giới như Lào Cai, yêu cầu này càng có ý nghĩa đặc biệt. Những năm gần đây, tỉnh đang quyết liệt thực hiện chuyển đổi số, cải cách hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Muốn bộ máy vận hành thông suốt thì mỗi khâu công việc đều cần được lượng hóa, mỗi nhiệm vụ đều phải có người chịu trách nhiệm và mỗi kết quả đều cần được ghi nhận bằng dữ liệu. KPI chính là công cụ để hiện thực hóa yêu cầu đó.

Lộ trình triển khai của tỉnh cũng cho thấy cách làm bài bản và thận trọng. Thay vì áp dụng đại trà ngay từ đầu, Lào Cai tiến hành hoàn thiện hệ thống tiêu chí, xây dựng phần mềm, tổ chức thí điểm tại một số cơ quan, đơn vị trước khi triển khai đồng bộ trên phạm vi toàn tỉnh. Đây là cách tiếp cận phù hợp đối với một nội dung mới, vừa bảo đảm tính khả thi, vừa tạo điều kiện hoàn thiện mô hình qua thực tiễn.

Tất nhiên, xây dựng KPI chưa bao giờ là công việc dễ dàng. Khó nhất không nằm ở công nghệ hay phần mềm mà ở việc xây dựng được những tiêu chí đủ khách quan, phản ánh đúng tính chất công việc của từng vị trí, từng ngành, từng cấp. Nếu danh mục sản phẩm đầu ra chưa rõ ràng hoặc tiêu chí được xây dựng theo hướng dễ dãi thì những con số thu được cũng khó phản ánh đúng hiệu quả thực chất. Chính vì vậy, việc rà soát vị trí việc làm, chuẩn hóa sản phẩm công việc và hoàn thiện bộ tiêu chí được xem là nền tảng quyết định sự thành công của toàn bộ hệ thống.

Một thách thức khác là thay đổi tư duy của đội ngũ cán bộ. Quản trị bằng dữ liệu đồng nghĩa với việc mọi kết quả đều được ghi nhận khách quan. Những nhiệm vụ hoàn thành đúng tiến độ sẽ được phản ánh rõ ràng; những tồn tại, chậm trễ hay hạn chế cũng không còn dễ bị che lấp bởi các bản nhận xét chung chung. Điều đó đòi hỏi người đứng đầu phải thực sự công tâm, khách quan và đủ bản lĩnh để sử dụng kết quả KPI như căn cứ quan trọng trong lãnh đạo, điều hành.

Suy cho cùng, giá trị lớn nhất của Kế hoạch 60-KH/TU không chỉ là đưa thêm một công cụ quản lý vào hoạt động của bộ máy. Điều quan trọng hơn là tạo lập một phương thức quản trị mới, trong đó hiệu quả công việc được đo bằng sản phẩm cụ thể, trách nhiệm được lượng hóa bằng dữ liệu và kết quả thực hiện nhiệm vụ trở thành thước đo khách quan đối với mỗi tập thể, cá nhân.

KPI sẽ tạo động lực thúc đẩy cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Với Lào Cai, đây không chỉ là một kế hoạch đổi mới công tác đánh giá cán bộ, mà còn là bước chuyển quan trọng trong xây dựng nền công vụ hiện đại, minh bạch, chuyên nghiệp và lấy hiệu quả phục vụ người dân làm trung tâm.