Tự phê bình và phê bình để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh

Thực hiện tốt nguyên tắc này giúp mỗi cán bộ, đảng viên nhìn nhận đúng ưu điểm, hạn chế của bản thân, góp phần củng cố đoàn kết, thống nhất, xây dựng chi bộ ngày càng trong sạch, vững mạnh.

Chi bộ Hội LHPN tỉnh sinh hoạt chuyên đề quý III/2026.

Giúp nhau cùng tiến bộ

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi tự phê bình và phê bình là phương thức để mỗi cán bộ, đảng viên tự soi lại mình, phát huy ưu điểm, sửa chữa khuyết điểm và không ngừng tiến bộ. Theo tư tưởng của Bác, phê bình phải xuất phát từ tình đồng chí, thương yêu lẫn nhau, chân thành và thẳng thắn, với mục đích giúp nhau cùng tiến bộ, chứ không phải để chỉ trích, hạ thấp hay gây mất đoàn kết nội bộ.

Trong sinh hoạt chi bộ thường kỳ, tự phê bình và phê bình có ý nghĩa thiết thực trong việc đánh giá ý thức tu dưỡng, rèn luyện, tinh thần trách nhiệm và kết quả thực hiện nhiệm vụ của từng đảng viên. Qua đó, mỗi người nhận diện những việc đã làm tốt, những hạn chế cần khắc phục, từ ý thức tổ chức kỷ luật, tác phong công tác đến tinh thần tiên phong, gương mẫu. Đồng thời, những ý kiến góp ý thẳng thắn, có trách nhiệm của đồng chí, đồng nghiệp giúp mỗi đảng viên nhìn nhận vấn đề bản thân chưa thấy, kịp thời điều chỉnh phương pháp làm việc và nâng cao chất lượng thực hiện nhiệm vụ.

Quan trọng hơn, tự phê bình và phê bình còn là cơ chế để chi bộ phát hiện, chấn chỉnh những biểu hiện thiếu trách nhiệm, né tránh, đùn đẩy công việc, vi phạm nguyên tắc tổ chức, kỷ luật; góp phần phòng ngừa suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống. Một chi bộ duy trì tốt nguyên tắc này sẽ tạo được môi trường dân chủ, đoàn kết, thống nhất; trong đó mỗi đảng viên đều ý thức rõ trách nhiệm đối với bản thân, tập thể và nhiệm vụ chính trị được giao.

Tuy nhiên, ở một số nơi, tự phê bình và phê bình vẫn còn biểu hiện hình thức, nể nang, né tránh, ngại va chạm. Có ý kiến góp ý còn chung chung, chưa đi thẳng vào vấn đề; có người chưa thực sự cầu thị, còn tâm lý tự ái, ngại tiếp thu. Ngược lại, cũng cần kiên quyết khắc phục tình trạng lợi dụng phê bình để công kích cá nhân, quy chụp hoặc gây mất đoàn kết nội bộ. Đây là những biểu hiện làm giảm chất lượng sinh hoạt chi bộ, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả công tác xây dựng Đảng. Thực tiễn cho thấy, ở những chi bộ duy trì tốt nền nếp tự phê bình và phê bình, chất lượng sinh hoạt thường kỳ thường được nâng lên, tinh thần trách nhiệm của đảng viên được phát huy, những hạn chế trong thực hiện nhiệm vụ được phát hiện và khắc phục kịp thời.

Để tự phê bình và phê bình thực sự phát huy hiệu quả, trước hết phải bảo đảm tính dân chủ, khách quan, chân thành và xây dựng. Phê bình phải có căn cứ, chỉ rõ hạn chế, nguyên nhân và hướng khắc phục; tránh nhận xét cảm tính hoặc né tránh trách nhiệm. Người góp ý phải có tinh thần đồng chí, đặt lợi ích tập thể lên trên lợi ích cá nhân; người được góp ý phải nghiêm túc lắng nghe, cầu thị tiếp thu, không né tránh hay biện minh cho khuyết điểm. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, công tác tự phê bình và phê bình cần thực hiện thường xuyên, nghiêm túc, sau mỗi công việc, sau mỗi ngày làm việc, mỗi người cần rút kinh nghiệm để thấy rõ những lỗi lầm mắc phải, từ đó tránh lặp lại trong những công việc về sau.

Trong quá trình đó, vai trò nêu gương của cấp ủy, bí thư chi bộ có ý nghĩa quyết định. Người đứng đầu phải đi đầu trong tự phê bình, dám nhìn nhận hạn chế, nghiêm túc tiếp thu ý kiến và kiên quyết sửa chữa khuyết điểm. Đồng thời, cần phát huy dân chủ, khuyến khích đảng viên mạnh dạn đóng góp ý kiến, gắn nội dung phê bình với chức trách, nhiệm vụ và kết quả công tác của từng người. Đối với mỗi đảng viên, tự phê bình và phê bình phải trở thành việc làm thường xuyên, không chỉ thực hiện trong các kỳ sinh hoạt mà còn thể hiện bằng ý thức tự soi, tự sửa trong công việc và cuộc sống hàng ngày.

Nâng chất lượng sinh hoạt chi bộ

Theo Bí thư Chi bộ ấp Mỹ An (xã Trà Côn) Trần Văn Sang, tự phê bình và phê bình thông qua sinh hoạt chi bộ hàng tháng là việc làm mang tính xây dựng. Thực hiện tốt việc tự phê bình và phê bình là giải pháp cải tiến, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, sửa đổi lề lối làm việc, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ, đề cao ý thức tổ chức kỷ luật. Từ đó, sẽ đổi mới tác phong làm việc của cán bộ, đảng viên, để cán bộ, đảng viên, tổ chức cơ sở Đảng ngày càng tốt hơn, ưu điểm nhiều hơn, khuyết điểm ít hơn.

Tuy nhiên, việc tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt Đảng hiện nay vẫn còn hạn chế, đó là tính chiến đấu của đảng viên chưa cao, đặc biệt là đảng viên trẻ có biểu hiện né tránh, nể nang, ngại phê bình những đồng chí đảng viên lớn tuổi, đảng viên là cán bộ chủ chốt… Vì vậy, chi ủy cần nhận thức rõ vai trò, ý nghĩa của tự phê bình và phê bình; tích cực giáo dục ý thức, tinh thần trách nhiệm về tự phê bình và phê bình cho toàn bộ đảng viên nói chung và những đảng viên trẻ nói riêng. Thường xuyên quán triệt mục đích, ý nghĩa, các nguyên tắc, nội dung, hình thức của tự phê bình và phê bình; đồng thời động viên, khuyến khích đảng viên trẻ mạnh dạn, tự tin đóng góp ý kiến tham gia xây dựng Đảng. Qua đó nâng cao ý thức, tính chiến đấu trong tự phê bình và phê bình, góp phần xây dựng chi bộ trong sạch, vững mạnh.

Đồng chí Lâm Minh Đằng - Phó Bí thư Tỉnh ủy đề nghị, các tổ chức Đảng tích cực đổi mới, nâng cao chất lượng sinh hoạt chi bộ, khắc phục triệt để tình trạng sinh hoạt theo hình thức chung chung và nâng cao tính lãnh đạo, tính giáo dục, tính chiến đấu trong sinh hoạt cấp ủy, sinh hoạt chi bộ. Đặc biệt chú trọng việc tự phê bình và phê bình; gắn kiểm tra, giám sát với chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ chính trị của từng cơ quan, đơn vị. Lãnh đạo phải đi đôi với kiểm tra; chỉ đạo phải gắn với trách nhiệm thực hiện; nói phải đi đôi với làm và làm phải có kết quả cụ thể.

Có thể khẳng định, tự phê bình và phê bình không làm mất đoàn kết, không làm suy giảm uy tín của tổ chức Đảng hay cá nhân đảng viên, mà trái lại, giúp củng cố niềm tin, nâng cao trách nhiệm và sức chiến đấu của mỗi tổ chức Đảng. Một chi bộ vững mạnh không phải là nơi không có khuyết điểm, mà là nơi mỗi đảng viên dám nhìn thẳng vào khuyết điểm, chân thành góp ý cho đồng chí và quyết tâm sửa chữa những hạn chế bằng hành động cụ thể.

Hiện nay, nhiệm vụ xây dựng Đảng đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên phải nỗ lực phấn đấu, rèn luyện toàn diện. Nâng cao chất lượng tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt chi bộ thường kỳ chính là góp phần xây dựng Đảng từ những việc làm thiết thực, thường xuyên. Khi mỗi đảng viên biết tự soi, tự sửa; mỗi ý kiến góp ý đều xuất phát từ tinh thần xây dựng và mỗi khuyết điểm đều được nghiêm túc khắc phục, chi bộ sẽ thực sự trở thành môi trường rèn luyện, giáo dục và trưởng thành của mỗi đảng viên, góp phần xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Bài, ảnh: HẢI YẾN