Nâng cao trách nhiệm trong công tác bảo vệ môi trường

Thực hiện Nghị quyết số 10-NQ/TU (ngày 26/9/2022) của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước giai đoạn 2022-2030, tỉnh Quảng Ninh đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Trong giai đoạn mới, tỉnh tiếp tục đặt ra những yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn trong công tác bảo vệ môi trường, hướng tới quản trị môi trường hiện đại, chủ động và bền vững.

Xe quét đường hút bụi được duy trì tại phường Hồng Gai.

Nghị quyết số 10-NQ/TU ban hành trong bối cảnh Quảng Ninh đứng trước nhiều sức ép về môi trường do quá trình đô thị hóa nhanh, phát triển công nghiệp, dịch vụ quy mô lớn và gia tăng dân số cơ học. Triển khai đồng bộ Nghị quyết số 10-NQ/TU, công tác bảo vệ môi trường (BVMT) của tỉnh đã có bước chuyển rõ nét. Hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành về BVMT được rà soát, hoàn thiện theo hướng đồng bộ, phân định rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành. Công tác phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát về môi trường được thực hiện quyết liệt, từng bước khắc phục tình trạng buông lỏng quản lý ở cơ sở.

Đáng chú ý, đến hết năm 2025, 100% khu công nghiệp đang hoạt động trên địa bàn tỉnh có hệ thống xử lý nước thải tập trung đạt quy chuẩn; trên 98% chất thải rắn sinh hoạt khu vực đô thị được thu gom, xử lý; chất thải rắn sinh hoạt khu vực nông thôn đạt trên 90%. Các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm cao được đưa vào diện giám sát đặc biệt, có hệ thống quan trắc môi trường tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan quản lý.

Công tác BVMT biển, ven bờ cũng có nhiều chuyển biến tích cực. 3 năm qua, đã có hằng trăm đợt ra quân làm sạch môi trường biển được tổ chức; tình trạng xả thải tự phát tại các vịnh, bãi triều, khu nuôi trồng thủy sản từng bước được kiểm soát; chất lượng môi trường nước tại các khu vực trọng điểm du lịch, như Vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long cơ bản được giữ ổn định.

Quan trọng hơn, nhận thức và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, doanh nghiệp và người dân về BVMT được nâng lên rõ rệt. Nhiều mô hình phân loại rác tại nguồn, khu dân cư “xanh – sạch – đẹp” được duy trì thường xuyên, chuyển dần từ phong trào sang hành động tự giác.

Bên cạnh kết quả đạt được, thực tiễn cho thấy áp lực BVMT đối với tỉnh vẫn rất lớn khi quá trình phát triển hạ tầng, công nghiệp, đô thị tiếp tục gia tăng; nguy cơ ô nhiễm đất, nước, không khí ở một số khu vực còn tiềm ẩn và tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng khó lường... trong khi nguồn lực đầu tư cho BVMT chưa tương xứng với yêu cầu thực tế.

Đồng chí Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra công tác xử lý nước thải mỏ tại khai trường Công ty CP than Hà Lầm.

Ngày 12/12/2025, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh đã ban hành Kết luận số 06-KL/TU về việc tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với biến đổi khí hậu, đảm bảo an ninh nguồn nước giai đoạn 2022-2030. Qua đó, nhằm định hướng lại tư duy và phương thức quản lý môi trường cho giai đoạn phát triển mới.

Kết luận số 06-KL/TU khẳng định rõ, BVMT là tiêu chí nền tảng của phát triển bền vững, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế - đây tiếp tục là nguyên tắc xuyên suốt trong thẩm định, lựa chọn và triển khai các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài nguyên, BVMT gắn trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được chuyển mạnh từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, tập trung vào hiệu quả thực chất.

Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030: 100% nước thải tại các khu đô thị tập trung, khu công nghiệp được xử lý đạt chuẩn; thu hút ít nhất 2 dự án xử lý rác thải sinh hoạt kết hợp phát điện… Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng KHCN, chuyển đổi số trong quản lý môi trường, xây dựng hệ thống dữ liệu tài nguyên – môi trường đồng bộ, liên thông, phục vụ giám sát, dự báo và ra quyết định kịp thời; từng bước nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cảnh báo thiên tai, giám sát môi trường.

Đối với lĩnh vực khoáng sản và vật liệu xây dựng, tỉnh yêu cầu rà soát, bổ sung quy hoạch mỏ, giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu san lấp; khuyến khích sử dụng đất đá thải mỏ theo mô hình kinh tế tuần hoàn; có lộ trình di dời, chấm dứt hoạt động các cơ sở xi măng, nhiệt điện gây nguy cơ ô nhiễm tại khu vực tiếp giáp vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long.

Trong phòng, chống thiên tai và ứng phó biến đổi khí hậu, tỉnh nhấn mạnh phương châm “3 trước, 4 tại chỗ”, tăng cường dự báo sớm, đầu tư nâng cấp các công trình phòng chống thiên tai, đảm bảo an ninh nguồn nước cho các khu kinh tế, đô thị lớn, nhất là khu vực ven biển.

Đặc biệt, tỉnh cũng đặt ra yêu cầu xây dựng văn hóa BVMT, coi người dân và doanh nghiệp vừa là chủ thể thực hiện, vừa là đối tượng thụ hưởng. Các cơ chế xã hội hóa, huy động nguồn lực ngoài ngân sách cho BVMT tiếp tục hoàn thiện, tạo dư địa cho các sáng kiến xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh phát triển.

Đồng chí Nguyễn Văn Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh cho biết: Thực hiện Nghị quyết số 10 đã tạo nền móng quan trọng, giúp công tác BVMT của Quảng Ninh chuyển từ “bị động xử lý” sang “chủ động kiểm soát”. Trên nền tảng đó, Kết luận số 06-KL/TU thể hiện quyết tâm chính trị cao của tỉnh trong việc nâng chuẩn quản lý môi trường, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh nhưng bền vững. Đây không chỉ là sự tiếp nối về chủ trương, mà là định hướng chiến lược để Quảng Ninh tiếp tục giữ vững vai trò địa phương đi đầu cả nước trong BVMT, bảo vệ tài nguyên và nâng cao chất lượng sống cho nhân dân trong giai đoạn phát triển mới.