Dựng nghiệp trên núi Mạ Cao

Đàn gà trống thiến khỏe mạnh của gia đình anh Hiếu, chuẩn bị xuất bán dịp Tết Nguyên đán.

Sau nhiều năm làm thuê, năm 2020, anh Hiếu gom góp vốn liếng mua gần 4ha rừng trên đỉnh Mạ Cao. Khi đó, khu đất còn hoang hóa, thiếu điện, nước và hạ tầng. Tuy nhiên, nhận ra điều kiện tự nhiên nơi đây phù hợp để phát triển mô hình nuôi gà thả dưới tán rừng. Học hỏi kinh nghiệm của người Mông nuôi gà trên núi đá, anh Hiếu nhận thấy gà nuôi ở độ cao ít dịch bệnh, thịt săn chắc, thơm ngon hơn. Việc vận động nhiều giúp nâng cao tỷ lệ sống, trong khi thảm thực vật rừng tạo nguồn kháng sinh tự nhiên quý giá cho đàn gà.

Những năm đầu, dựng nhà tạm, làm đường nước và trả nợ mua đất khiến vợ chồng anh Hiếu phải chắt chiu từng khoản. Khi đàn gà phát triển tốt, tiêu thụ ổn định, anh mạnh dạn đầu tư khoảng 300 triệu đồng làm tuyến đường bê tông dài hơn 600m từ chân núi lên trang trại. Từ đó, đỉnh Mạ Cao thực sự thay da đổi thịt. Gần 5.000 con gà thả dưới tán rừng keo luân phiên theo lứa. Gà khỏe, ít bệnh, lông mượt và thịt chắc, thương lái đặt mua dài ngày.

Quá trình nuôi, anh hạn chế sử dụng cám công nghiệp. Ngô tẻ mua về được ngâm mềm để gà dễ tiêu hóa, nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương nên chi phí thấp. Đàn gà được thả với mật độ thưa, không gian rộng để vận động, tận dụng cây cỏ làm nguồn đề kháng tự nhiên. Tán keo che nắng nhưng vẫn bảo đảm độ thoáng, góp phần hạn chế dịch bệnh.

Nuôi gà thả núi mang lại năng suất ổn định và hiệu quả cao. Tỷ lệ sống đạt 90-95%, cân nặng trung bình gà trống 2,5-3kg, gà mái 2kg. Gà thịt bán buôn giá khoảng 70.000 đồng/kg, mỗi lứa 4.000 con, lãi hàng trăm triệu đồng. Nhờ nguồn thu này, vợ chồng anh xây nhà mới, mở rộng vườn bãi và nuôi con cái học hành.

Trong số hàng chục hộ nuôi gà thả vườn ở địa phương, chỉ anh Hiếu chọn hướng đi khác biệt là nuôi gà trống thiến. Với nhiều người, đây là mô hình “kén người” vì thời gian nuôi dài, vốn xoay vòng chậm, rủi ro đầu ra cao. Nhưng anh nhận thấy gà thiến thịt thơm, chắc, ngọt hơn gà thường, được ưa chuộng trong mâm lễ, cỗ Tết. Thời gian nuôi dài nhưng bù lại tỷ lệ sống cao, hao hụt gần như không đáng kể.

Hiệu quả kinh tế vì thế được nhân lên rõ rệt. Nếu một con gà thịt chỉ bán ở mức khoảng 70.000 đồng/kg, thì gà thiến luôn giữ giá từ 130.000-140.000 đồng/kg, thậm chí cao hơn vào dịp cuối năm. Mỗi con đạt 3-3,5kg, mang lại khoản lãi khoảng hơn 100.000 đồng, gấp đôi so với gà nuôi thường.

Năm 2025, gia đình anh Hiếu quyết định chuyển hoàn toàn sang nuôi gà thiến, nâng tổng đàn lên khoảng 6.000 con chuẩn bị bán dịp Tết Nguyên đán. Nếu thuận lợi, doanh thu dự kiến vượt 2 tỷ đồng, đưa gia đình anh trở thành một trong những hộ chăn nuôi thu nhập cao nhất vùng.

"Nuôi gà thiến không dành cho người nóng vội. Vòng nuôi dài, vốn đọng nhiều và nếu thiếu thương lái tin cậy, việc tiêu thụ là thách thức. Nhưng khi nắm vững kỹ thuật, kiên trì và hiểu tập tính đàn gà, mô hình này có thể trở thành lối làm ăn bền vững", anh Toàn Văn Hiếu, chia sẻ.