Quyền hạn, trách nhiệm cao hơn, các Ban Quản lý dự án cần chủ động hơn

Nhiều công trình thủy lợi trọng điểm "về đích"

Ngày 19/3, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp chủ trì cuộc họp tổng kết công tác thi đua, khen thưởng năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Khối thi đua các Ban Quản lý dự án.

Năm 2025, các đơn vị trong khối ghi nhận nhiều kết quả nổi bật, đặc biệt ở các công trình thủy lợi trọng điểm. Cụ thể, Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 1 cơ bản hoàn thành cụm công trình đầu mối hồ chứa nước Cánh Tạng, đã tổ chức khánh thành vào tháng 8/2025, hệ thống đường ống đang tiếp tục thi công, dự kiến hoàn thành quý IV/2026. Trạm bơm Phù Sa đã hoàn thành, bàn giao trong quý IV/2025. Dự án hồ chứa nước Bản Mồng (giai đoạn 1) đang hoàn thiện các gói thầu, tổ chức khánh thành cuối năm 2025. Cùng với đó, Ban triển khai lập đề cương, dự toán cho các dự án mới theo nhiệm vụ được giao. Tập thể và cá nhân của Ban được Bộ trưởng tặng Bằng khen trong quá trình thi công, đưa công trình Cánh Tạng vào vận hành.

Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 7 triển khai dự án trong bối cảnh công tác giải phóng mặt bằng chịu tác động vì lý do khách quan. Tuy nhiên, bằng việc đẩy nhanh thủ tục và vận động người dân bàn giao mặt bằng, dự án hệ thống dẫn nước hồ Sông Chò 1 vẫn đảm bảo tiến độ, thậm chí vượt kế hoạch. Hồ Sông Chò 1 đã thực hiện nút cống dẫn dòng, tích nước từ ngày 8/11/2025, kịp thời phục vụ phòng chống đợt lũ lớn giữa tháng 11. Dự án hệ thống chuyển nước Tân Mỹ - Bà Râu - Sông Trâu đã hoàn thành, dự kiến bàn giao trong quý II/2026.

Ban Quản lý Đầu tư và Xây dựng Thủy lợi 10 tập trung vào các công trình kiểm soát nguồn nước vùng ĐBSCL. Cống âu Rạch Mọp đã đủ điều kiện vận hành tạm thời từ tháng 2/2025, góp phần kiểm soát xâm nhập mặn, triều cường, giữ ngọt cho sản xuất. Công trình hoàn thành vượt tiến độ, được địa phương khen thưởng và được lựa chọn là công trình khánh thành chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Dự án kè Hồng Ngự (bờ Nam) hoàn thành giải phóng mặt bằng 100%, thi công vượt tiến độ khoảng 2 tháng, được tỉnh Đồng Tháp tặng Bằng khen cho tập thể, cá nhân tham gia thực hiện.

Với các dự án sử dụng vốn ODA, Ban CPO Thủy lợi đang chuẩn bị 6 dự án lớn gồm ADB9, ADB10, WB10, WB11/MERIT, JICA5, KEXIM2, trong bối cảnh việc huy động, chuẩn bị dự án gặp nhiều khó khăn do yêu cầu liên vùng, liên tỉnh và quy trình kéo dài. Đồng thời, Ban đã hoàn thành quyết toán một số dự án như WB8 và các tiểu dự án thuộc WB9 trong năm 2025.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, Ban CPO Lâm nghiệp đang triển khai nhiều dự án hợp tác quốc tế. Các dự án về bảo tồn hệ sinh thái rừng tại Nam Trung Bộ (KfW12), quản lý rừng và đất ngập nước tại ĐBSCL (KOICA), phục hồi rừng và phát triển sinh kế miền núi phía Bắc (FAO), hay quản lý rừng ngập mặn vùng đồng bằng sông Hồng (KFS2) đều đã được hoàn thiện văn kiện hoặc đang trong quá trình trình phê duyệt. Dự án quản lý rừng bền vững lưu vực sông Ba (GEF/UNDP) cũng đang được hoàn thiện để thống nhất trước khi trình cấp có thẩm quyền.

Bên cạnh kết quả đạt được, các đơn vị cho biết vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng tại địa phương. Việc áp dụng chính sách đền bù, hỗ trợ tái định cư chưa đồng bộ khiến một số dự án chậm tiến độ. Các Ban kiến nghị Bộ tiếp tục phối hợp với địa phương để tháo gỡ, nhất là trong điều kiện triển khai mô hình chính quyền hai cấp.

Thi đua phải thực chất để tạo ra giá trị cụ thể

Theo Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp, Khối thi đua các Ban Quản lý dự án có những đặc thù riêng, vừa là thuận lợi, vừa là thách thức. Thuận lợi lớn nhất là các đơn vị có cùng tính chất công việc, cùng làm chủ đầu tư các dự án nên dễ chia sẻ, trao đổi kinh nghiệm, phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ. Tuy nhiên, khó khăn cũng rất rõ khi điều kiện triển khai, địa bàn, nguồn lực giữa các Ban rất khác nhau, dẫn đến không đồng đều, nếu không có cách tổ chức tốt sẽ khó phối hợp hiệu quả.

Trong bối cảnh đó, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường đánh giá các Ban đã hoàn thành một số nhiệm vụ quan trọng. Nổi bật là việc xử lý dứt điểm nhiều công trình tồn đọng kéo dài nhiều năm. Nhiều dự án lớn đã được hoàn thành, đưa vào vận hành hoặc khánh thành trong năm 2025. Cùng với đó, công tác giải ngân đạt kết quả tích cực, nhiều đơn vị giải ngân đạt 100%, thậm chí vượt kế hoạch được giao.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, đây là điểm cần được ghi nhận, đặc biệt trong bối cảnh nhiều biến động về tổ chức, nhân sự, chế độ chính sách.

Liên quan đến cơ chế, chính sách, trong năm 2026, Thứ trưởng yêu cầu các đơn vị khẩn trương nghiên cứu, cập nhật các quy định mới, đặc biệt là Luật Đầu tư công và các quy định về ODA đã được sửa đổi. Theo đó, quyền hạn của chủ đầu tư được mở rộng, đi kèm với trách nhiệm lớn hơn, đòi hỏi các Ban phải chủ động hơn.

“Không thể tiếp tục làm theo cách cũ. Phải nắm chắc quy định mới, làm đúng, làm nhanh, rõ trách nhiệm đến từng cá nhân”, Thứ trưởng lưu ý.

Trên cơ sở đó, các Ban cần rà soát, sắp xếp lại tổ chức bộ máy; điều chỉnh, hoàn thiện các quy chế nội bộ; phân công rõ người, rõ việc, rõ thời gian, cá thể hóa trách nhiệm. Đồng thời, tăng cường đào tạo, nâng cao năng lực cán bộ để đáp ứng yêu cầu mới.

Thứ trưởng cũng yêu cầu thực hiện nghiêm quy chế dân chủ cơ sở, bảo đảm công khai, minh bạch trong hoạt động. Đề cao vai trò, trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu. Bảo đảm công bằng trong thực hiện chế độ, chính sách.

Về lâu dài, các Ban cần chủ động tính toán phương án tổ chức sản xuất, tập trung nguồn lực, tránh dàn trải. Lựa chọn dự án trọng tâm để triển khai hiệu quả, tạo nguồn thu, bảo đảm ổn định đời sống người lao động.

“Bên cạnh đó, Khối thi đua cần có các hoạt động chung thiết thực, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm, thúc đẩy sáng kiến, cải tiến trong quản lý dự án, ứng dụng công nghệ để rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả thực hiện. Thi đua phải thực chất, không hình thức, phải tạo ra giá trị cụ thể cho công việc”, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.