Đào Cam Giá hồi sinh đón Tết

Trải qua hai trận lũ lịch sử vào tháng 9-2024 và tháng 10-2025, nhiều diện tích đào bị ngập sâu trong nước, thiệt hại nặng nề. Tuy vậy, người làng hoa vẫn kiên trì, quyết tâm vực dậy nghề trồng đào đã gắn bó với họ suốt nhiều năm. Với người dân Cam Giá, những gốc đào vừa là kế sinh nhai, vừa là phần ký ức gắn liền với mỗi mùa xuân của làng quê ven sông Cầu.

Người trồng đào Cam Giá (phường Gia Sàng) tuốt lá, chăm sóc vườn cây chuẩn bị vụ Tết 2026.

Không bỏ cuộc

Hình thành và phát triển từ những năm 1990 của thế kỷ trước, làng đào Cam Giá hiện có khoảng 30ha trồng hoa đào phục vụ Tết Nguyên đán hằng năm. Trận lũ tháng 10-2025 tiếp tục giáng đòn nặng nề vào làng nghề khi khoảng 70% diện tích đào bị ngập sâu. Theo ông Phạm Tiến Trường, tổ 5, phường Gia Sàng, mức độ thiệt hại trong đợt lũ năm 2025 nghiêm trọng hơn nhiều so với trận lũ tháng 9-2024.

Nhiều người dân trong làng không khỏi xót xa khi chỉ sau vài ngày nước lũ dâng cao, những khu vườn đào vừa hồi xanh sau hơn một năm chăm sóc đã bị chết hàng loạt. Nhiều gia đình rơi vào cảnh lao đao khi nguồn thu chính bị gián đoạn, đời sống sinh hoạt và chi tiêu trong năm phụ thuộc lớn vào kết quả vụ đào Tết.

Tiếc của, tiếc công sức, song người trồng đào vẫn tự nhủ phải vượt qua giai đoạn khó khăn. Khi nước rút, bà con nhanh chóng bắt tay vào khôi phục vườn hoa, trong đó có những vườn đào đã gắn bó 10-20 năm.

Ông Phạm Văn Phúc, chủ vườn đào Phúc Hoàn, tổ 5, phường Gia Sàng, cho biết nhiều hộ ở các tổ 5, 6, 7 có vườn đào bị ngập sâu, không thể cứu vãn, thiệt hại từ 500-700 triệu đồng, thậm chí có hộ mất trắng tới hàng tỷ đồng. Khó khăn chồng chất nhưng người dân làng đào không bỏ cuộc, vẫn lựa chọn bám nghề như một cách giữ lại sinh kế và truyền thống của địa phương.

Năm trước, nhiều hộ trồng đào Cam Giá phải vay vốn ngân hàng để khôi phục sản xuất, đến nay vẫn chưa trả xong nợ. Dù vậy, họ tiếp tục vay thêm để đầu tư phục hồi những vườn đào bị hư hại. Với tinh thần còn khả năng là còn cố gắng, khoảng 30% diện tích có thể cứu vãn đã được các hộ dồn lực chăm sóc.

Nhiều biện pháp kỹ thuật được áp dụng như: Bơm tiêu úng, dựng lại cây bị bật rễ, phun thuốc chống thối rễ, kích thích ra rễ mới... Mỗi biện pháp đều được người trồng đào cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên kinh nghiệm tích lũy qua nhiều năm gắn bó với nghề và đặc điểm thổ nhưỡng của vùng đất bãi ven sông.

Bên cạnh đó, các hộ dân chủ động dọn dẹp vườn tược, mua cây đào nhỏ về trồng thay thế diện tích cây chết. Không ít hộ lặn lội lên các tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng và những xã vùng cao phía Bắc của tỉnh để tìm mua các gốc đào phai già về ghép phôi, nhân giống.

Dù chi phí đầu tư lớn, mỗi gốc đào già có giá tới hàng triệu đồng, các vườn đào mới khôi phục chưa thể cho thu nhập trong Tết Nguyên đán 2026 nhưng người dân xác định sẽ có thành quả vào Tết năm 2027 nên vẫn kiên trì chăm sóc.

Làng hoa đào hồi sinh

Nhiều hộ trồng đào ở Cam Giá chủ động kích thích cho hoa nở sớm, phục vụ nhu cầu của người chơi hoa.

Sự bền bỉ của những người trồng đào đã được đền đáp khi khoảng 30% diện tích còn lại dần hồi sinh. Len lỏi trong những khu vườn đào đang vào kỳ tuốt lá, bật nụ, chúng tôi cảm nhận rõ tình yêu nghề của người trồng hoa.

Ông Phạm Văn Phúc chia sẻ: Thời điểm này, công việc trong làng rất bận rộn. Gia đình tôi có khoảng 300 cây đào nên ngày nào cũng dậy từ sớm để tuốt lá, chăm cây, bảo đảm hoa nở đúng dịp Tết Nguyên đán 2026, bông đều, sắc thắm.

Trong từng lời nói, ông Phúc thể hiện rõ quyết tâm khôi phục vườn đào sau bão lũ. Theo ông, ngập lụt gây thiệt hại lớn nhưng cũng mang theo phù sa, góp phần bồi đắp cho những vườn đào ven sông Cầu thêm màu mỡ, tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh trưởng trở lại.

Thực tế cho thấy, hiếm năm nào đào Cam Giá sai hoa, nụ mập như năm nay. Dù còn hơn một tháng nữa mới đến Tết Nguyên đán 2026, nhiều người đã tìm về làng đào để chọn cây, đặt tiền giữ hoa. Không khí mua bán, trao đổi diễn ra sớm hơn mọi năm, mang lại niềm phấn chấn cho người trồng đào sau quãng thời gian dài chịu ảnh hưởng bởi thiên tai. Không ít khách sẵn sàng chi hàng chục triệu đồng để sở hữu những cây đào bích thế đẹp, nhiều nụ.

Theo dự kiến, từ sau rằm tháng Chạp, các hộ dân sẽ bắt đầu đưa đào về nhà khách. Đối với nhà hàng, doanh nghiệp, việc lựa chọn và vận chuyển hoa thường diễn ra sớm hơn, ngay từ đầu tháng Chạp, nên công tác chăm sóc, kích hoa đang được người trồng đào tập trung thực hiện.

Do phần lớn diện tích đào phải trồng mới sau ngập lụt, số cây được cứu và cho hoa trong năm nay không nhiều, giá bán có nhỉnh hơn so với các năm trước. Tuy nhiên, người trồng đào Cam Giá cho biết mức giá vẫn được giữ ở mức hợp lý để người dân có điều kiện chơi hoa ngày Tết, đồng thời duy trì đầu ra ổn định cho làng nghề.

Năm nay, thời tiết được đánh giá là thuận lợi cho đào sinh trưởng, không quá rét, cũng không quá ấm, giúp người trồng đào chủ động hơn trong việc điều tiết sinh trưởng, nâng cao chất lượng hoa phục vụ thị trường. Dù vừa trải qua những tháng ngày khắc nghiệt do mưa lũ, người làng hoa vẫn tin tưởng vào tương lai của nghề trồng đào.

Những ngày đầu năm, gió mùa Đông Bắc tràn về mang theo cái rét khá sâu. Ngắm nhìn những đôi nam thanh, nữ tú tạo dáng bên các cành đào cảnh, đào thế cổ thụ được chăm sóc công phu, chúng tôi càng cảm nhận rõ sức sống của làng đào Cam Giá, nơi vẫn mang sắc xuân và niềm vui đến cho nhiều gia đình sau những biến động do thiên tai.