Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La thảo luận tại Tổ

Phát biểu thảo luận, đại biểu Hoàng Văn Nghiệm, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Sơn La bày tỏ sự nhất trí cao với các tờ trình, báo cáo thẩm tra đối với nội dung thảo luận tại tổ; đề nghị quan tâm cơ chế hỗ trợ triển khai dự án cao tốc CT.03 qua địa bàn tỉnh Sơn La; đề nghị tiếp tục rà soát các khu vực, địa bàn và nội dung cụ thể trong cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, bảo đảm tính khả thi và phát huy hiệu quả trong thực tiễn.

Đối với dự án đường cao tốc CT.03 Mộc Châu – Sơn La – Điện Biên, đại biểu nhấn mạnh đây là công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của tỉnh Sơn La và các địa phương khu vực Tây Bắc. Hiện nay, quốc lộ 6 là tuyến giao thông huyết mạch kết nối Sơn La với các tỉnh miền xuôi, tuy nhiên thường xuyên xảy ra sạt lở vào mùa mưa, gây ách tắc, ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, giao thương và phát triển kinh tế - xã hội. Việc đầu tư tuyến cao tốc được nhân dân kỳ vọng sẽ tháo gỡ những điểm nghẽn về giao thông, tạo điều kiện thu hút đầu tư và khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương. Đại biểu cho biết, các nhà đầu tư khi đến khảo sát, tìm hiểu cơ hội đầu tư tại Sơn La đều quan tâm đến thời điểm triển khai tuyến cao tốc. Đây cũng là yếu tố ảnh hưởng đến quyết định đầu tư, bởi hạ tầng giao thông còn hạn chế làm tăng thời gian và chi phí kết nối. Từ thực tế đi lại giữa Hà Nội và Sơn La có thể mất khoảng 6 giờ, đại biểu cho rằng việc sớm hình thành tuyến cao tốc sẽ tạo chuyển biến quan trọng trong kết nối vùng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao khả năng thu hút các nguồn lực đầu tư.

Một trong những vấn đề được đại biểu đặc biệt quan tâm là cơ chế hỗ trợ kinh phí giải phóng mặt bằng. Với chiều dài tuyến qua địa bàn Sơn La khoảng 179 km, nhu cầu kinh phí giải phóng mặt bằng dự kiến rất lớn, trong khi nguồn lực ngân sách đầu tư công của tỉnh còn hạn chế và phải đồng thời bảo đảm nhiều nhiệm vụ phát triển hạ tầng, phòng, chống thiên tai và các công trình thiết yếu khác. Vì vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ và các cơ quan liên quan xem xét cơ chế hỗ trợ, bố trí nguồn lực phù hợp để địa phương có điều kiện triển khai dự án, tránh tạo áp lực quá lớn lên ngân sách tỉnh. Đại biểu Hoàng Văn Nghiệm đề xuất về cơ chế để lại nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất và hoạt động thu phí liên quan cho địa phương đầu tư phát triển hạ tầng trong một thời gian nhất định và tiếp tục nghiên cứu các cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực phù hợp, nhất là đối với các tỉnh miền núi còn nhiều khó khăn về ngân sách.

Về tiến độ triển khai, tỉnh Sơn La sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan, quyết tâm đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành sớm hơn kế hoạch; chủ động rà soát, lựa chọn phương án hướng tuyến cao tốc nhằm hạn chế chi phí, giảm tác động đến rừng tự nhiên, rừng phòng hộ, rừng đầu nguồn và hạn chế việc di dời nhà ở của người dân; chuẩn bị các phương án tuyên truyền, tái định cư và nguồn vật liệu phục vụ thi công.

Tham gia thảo luận về chủ trương đầu tư các dự án đường cao tốc và cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, đại biểu Quàng Văn Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội bày tỏ sự đồng tình với sự cần thiết triển khai các dự án. Đại biểu cho rằng, đối với các tỉnh miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn như Sơn La, Điện Biên, Lai Châu, việc đầu tư các tuyến cao tốc có ý nghĩa quan trọng trong kết nối giao thông, mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy giao thương giữa các địa phương và khai thác tiềm năng, lợi thế về du lịch, nông nghiệp.

Đại biểu nhấn mạnh, các tuyến cao tốc không chỉ kết nối các trung tâm kinh tế mà còn tạo điều kiện để kết nối từ tuyến cao tốc đến các địa bàn, khu vực có tiềm năng phát triển của địa phương. Khi các tuyến đường được hoàn thành, các tỉnh miền núi Tây Bắc có thêm cơ hội liên kết, nâng cấp hệ thống giao thông, mở rộng giao thương hàng hóa, trong đó có khả năng kết nối với thị trường Trung Quốc. Đại biểu mong muốn các dự án sớm được triển khai, bảo đảm tiến độ và phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội. Về hướng tuyến, đại biểu đề nghị việc nghiên cứu, lựa chọn phương án cần gắn chặt với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, bảo đảm khi tuyến đường đi qua thực sự tạo động lực phát triển và phát huy được lợi thế của khu vực. Đối với các tuyến có địa hình phức tạp, cần tính toán kỹ yếu tố địa chất, địa hình, thiên tai; đồng thời nghiên cứu phương án thiết kế phù hợp, có tính đến khả năng nâng cấp tốc độ khai thác trong tương lai, tránh phát sinh khó khăn khi mở rộng quy mô tuyến đường.

Đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đại biểu cho rằng khối lượng ảnh hưởng của các dự án rất lớn, cần hạn chế tối đa số hộ phải di chuyển; đối với những hộ có nguyện vọng ở lại nơi sinh sống hiện nay và có điều kiện hưởng lợi từ công trình, cần nghiên cứu giải pháp phù hợp. Đồng thời, cần gắn công tác bồi thường, hỗ trợ với chuyển đổi sinh kế, đào tạo nghề và phát triển các sản phẩm hàng hóa có lợi thế tại địa phương, tạo việc làm, thu nhập ổn định cho người dân ngay tại nơi cư trú. Đại biểu cũng đề nghị Trung ương quan tâm bố trí đầy đủ nguồn vốn để triển khai các dự án, nhất là kinh phí giải phóng mặt bằng. Với điều kiện ngân sách còn hạn chế, nếu địa phương phải tự cân đối nguồn vốn đối ứng lớn sẽ ảnh hưởng đến khả năng đầu tư các công trình giao thông khác và thực hiện chính sách an sinh xã hội. Do đó, việc hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cần tính đến đặc thù, điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách của các tỉnh miền núi.

Bên cạnh nguồn lực tài chính, đại biểu lưu ý các địa phương cần chủ động chuẩn bị đội ngũ cán bộ có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện công tác giải phóng mặt bằng; đồng thời tính toán kỹ phương án cung ứng, vận chuyển vật liệu, tổ chức thi công, hạn chế ảnh hưởng đến đất sản xuất, nguồn nước, khu dân cư và môi trường. Đây là những yếu tố cần được chuẩn bị từ sớm để bảo đảm dự án triển khai thuận lợi, đúng tiến độ và không phát sinh những tác động bất lợi kéo dài đối với đời sống người dân.

Đối với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch, đại biểu cơ bản đồng tình với sự cần thiết ban hành Nghị quyết, đồng thời đề nghị tiếp tục rà soát các chính sách để bảo đảm tính đồng bộ với những quy định hiện hành, nhất là chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh và các đối tượng hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Các quy định cần cụ thể, rõ ràng, phù hợp với điều kiện từng vùng, từng nhóm đối tượng, bảo đảm địa phương có thể tổ chức thực hiện hiệu quả, tránh tình trạng chính sách được ban hành nhưng khó triển khai trong thực tế. Đại biểu Quàng Văn Hương đề nghị cân nhắc cách sử dụng cụm từ “sản phẩm du lịch đặc thù” trong dự thảo; theo đó, nên nghiên cứu cách diễn đạt thể hiện rõ hơn tính đặc trưng, tiêu biểu, đặc sắc của cộng đồng và từng vùng miền, qua đó góp phần khai thác đúng tiềm năng, bản sắc văn hóa và lợi thế riêng của mỗi địa phương.