Dân vận khéo gỡ “nút thắt” trong giải phóng mặt bằng

Người dân bị ảnh hưởng Dự án đường nối TP Thanh Hóa (cũ) đi Cảng Hàng không Thọ Xuân trong một buổi gặp gỡ, đối thoại trực tiếp với lãnh đạo xã Hợp Tiến về phương án bồi thường GPMB.

Dự án đường nối TP Thanh Hóa (cũ) đi Cảng Hàng không Thọ Xuân không chỉ là mạch máu giao thông chiến lược, mà còn là đòn bẩy cho kinh tế của tỉnh và các địa phương. Tuy nhiên, những “nút thắt” lịch sử về pháp lý đất đai, kiến nghị của người dân về giá đất bồi thường chưa sát thực tế, cơ chế hỗ trợ sinh kế sau khi mất đất và áp lực tiến độ đang là một “bài toán” hóc búa cho công tác GPMB dự án.

Dự án đi qua địa bàn xã Hợp Tiếp có 2 phân đoạn với chiều dài 7,1km, thu hồi 29,34ha đất các loại. Trong đó, đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến tỉnh lộ 514 có chiều dài 3,7km với diện tích cần GPMB là 14,46ha, bao gồm: hơn 5ha đất ở; 3,66ha đất nông nghiệp và đất khác là 5,78ha. Áp lực đè nặng lên vai chính quyền xã khi khối lượng GPMB lớn, liên quan đến hàng trăm hộ dân, trong đó có 61 hộ thuộc diện tái định cư. Cái khó không chỉ nằm ở quy mô, mà còn ở lịch sử công tác quản lý đất đai trước đây để lại. Đó là 104 thửa đất ở của 101 hộ dân chưa đủ điều kiện bồi thường GPMB do vướng mắc liên quan đến chuyển quyền sử dụng đất, quá trình đo đạc trước đây lẫn đất nông nghiệp, việc cấp quyền sử dụng đất chưa đảm bảo quy định của pháp luật, đất chuyển quyền qua nhiều thế hệ, các thửa đất đã tách... Thêm nữa, những sai sót trong kiểm kê hiện trạng như thừa công trình, thiếu hầm nhà, hay việc liên lạc với các chủ đất ngoài địa phương đã tạo nên những “điểm nghẽn” trong GPMB.

Nhận diện được những khó khăn và xác định, nếu dùng “mệnh lệnh hành chính” dễ dẫn đến nguy cơ bùng phát bức xúc trong Nhân dân, xã Hợp Tiến đã vận dụng linh hoạt quy trình dân vận khéo. Không ngồi chờ người dân tại trụ sở, xã chỉ đạo hội đồng bồi thường, GPMB dự án phối hợp với MTTQ, các tổ chức đoàn thể, các thôn cùng người có uy tín “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để vận động người dân đồng thuận nhường đất cho dự án.

Phó Chủ tịch UBND xã Lê Văn Hoàng cho biết: “Để công tác GPMB thu hồi đất Dự án đường nối TP Thanh Hóa với Cảng Hàng không Thọ Xuân đảm bảo đúng tiến độ, ngày 7/1/2026 hội đồng bồi thường, GPMB dự án đã xây dựng kế hoạch bồi thường, thu hồi đất. Đồng thời, mọi thông tin về giá đất, diện tích thu hồi, phương án tái định cư đều được niêm yết công khai tại nhà văn hóa thôn và gửi thông báo đến các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đối với những chủ đất ở xa, cán bộ xã kiên trì kết nối, tìm cách lấy thông tin để đảm bảo quyền lợi của người dân không bị bỏ sót”.

Nhưng quan trọng hơn là những buổi đối thoại trực tiếp giữa lãnh đạo xã Hợp Tiến với các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đây được xem là “chìa khoa” mà lãnh đạo địa phương vận dụng để khơi thông tư tưởng. Tại đây, người dân được quyền “chất vấn” lãnh đạo xã về giá bồi thường, sinh kế sau khi bị thu hồi đất và những vướng mắc pháp lý tồn đọng. Không áp đặt máy móc, cán bộ xã Hợp Tiến đóng vai trò là người gỡ rối, giải thích cặn kẽ dựa trên các quy định pháp luật và thực tế sử dụng đất lâu đời của bà con. Đối với những trường hợp còn băn khoăn, chưa đồng thuận, xã đã cử cán bộ am hiểu địa bàn đến gặp gỡ từng hộ dân để lắng nghe, từ đó tìm được tiếng nói đồng thuận của Nhân dân nhường đất cho dự án.

Giữa những băn khoăn về giá đất và sinh kế, sự chân thành của cán bộ xã đã trở thành nhịp cầu nối đến lòng dân. Ông Nguyễn Văn Chế là hộ dân có diện tích đất thổ cư bị thu hồi lớn tại thôn Nội Sơn, chia sẻ: “Qua đo đạc và được thông báo có 185,6m2 đất thổ cư bị thu hồi, gia đình tôi ai cũng băn khoăn, lo lắng. Giá bồi thường thì chúng tôi muốn cao hơn, nhưng khi cán bộ xã xuống tận nhà phân tích về trách nhiệm của người dân khi Nhà nước thu hồi đất và giải đáp những quyền lợi liên quan, tôi thấy mình được tôn trọng. Khi cái lý, cái tình đã thông, chúng tôi đã đồng thuận vì sự phát triển chung".

Sự đồng hành của chính quyền xã Hợp Tiến đã mang lại những con số biết nói trong công tác GPMB Dự án đường nối TP Thanh Hóa đi Cảng Hàng không Thọ Xuân, đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến tỉnh lộ 514. Đến nay, phương án bồi thường đã được phê duyệt cho 4,61ha/133 thửa đất của 133 hộ dân. Đồng thời, kinh phí đã bố trí cho công tác bồi thường GPMB phần diện tích trên là 5,1 tỷ đồng. Đối với những vướng mắc về nguồn gốc đất và sai lệch trong quá trình kiểm kê, xã Hợp Tiến đang chỉ đạo hội đồng bồi thường GPMB dự án rà soát kỹ lưỡng, điều chỉnh dựa trên thực tế và đúng quy định của pháp luật, giúp người dân yên tâm bàn giao mặt bằng.

Tiếp nối những thành công, xã Hợp Tiến đang dồn lực cho phân đoạn 2 của Dự án đường nối TP Thanh Hóa đi Cảng Hàng không Thọ Xuân, đoạn từ tỉnh lộ 514 đến đường vào Cảng Hàng không Thọ Xuân. Với chiều dài 3,4km và 14,88ha đất các loại bị thu hồi, đây được coi là điểm hội tụ của những khó khăn, vướng mắc. Qua rà soát, hội đồng bồi thường GPMB dự án đã nhận diện 207 thửa đất của 199 hộ dân rơi vào tình trạng khó chồng khó. Những “nút thắt” lịch sử như đất ở vượt hạn mức, các thửa đất đều có diện tích thu hồi vào đất vườn nhiều, do vậy cần phải có cơ chế hỗ trợ mới thực hiện được hay các diện tích đất lúa đã chuyển đổi cây trồng nhưng thiếu hồ sơ pháp lý... đã đặt ra “bài toán” hóc búa cho chính quyền xã.

Tuy nhiên, thay vì chỉ đối soát trên giấy tờ một cách khô cứng, xã Hợp Tiến đã lựa chọn dân vận khéo để mở lòng các hộ dân. Bằng sự kiên trì giải thích, rà soát tỉ mỉ từng mét đất và lắng nghe nguyện vọng của người dân về cơ chế hỗ trợ, chính quyền đã giúp họ thấu hiểu giá trị của tuyến đường đối với tương lai của tỉnh và địa phương. Kết quả của việc “thấu tình đạt lý” là sự chuyển biến rõ nét, đó là 4,34ha đầu tiên tương ứng với 120 thửa đất đã hoàn tất chi trả bồi thường trong sự đồng thuận cao của các hộ dân.

Với cách làm bài bản, không né tránh vướng mắc, xã Hợp Tiến đang từng bước giải quyết những tồn tại cho 10,56ha đất của 200 hộ dân còn lại. Sự tin tưởng, đồng thuận của các hộ dân cuối cùng, giúp xã sớm bàn giao “mặt bằng sạch” cho dự án.