Giữ nghề khô cá lóc Thoại Sơn

Sản phẩm khô cá lóc 7 Chóp được công nhận trong “Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam” năm 2020 - 2021. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Về Thoại Sơn, dọc theo con đường nhựa bằng phẳng, dễ dàng bắt gặp những vỉ tre phơi khô cá lóc với màu sắc tự nhiên, tỏa ra mùi thơm đặc trưng níu chân người qua đường. Toàn xã hiện có khoảng 6 cơ sở làm khô cá lóc, đa phần duy trì theo mô hình gia đình truyền thống.

Vừa nhanh tay lật những miếng khô trên vỉ, bà Dung cười đon đả kể về cái nghề đã gắn bó với gia đình mình qua 3 thế hệ: “Cái nghề này ngộ lắm, nó thấm vào máu rồi. Từ đời ngoại, đời mẹ, rồi tới đời tôi đều gắn bó với khô cá lóc”. Theo bà, dù tất cả công đoạn đều làm thủ công, từ sơ chế, tẩm ướp đến phơi nắng, nhưng chưa bao giờ bà thấy cực. Bởi để tạo ra con khô thơm ngon, giữ được vị truyền thống, người làm phải thật tỉ mỉ trong từng khâu.

Theo bà Dung, để có được miếng khô ngon, cá lóc sau khi nhập về sẽ được đánh vảy, rửa sạch rồi chuyển sang công đoạn quan trọng nhất là mổ cá. Đây là bước quyết định chất lượng sản phẩm. Nếu người thợ không khéo tay, xẻ không đúng cách, thịt cá sẽ bị nát, hình dáng không đẹp, mất đi giá trị thẩm mỹ.

Sau khi rửa lại bằng nước sạch, cá được đem tẩm ướp gia vị theo công thức gia truyền. Bí quyết nằm ở chỗ chỉ sử dụng muối và bột ngọt để giữ nguyên màu sắc tự nhiên và vị ngọt thanh của thịt cá, tuyệt đối không dùng phẩm màu hay hóa chất. “Tôi làm theo kiểu truyền thống của cha mẹ để lại, giữ cái nét xưa nên nhiều khách rất thích”, bà Dung chia sẻ.

Không chỉ đạt chuẩn OCOP 3 sao, sản phẩm khô cá lóc 7 Chóp còn được công nhận trong “Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam” năm 2020 - 2021. Nhắc đến điều này, ánh mắt bà Dung rạng rỡ: “Từ lúc được công nhận đạt chuẩn OCOP, việc làm ăn phấn khởi lắm. Hồi trước mỗi tháng tôi chỉ bán chừng trăm ký, giờ sản lượng tăng gấp đôi, có khi nhiều hơn. Dịp Tết vừa rồi khách đặt hàng liên tục”.

Không chỉ được khách hàng địa phương ưa chuộng, khô cá lóc 7 Chóp còn có mặt tại nhiều tỉnh, thành phố khu vực đồng bằng sông Cửu Long, TP. Hồ Chí Minh và thậm chí vươn ra tận Hà Nội. Sản phẩm của cơ sở khá đa dạng, đáp ứng nhiều nhu cầu khác nhau của khách hàng, từ khô 1 nắng, 2 nắng đến 3 nắng; từ khô nguyên con đến khô miếng, khô sợi. Mỗi loại lại có cách thưởng thức riêng. Bà Dung chia sẻ: “Khô 3 nắng thích hợp gửi đi xa, làm quà biếu. Còn loại 2 nắng thì ăn liền, nhà có khách đem chiên hoặc nướng lên là thơm nức mũi”.

Để đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, bà Dung thường xuyên tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến thương mại trong và ngoài tỉnh. Sự cần mẫn và chịu khó của người phụ nữ miền Tây đã giúp cá lóc khô Thoại Sơn vượt ra khỏi phạm vi địa phương để có mặt trên nhiều bàn ăn của người tiêu dùng khắp cả nước.

Hiện giá bán khô cá lóc 7 Chóp dao động từ 300.000 - 400.000 đồng/kg đối với loại 1 và khoảng 220.000 đồng/kg đối với loại phổ thông. Dù giá nguyên liệu đầu vào đôi lúc biến động, nhưng nhờ ký kết hợp đồng bao tiêu với các hộ nuôi cá trên địa bàn xã Thoại Sơn, bà Dung vẫn duy trì giá bán ổn định để giữ chân khách hàng, kể cả trong dịp Tết. “Tôi thường chọn khô cá lóc Thoại Sơn làm quà tặng bởi giá phải chăng nhưng chất lượng rất tốt. Vị cá thơm ngon, mang đậm nét đặc trưng của vùng đất này, rất thích hợp làm quà biếu phương xa”, chị Tuyết Nhung, ngụ phường Long Xuyên nói.

Với sự tâm huyết và bền bỉ giữ nghề, bà Ngô Thị Tuyết Dung không chỉ tạo dựng thương hiệu riêng cho cơ sở khô cá lóc 7 Chóp, mà còn góp phần gìn giữ và phát huy một nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực miền Tây.

PHƯƠNG LAN