Lào Cai: Lan tỏa phong trào học tập suốt đời, xây dựng xã hội học tập bền vững

Triển khai Đề án trong bối cảnh thực hiện hợp nhất tỉnh Lào Cai và Yên Bái từ ngày 01/7/2025 và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh đã kịp thời kiện toàn bộ máy chỉ đạo, bảo đảm sự liên tục, thống nhất trong tổ chức thực hiện.

UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 992/QĐ-UBND ngày 26/8/2025 thành lập Ban Chỉ đạo phổ cập giáo dục, xóa mù chữ - xây dựng xã hội học tập cấp tỉnh; 99/99 xã, phường thành lập Ban Chỉ đạo và kiện toàn Trung tâm học tập cộng đồng theo quy định. Công tác phối hợp giữa ngành Giáo dục và Đào tạo với Mặt trận Tổ quốc, Hội Khuyến học và các đoàn thể được tăng cường, tạo nền tảng vững chắc để triển khai đồng bộ các mục tiêu của Đề án.

Toàn tỉnh hiện có trên 491 nghìn hội viên khuyến học (chiếm 27,3% dân số), với 3.728 chi hội và 1.747 ban khuyến học, góp phần lan tỏa phong trào học tập suốt đời sâu rộng trong cộng đồng.

Công tác phổ cập giáo dục tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng

Đến cuối năm 2025, 99/99 xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2; tỷ lệ người từ 15-35 tuổi biết chữ mức độ 2 đạt 98,8%; tỷ lệ người biết chữ mức độ 2 trong độ tuổi 15-60 đạt 95%. Tỉnh đang duy trì 71 lớp xóa mù chữ với 1.578 học viên, bảo đảm huy động đủ giáo viên đạt chuẩn tham gia giảng dạy, thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ người học.

Công tác phổ cập giáo dục tiếp tục được củng cố và nâng cao chất lượng. 100% xã, phường đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học mức độ 3 và phổ cập giáo dục THCS mức độ 2; 46/99 xã đạt chuẩn phổ cập giáo dục THCS mức độ 3.

Những kết quả này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với một tỉnh miền núi, biên giới, có trên 61% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn.

Giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh có 27 cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Đã tuyển sinh, đào tạo 162.274 người, trong đó trình độ cao đẳng 14.679 người; trung cấp 31.040 người; sơ cấp và đào tạo dưới 3 tháng 116.555 người. Tỷ lệ lao động qua đào tạo ước đạt 70%, trong đó 25,3% có văn bằng, chứng chỉ; tỷ lệ lao động là người dân tộc thiểu số qua đào tạo đạt khoảng 45%.

Tỷ lệ dân số từ 15 tuổi trở lên được đào tạo trình độ chuyên môn kỹ thuật đạt 47,8%; trong đó, dân số có trình độ đại học trở lên đạt 11,3%. Số người trong độ tuổi lao động được trang bị năng lực thông tin đạt 64,7%; được trang bị kỹ năng sống đạt 70%.

Việc gắn đào tạo nghề với nhu cầu thị trường lao động, phát triển du lịch cộng đồng, nông nghiệp hàng hóa, kinh tế cửa khẩu… đã góp phần thiết thực nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống Nhân dân.

Các mô hình học tập tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng

Phong trào xây dựng các mô hình học tập tiếp tục phát triển cả về số lượng và chất lượng. Toàn tỉnh hiện có 303.660 gia đình đạt “Gia đình học tập” (trên 71%); 1.177 dòng họ đạt “Dòng họ học tập” (trên 60%); 2.396 cộng đồng thôn, tổ dân phố đạt “Cộng đồng học tập” (trên 83%); 1.669 đơn vị đạt “Đơn vị học tập” (98%); 547.468 công dân đạt danh hiệu “Công dân học tập” (56%).

100% cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp triển khai hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trên môi trường số. Các trung tâm học tập cộng đồng từng bước ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và tổ chức hoạt động giáo dục, góp phần mở rộng cơ hội học tập mọi lúc, mọi nơi cho người dân.

Nhiều mô hình học tập gắn với chuyển đổi số, dạy tiếng Anh giao tiếp phục vụ du lịch cộng đồng, dạy tiếng nói, chữ viết dân tộc thiểu số… đã góp phần bảo tồn văn hóa và nâng cao năng lực hội nhập.

100% cơ sở giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp triển khai hoạt động quản lý, giảng dạy và học tập trên môi trường số

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc xây dựng xã hội học tập ở một số địa phương còn chưa đồng đều; hoạt động của một số trung tâm học tập cộng đồng hiệu quả chưa cao; nguồn lực cho công tác khuyến học còn hạn chế, nhất là tại vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn. Việc huy động quỹ khuyến học ở một số nơi còn gặp khó khăn; một bộ phận người dân còn phải ưu tiên sinh kế trước mắt nên việc tham gia học tập thường xuyên chưa thực sự bền vững.

Bước sang giai đoạn 2026-2030, tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục thực hiện hiệu quả các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, các Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng xã hội học tập, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Tập trung củng cố, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ban Chỉ đạo các cấp; phân công rõ trách nhiệm từng ngành, từng địa phương; tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện mục tiêu phổ cập giáo dục, xóa mù chữ và xây dựng xã hội học tập. Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về học tập suốt đời; phát huy truyền thống hiếu học, khơi dậy nhu cầu học tập trong mọi tầng lớp Nhân dân. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục; ưu tiên vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới, vùng đặc biệt khó khăn; thực hiện đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ người học.

Tập trung nâng cao chất lượng các mô hình “Công dân học tập”, “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng/Đơn vị học tập”; phấn đấu đạt và vượt các chỉ tiêu đã đề ra, trong đó duy trì 100% xã, phường đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2, phổ cập giáo dục các cấp theo quy định; nâng tỷ lệ xã đạt chuẩn phổ cập THCS mức độ 3 lên 75%.

Tập trung nâng cao chất lượng các mô hình “Công dân học tập”, “Gia đình học tập”, “Dòng họ học tập”, “Cộng đồng/Đơn vị học tập”

Tăng cường chuyển đổi số trong giáo dục và khuyến học; xây dựng kho học liệu số, nền tảng học tập mở, tạo điều kiện để người dân học tập với chi phí thấp hoặc miễn phí. Huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân trong và ngoài tỉnh; phát huy vai trò nòng cốt của Hội Khuyến học trong kết nối nguồn lực xã hội… tạo sự đồng thuận của Nhân dân và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đẩy mạnh phong trào xây dựng xã hội học tập trên địa bàn tỉnh Lào Cai, góp phần hình thành một xã hội học tập thực chất, bền vững, nơi mỗi người dân đều có cơ hội học tập suốt đời, đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh và bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.