Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026
Thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng, Báo Công Thương chủ trì, phối hợp với Cục Điện lực, Cục Năng lượng - Dầu khí, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước, Cục Khoa học, Công nghệ và Chuyển đổi số, Viện Năng lượng cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) tổ chức Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số”.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn phát biểu khai mạc Diễn đàn.
Tham dự Diễn đàn có Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương Ngô Đông Hải và Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Quốc hội Tạ Đình Thi.
Về phía Bộ Công Thương có Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn chủ trì Diễn đàn. Ngoài ra, tham dự Diễn đàn có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các tỉnh, thành phố; đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương; các tập đoàn năng lượng, hiệp hội, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế cùng các chuyên gia và doanh nghiệp.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn cho biết, Diễn đàn diễn ra sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW và Nghị quyết số 328/NQ-CP của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 70-NQ/TW. Nghị quyết số 22-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị Trung ương 3 khóa XIV về Chiến lược An ninh quốc gia tiếp tục yêu cầu chuyển mạnh tư duy bảo đảm an ninh năng lượng từ “đủ cung” sang “an toàn - ổn định - tự chủ - bền vững”. Đó là định hướng xuyên suốt để chúng ta cùng nhìn nhận kết quả, chỉ rõ hạn chế và đề ra giải pháp trong thời gian tới.
Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên giai đoạn 2026-2030. Năng lượng vì vậy phải đi trước một bước; tự chủ năng lượng là nền tảng của tự chủ kinh tế. Nghị quyết số 70-NQ/TW đã đặt ra những mục tiêu định lượng rõ ràng đến năm 2030: Tổng cung năng lượng sơ cấp khoảng 150-170 triệu tấn dầu quy đổi; tổng công suất các nguồn điện khoảng 183-236 GW hoặc có thể cao hơn tùy nhu cầu hệ thống; tổng sản lượng điện khoảng 560-624 tỷ kWh; các cơ sở lọc dầu đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; dự trữ xăng dầu đạt khoảng 90 ngày nhập ròng. Đây là những cam kết chính trị của toàn ngành, là thước đo trực tiếp kết quả công tác chỉ đạo, điều hành.
Các đại biểu thực hiện nghi thức công bố báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026.
Để Diễn đàn đóng góp thiết thực, Thứ trưởng Bộ Công Thương gợi mở 5 nội dung trọng tâm.
Thứ nhất, về thể chế. Đề nghị các đại biểu nêu cụ thể những vướng mắc còn tồn tại và đề xuất giải pháp để rút ngắn thời gian xử lý thủ tục, tạo niềm tin cho nhà đầu tư.
Thứ hai, về bảo đảm đủ điện năm 2027-2028. Đề nghị Diễn đàn tập trung bàn giải pháp cho miền Bắc trong mùa khô năm 2027, đẩy nhanh các công trình nguồn, lưới bắt buộc vào vận hành năm 2027, đồng thời kiến nghị những quyết định cần đưa ra sớm cho năm 2028.
Thứ ba, về tự chủ nhiên liệu và dự trữ. Bài học Hormuz cho thấy lệ thuộc một nguồn hay một tuyến vận tải là rủi ro lớn nhất. “Tôi mong các chuyên gia, doanh nghiệp đề xuất giải pháp tăng dự trữ, giảm rủi ro về nguồn và tuyến nhập khẩu”, Thứ trưởng bày tỏ.
Thứ tư, về dự báo và điều hành. Năm 2026 cho thấy yêu cầu điều hành dựa trên dữ liệu. Đề nghị các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng dự báo, kết nối dữ liệu giữa đơn vị cung ứng, khách hàng và cơ quan quản lý.
Thứ năm, về chuyển dịch năng lượng, huy động vốn, tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ. Đề nghị các nhà đầu tư, tổ chức tài chính trao đổi thẳng thắn về điều kiện để các dự án năng lượng lớn huy động được vốn dài hạn; các doanh nghiệp, viện nghiên cứu chia sẻ kinh nghiệm tiết kiệm năng lượng và cách hợp tác làm chủ công nghệ.
Hơn một năm triển khai Nghị quyết số 70-NQ/TW là chặng đường khởi đầu cho những mục tiêu dài hạn. Những nỗ lực hôm nay cần được tiếp nối bằng tinh thần trách nhiệm, sự phối hợp và quyết tâm đưa các định hướng vào cuộc sống.
“Tôi tin tưởng Diễn đàn sẽ có nhiều ý kiến tâm huyết, sáng kiến thiết thực và thúc đẩy các cơ hội hợp tác mới. Bộ Công Thương trân trọng lắng nghe những đóng góp của các đại biểu để nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình xây dựng và tổ chức thực hiện”, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nói.
Tham dự Diễn đàn có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương và các tỉnh, thành phố; đại diện các đơn vị thuộc Bộ Công Thương; các tập đoàn năng lượng, hiệp hội, viện nghiên cứu, tổ chức quốc tế cùng các chuyên gia và doanh nghiệp.
Cũng tại Diễn đàn, Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam 2026 và tổ chức xây dựng chuyên trang An ninh năng lượng được công bố.
Báo cáo gồm 6 phần: Vai trò, thách thức và nhu cầu bảo đảm an ninh năng lượng; chủ trương, chính sách, pháp luật; kết quả thực hiện, tồn tại và thách thức; bức tranh năng lượng và định hướng phát triển; nhiệm vụ, giải pháp; kết luận và kiến nghị. Báo cáo thường niên gắn với từng kỳ Diễn đàn, mỗi năm một thông điệp, xuất bản song ngữ để đến với bạn đọc quốc tế.
Năm phụ lục công bố cùng Báo cáo đi sâu vào từng lĩnh vực. Phụ lục về điện nêu bật kết quả năm 2026 là một kỳ tích của quản trị, điều hành điện lực. Phụ lục về xăng dầu cho thấy nguồn trong nước được huy động ở mức cao, xăng E10 được bán trên toàn quốc từ tháng 6/2026, giúp giảm ước khoảng 2,5 triệu tấn CO2 mỗi năm. Phụ lục về giá điện, giá xăng dầu làm rõ tổ hợp công cụ cắt đỉnh giá, gồm Quỹ bình ổn giá và năm đợt giảm thuế; tháng 3/2026, giá điện hộ gia đình bằng khoảng 45% bình quân thế giới. Phụ lục về tiết kiệm năng lượng xác định đây là nguồn cung rẻ nhất, nhanh nhất cho giai đoạn 2027-2030. Phụ lục về bức tranh an ninh năng lượng toàn cầu phân loại 177 nước, trong đó 33 nước khủng hoảng nặng, 69 nước căng thẳng cao.
Cùng với Báo cáo, Chuyên trang An ninh năng lượng cũng sẽ được tổ chức xây dựng. Hiện, trang tin năng lượng trên thế giới không ít, kênh chuyên biệt về an ninh năng lượng chưa nhiều. Chuyên trang An ninh năng lượng được thiết kế có 20 chuyên mục, 63 chuyên mục con, như: Điều hành và chính sách, An ninh năng lượng, Điện, Xăng dầu, Năng lượng mới, Tiết kiệm năng lượng, Dữ liệu năng lượng, Thế giới.
Gắn liền với từng kỳ Diễn đàn, Báo cáo thường niên xuất bản song ngữ mang theo thông điệp của từng năm sẽ được lan tỏa ra quốc tế. Cùng với Chuyên trang An ninh năng lượng, Việt Nam chính thức hình thành một báo cáo định kỳ hàng năm và một địa chỉ thông tin tin cậy, khẳng định mạnh mẽ tiếng nói và vị thế quốc gia trong bảo đảm an ninh năng lượng.
Diễn đàn đã lắng nghe ý kiến phát biểu tham luận của các đơn vị chức năng, ý kiến trao đổi của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp.
Các nội dung trọng tâm được tập trung thảo luận tại Diễn đàn gồm:
Đánh giá những kết quả đạt được trong bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia: Phân tích toàn diện tình hình, mức độ bảo đảm an ninh năng lượng Việt Nam trong bối cảnh mới, nhận diện những thách thức và yêu cầu đặt ra trước mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao.
Đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao năng lực tự chủ năng lượng: Đề xuất giải pháp chủ động nguồn năng lượng trong nước, tăng cường năng lực dự trữ chiến lược, giảm phụ thuộc vào nguồn cung nhập khẩu và nâng cao khả năng ứng phó trước những biến động của thị trường năng lượng thế giới.
Phát triển hạ tầng truyền tải, bảo đảm cung ứng đủ điện cho tăng trưởng hai con số: Trao đổi về yêu cầu đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng năng lượng, tháo gỡ các điểm nghẽn trong truyền tải và phân phối điện, bảo đảm cung ứng điện ổn định, liên tục cho sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và sử dụng năng lượng hiệu quả: Thảo luận các giải pháp phát triển năng lượng sạch, tiết kiệm năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và thúc đẩy tự chủ nhiên liệu sinh học, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.
Ông Trần Hoài Trang, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) tham luận tại Diễn đàn.
Phát biểu kết luận Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh, sau một buổi làm việc khẩn trương, nghiêm túc và trách nhiệm, Diễn đàn An ninh năng lượng quốc gia năm 2026 với chủ đề “Năng lượng tự chủ - Mạch máu của tăng trưởng hai con số” đã hoàn thành chương trình đề ra.
Diễn đàn đã lắng nghe ý kiến phát biểu tham luận của các đơn vị chức năng, ý kiến trao đổi của các nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp. Các ý kiến thẳng thắn, sát thực tiễn, nhiều đề xuất có giá trị tham khảo cho công tác hoạch định và thực thi chính sách.
“Thay mặt Lãnh đạo Bộ Công Thương, tôi trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các vị đại biểu đã dành thời gian tham dự và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết”, Thứ trưởng Bộ Công Thương bày tỏ.
Thứ trưởng cho biết, trên cơ sở Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia được công bố hôm nay, các tham luận và ý kiến thảo luận, Bộ Công Thương tiếp thu các nhóm giải pháp sau:
Một là, hoàn thiện thể chế. Bộ Công Thương tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan của Quốc hội để hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực đang trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI. Ngay sau khi Luật được thông qua, Bộ sẽ khẩn trương xây dựng, trình ban hành các văn bản hướng dẫn, trong đó ưu tiên cơ chế giá điện, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro cho dự án điện khí và điện gió ngoài khơi, cơ chế cho lưu trữ năng lượng và mua bán điện trực tiếp. Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện các chính sách, giải pháp tài chính nhằm huy động nguồn vốn cho đầu tư phát triển năng lượng.
Tọa đàm “An ninh năng lượng: Khơi thông nguồn lực - Nâng cao tự chủ - Tạo động lực tăng trưởng”.
Hai là, bảo đảm đủ điện cho năm 2027, năm 2028 và giai đoạn đến năm 2030. Bộ Công Thương sẽ triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm cung ứng điện. Đối với các công trình nguồn điện, lưới điện bắt buộc phải đưa vào vận hành trong năm 2027, cần xác định rõ các mốc tiến độ cụ thể, tập trung triển khai thực hiện bằng được, đồng thời xây dựng các phương án dự phòng và giải pháp phòng ngừa rủi ro.
Ba là, nâng cao năng lực tự chủ nguồn cung nhiên liệu. Chuyển mạnh từ ứng phó sự việc sang chủ động quản trị rủi ro; đa dạng hóa thị trường, nguồn và tuyến vận tải nhập khẩu dầu thô, khí thiên nhiên hóa lỏng và than; gắn kế hoạch cung ứng nhiên liệu với phương thức vận hành hệ thống điện. Xây dựng lộ trình nâng mức dự trữ xăng dầu quốc gia.
Bốn là, điều hành dựa trên dữ liệu. Báo cáo An ninh năng lượng quốc gia Việt Nam được công bố hôm nay sẽ trở thành ấn phẩm thường niên, theo dõi liên tục việc thực hiện các chỉ tiêu của Nghị quyết số 70-NQ/TW. Cùng với Hệ thống thông tin năng lượng quốc gia dự kiến vận hành năm 2027, đây là công cụ để dự báo, cảnh báo sớm và xây dựng kịch bản điều hành.
Năm là, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng gắn với tiết kiệm năng lượng và tự chủ công nghệ. Chuyển dịch năng lượng phải bảo đảm an toàn hệ thống, chi phí hợp lý và cam kết giảm phát thải. Triển khai hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg về tiết kiệm điện; đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, nhất là giờ cao điểm.
Sau Diễn đàn này, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn đề nghị các cơ quan chức năng, căn cứ nhiệm vụ được giao tổng hợp đầy đủ ý kiến thành bộ khuyến nghị chính sách, trong đó mỗi khuyến nghị nêu rõ vấn đề, giải pháp, cơ quan chịu trách nhiệm và mốc thời gian, báo cáo Lãnh đạo Bộ. Kiến nghị thuộc thẩm quyền của Bộ Công Thương sẽ được xử lý ngay; kiến nghị vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Kết quả thực hiện các khuyến nghị năm nay sẽ được đánh giá công khai tại Diễn đàn năm 2027. Với cách làm đó, Diễn đàn sẽ là kênh đối thoại chính sách thực chất, có trách nhiệm giải trình, tránh hình thức.
“Bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia vừa là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, đồng thời là yêu cầu cấp bách trước mắt. Bộ Công Thương mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của các bộ, ngành, địa phương, các chuyên gia, nhà khoa học, đối tác quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp để năng lượng thực sự trở thành mạch máu của tăng trưởng”, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn nhấn mạnh.
