Số hóa dữ liệu quản lý chăn nuôi hiện đại

Tháng 8/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chọn Quảng Ninh là một trong 3 địa phương triển khai thí điểm kê khai hoạt động chăn nuôi, cấp mã số định danh cơ sở trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về chăn nuôi và thú y. Hiện thành phố tập trung chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp, đẩy nhanh tiến độ kê khai, chuẩn hóa thông tin, quyết tâm xây dựng cơ sở dữ liệu chăn nuôi đầy đủ, chính xác, thống nhất, tạo nền tảng cho quản lý hiện đại và phát triển chăn nuôi bền vững.

Trang trại chăn nuôi gà của anh Hoàng Văn Mạnh (khu phố Vân Giang, phường Đông Triều).

Thành phố Quảng Ninh hiện có gần 20.300 cơ sở chăn nuôi nông hộ, 1.244 trang trại theo quy mô của Luật Chăn nuôi, 4 doanh nghiệp chăn nuôi lớn và 60 hợp tác xã có hoạt động chăn nuôi. Trong đó, khoảng 90% cơ sở thuộc hình thức chăn nuôi nhỏ lẻ, nông hộ. Đáng chú ý, thông tin về chủ cơ sở, địa điểm sản xuất, quy mô đàn, loại vật nuôi thường xuyên biến động, trong khi các cơ sở nằm phân tán. Điều này khiến việc thống kê, cập nhật và nắm bắt chính xác tình hình chăn nuôi gặp không ít khó khăn nếu thiếu một hệ thống dữ liệu được quản lý thống nhất.

Quy mô đàn vật nuôi và sản lượng chăn nuôi đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản lý. Thực tế, đến tháng 9/2026, tổng đàn vật nuôi của thành phố đạt hơn 6 triệu con (tăng 1,3% so với cùng kỳ năm 2025). Trong đó, đàn lợn đạt trên 350.200 con, đàn gia cầm đạt hơn 5,66 triệu con. Sản lượng thịt hơi xuất chuồng các loại trong 9 tháng đạt khoảng 80.000 tấn (tăng 2,64% so với cùng kỳ năm 2025).

Từ yêu cầu thực tiễn đó, Quảng Ninh xác định việc kê khai hoạt động chăn nuôi, cấp mã số định danh cơ sở là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm đổi mới phương thức quản lý ngành. Đặc biệt, việc được lựa chọn là một trong 3 địa phương triển khai thí điểm kê khai hoạt động chăn nuôi trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về Chăn nuôi và Thú y trong năm 2026 là điều kiện để thành phố rà soát toàn diện thực trạng chăn nuôi, hoàn thiện quy trình thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu trên thực tế.

Để triển khai nhiệm vụ, tháng 7/2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 327/KH-UBND (ngày 14/7/2026) về kê khai hoạt động chăn nuôi giai đoạn 2026-2030, đồng thời chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương phối hợp thực hiện. Sở NN&MT giao Chi cục Chăn nuôi và Thú y trực tiếp tham mưu, hướng dẫn chuyên môn, tổ chức rà soát, thu thập, chuẩn hóa thông tin và theo dõi tiến độ. Chi cục đã thành lập Tổ xây dựng, quản lý, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu để thực hiện các nhiệm vụ từ hướng dẫn kê khai, cấp mã số định danh đến kiểm tra, đối soát dữ liệu, hỗ trợ kỹ thuật cho cán bộ đầu mối tại các địa phương.

Cùng với việc tổ chức bộ máy, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tổ chức 5 lớp tập huấn, hướng dẫn trực tiếp cho 54 cán bộ đầu mối, quản trị hệ thống. Đồng thời, đã bước đầu triển khai kê khai, cập nhật và cấp mã số định danh cho 672 cơ sở được lựa chọn (đạt 60% kế hoạch thí điểm).

Theo lộ trình, trong quý IV/2026, ngành Nông nghiệp hoàn thành cấp mã số định danh cho 1.120 cơ sở, ưu tiên các trang trại quy mô lớn, vừa và nhỏ đang hoạt động ổn định, có thông tin tương đối đầy đủ và khả năng phối hợp kê khai. Năm 2027, việc cấp mã tiếp tục được mở rộng đến các cơ sở chăn nuôi nông hộ, trước mắt tập trung vào nhóm có hoạt động xuất bán sản phẩm.

Quá trình thực hiện được triển khai theo các bước từ rà soát cơ sở, điều tra thu thập thông tin, tập huấn, hướng dẫn thực hành đến kê khai, cấp mã số, kiểm tra, đối soát và hoàn thiện dữ liệu. Trong đó, yêu cầu được đặt ra là bảo đảm thông tin chính xác, hạn chế trùng lặp, thiếu sót; coi chất lượng dữ liệu là trọng tâm, không chạy theo số lượng mã được cấp.

Việc xây dựng dữ liệu chăn nuôi sẽ giúp thống kê đàn vật nuôi, theo dõi biến động sản xuất, khoanh vùng và kiểm soát dịch bệnh.

Tuy nhiên, thực tế quá trình xây dựng dữ liệu chăn nuôi của thành phố vẫn còn một số khó khăn. Thông tin tại các cơ sở thường xuyên biến động, nhiều trường dữ liệu cần tiếp tục kiểm tra, đối chiếu trước khi cập nhật chính thức. Trong khi đội ngũ cán bộ thực hiện ở cấp thành phố và địa phương phần lớn kiêm nhiệm, phải đồng thời đảm nhận nhiều nhiệm vụ chuyên môn khác. Một số vướng mắc về tài khoản, quy trình cấp và điều chỉnh mã số, đồng bộ dữ liệu, kết nối thông tin phục vụ vận chuyển, kiểm dịch cũng cần được hướng dẫn thống nhất. Đặc biệt, việc xác nhận tài khoản qua gmail gây khó khăn cho một bộ phận người sử dụng, ảnh hưởng đến tiến độ kê khai và cập nhật thông tin.

Bà Chu Thị Thu Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN&MT), cho biết: Chi cục phối hợp với các đơn vị chuyên môn, đơn vị cung cấp phần mềm để hỗ trợ kỹ thuật, tháo gỡ vướng mắc trong quá trình vận hành hệ thống. Công tác kiểm tra, đối soát cũng được chú trọng, nhất là đối với những trường hợp cơ sở thay đổi chủ, địa chỉ, quy mô, loại vật nuôi hoặc ngừng hoạt động. Khi được hoàn thiện và cập nhật thường xuyên, cơ sở dữ liệu chăn nuôi trở thành công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý nắm chắc số lượng, quy mô, địa điểm và tình hình hoạt động của từng cơ sở. Việc thống kê đàn vật nuôi, theo dõi biến động sản xuất, khoanh vùng và kiểm soát dịch bệnh, quản lý vận chuyển, kiểm dịch sẽ có cơ sở thông tin đầy đủ hơn. Đây cũng là tiền đề để kết nối dữ liệu giữa các khâu quản lý, phục vụ truy xuất nguồn gốc, nâng cao tính minh bạch của sản phẩm chăn nuôi.